Ritüel Temelli Yaşam Pratiklerinin Modern Sanata Yansımaları

Öz

Geleneksel toplumdan moderniteye geçiş sürecinde ritüeller, mitler ve folklorik unsurlar, modern sanatın alternatif ifade biçimlerinin oluşumunda belirleyici bir rol üstlenmiştir. Bu bağlamda primitivizm, Batı sanatının yerleşik akademik estetik anlayışını sorgulayan ve kültürel belleği sanatsal üretime taşıyan önemli bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, ritüel temelli yaşam pratiklerinin modern sanattaki yansımalarını karşılaştırmalı bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında primitivizmin farklı yorumlarını temsil eden Constantin Brancusi, Wassily Kandinsky, Pablo Picasso, Paul Gauguin ve Marc Chagall’ın seçili yapıtları analiz edilmiştir. Nitel araştırma desenine dayanan çalışmada kapsamlı literatür taraması temel alınmış; veriler betimleyici, yorumlayıcı, karşılaştırmalı ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, ritüellerin, mitlerin ve folklorik anlatıların modern sanatın görsel ve kavramsal dilinin oluşumunda etkili olduğunu, primitivizmin ise biçimsel bir yönelim olmanın ötesinde ruhsal, kültürel, ideolojik ve kimliksel anlam katmanları üreten çok boyutlu bir estetik yaklaşım sunduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ritüel
• Folklor
• Mit
• Primitif
• Kültür

Reflections of Ritual-Based life Practices in modern Art

Öz

Rituals, myths, and folkloric elements emerged as alternative modes of artistic expression during the transition from traditional society to modernity, while Primitivism developed as a critical response to the academic aesthetic conventions of Western art. This study examines the reflections of ritual-based cultural practices in modern art through a comparative perspective. The analysis focuses on selected works by Constantin Brancusi, Wassily Kandinsky, Pablo Picasso, Paul Gauguin, and Marc Chagall, whose practices represent diverse interpretations of Primitivism. Employing a qualitative research design, the study is based on an extensive literature review and utilizes descriptive, interpretive, comparative, and content analysis methods. The findings indicate that rituals, myths, and folkloric narratives significantly contributed to the formation of the visual and conceptual language of modern art. Furthermore, ritual-based Primitivism is shown to extend beyond formal experimentation, functioning as a multidimensional artistic approach encompassing spiritual, cultural, ideological, and identity-related dimensions.

Anahtar Kelimeler

• Ritual
• Folklore
• Mythology
• Primitivism
• Culture

Kaynakça

1. Messer, T. M. (2018). The heritage of Gauguin (Hilla Rebay Lecture; Reel-to-Reel collection, A0004). Solomon R. Guggenheim Museum Archives. https://www.guggenheim.org/wp-content/uploads/2018/08/9009309_01-Heritage-of-Gauguin.pdf (Erişim Tarihi: 16.12.2025)
2. Miholca, A. (2014). Constantin Brancusi’s primitivism (Master’s thesis). Arizona State University. https://www.academia.edu/12693919/Constantin_Brancusis_Primitivism (Erişim Tarihi: 10.02.2026)
3. Niculescu, G., & Tomescu, L. (2022). Constantin Brancusi: A perpetual contemporary. Horizons for Sustainability. https://icdi.utgjiu.ro/wp-content/uploads/2023/09/7.-George-NICULESCU-Lavinia-TOMESCU-_CONSTANTIN-BRANCUSI-A-PERPETUAL-CONTEMPORARY.pdf https://icdi.utgjiu.ro/horizons-archive/ (Erişim Tarihi: 11.02.2026)
4. Welten, R. (2015). Paul Gauguin and the complexity of the primitivist gaze Journal of Art Historiography, 12. https://arthistoriography.wordpress.com/wp-content/uploads/2015/06/welten.pdf (Erişim Tarihi: 16.12.2025)
5. Görsel Kaynakça
6. Görsel 1. Pablo Picasso, Les Demoiselles d’Avignon, 1907. Museum of Modern Art (MoMA), New York. https://www.moma.org/calendar/exhibitions/40?installation_image_index=1 (Erişim Tarihi: 11.02.2026)
7. Görsel 2. Paul Gauguin, Manao Tupapau (The Spirit of the Dead Watching), 1892. Buffalo AKG Art Museum. https://buffaloakg.org/artworks/19651-mana%C3%B2-tupapa%C3%BA-spirit-dead-watching (Erişim Tarihi: 11.02.2026)
8. Görsel 3. Constantin Brancusi, Endless Column, 1938. Photo: Mike Master. https://www.theartnewspaper.com/2021/05/19/romanian-politician-gears-up-to-sue-brancusis-heir-over-longstanding-copyright-battle (Erişim Tarihi: 11.02.2026)

9. Görsel 4. Constantin Brancusi, Bird in Space, 1919. Solomon R. Guggenheim Museum. https://www.guggenheim.org/artwork/669 (Erişim Tarihi: 11.02.2026)
10. Görsel 5. Wassily Kandinsky, Improvisation 28 (Second Version), 1912. Solomon R. Guggenheim Museum. https://www.guggenheim.org/artwork/1844 (Erişim Tarihi: 11.02.2026)
11. Görsel 6. Marc Chagall, Aleko and his wife Zemphira. https://www.bukowskis.com/en/auctions/560/332-marc-chagall-efter-aleko (Erişim Tarihi: 11.02.2026)