Yolsuzluğun Sanattaki Temsilleri

Öz

Sanat, özerk bir alan olarak tanımlanmasına karşın, neoliberal kültür politikalarının etkisiyle biçimlendirilen ve kurumsal denetim mekanizmalarıyla kuşatılan bir alan olmayı sürdürmektedir. Buna karşılık sanatçılar, kurumsal eleştiri pratikleri aracılığıyla iktidar, sermaye ve denetim ilişkilerini görünür kılmaktadır. Bu pratikler, kamusal alanda eleştirel bir söylem ve görsel dil üretmektedir. Bu eleştirel pratiklerin odaklandığı sorunlardan biri de yolsuzluktur. Devlet denetimsizliği, ihmal, rant, yapısal bozulma ve mimari çürüme gibi olgular üzerinden görünürlük kazanan yolsuzluk, sanat eserlerinde çatlak, yarık ve kesik gibi biçimsel göstergeler aracılığıyla somutlaştırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, yolsuzluğun sanat tarihi içerisindeki temsilleri ile çağdaş sanat pratiklerindeki görsel karşılıklarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Bu doğrultuda, yolsuzluk imgesinin kamusal mekâna nasıl nüfuz ettiği ve toplumsal bellekte ne tür kırılmalara yol açtığı ele alınmaktadır. Nitel araştırma ve görsel veri çözümlemesine dayanan çalışmada, yolsuzluğun resimsel ve mekânsal temsilleri iktidar ilişkileri, kurumsal yapı ve toplumsal bellek bağlamında değerlendirilerek, güncel sanatta nasıl bir karşı-bellek mekanizmasına dönüştüğü ve toplumsal eleştiri ürettiği tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Çağdaş Sanat
• Yolsuzluk
• Politik İmge.

The Representation of Corruption in Art

Öz

Although art is defined as an autonomous sphere, it remains a field shaped by the influence of neoliberal cultural policies and hemmed in by institutional mechanisms of control. In response, artists make the dynamics of power, capital, and control visible through practices of institutional critique. These practices generate critical discourse and visual language within the public sphere. Corruption is one of the issues upon which these critical practices focus. Manifesting through phenomena such as a lack of state oversight, negligence, rent-seeking, structural degradation, and architectural decay, corruption is rendered tangible in artworks through formal indicators such as cracks, fissures, and cuts. This study aims to comparatively examine the representations of corruption in art history alongside their visual counterparts in contemporary art practices. In this context, it addresses how the image of corruption permeates public space and the types of ruptures it causes in social memory. Based on qualitative research and visual data analysis, the study evaluates the pictorial and spatial representations of corruption within the framework of power relations, institutional structures, and social memory, while discussing how it transforms into a counter-memory mechanism and generates social critique in contemporary art.

Anahtar Kelimeler

• Contemporary Art
• Corruption
• Political Image.

Kaynakça

1. Arslan, D. (2017). John Heartfield’s photomontages as a political tool. European Journal Of Multidisciplinary Studies, 3(4), 75–84. DOI: 10.26417/ejms.v3i4.p75-84.Avcı, S., ve Uslu, M. (2019). Ai Weiwei’nin muhalif sanatı. Akdeniz Sanat Dergisi, 13(23), S. 19–29.
2. Balaban Varol, E., ve Varol, A. (2022). Sanat aracılığıyla mekân deneyiminin aktarımı üzerine bir inceleme: Do Ho Suh”. Sanat ve Tasarım Dergisi, 12(2), 499–514.
3. Çetin, C. G. (2018). Sanatçı ve siyasetçi: Jacques-Louıs Davıd ve Marat’ın Ölümü, Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, Aralık 2018 Cilt 03 Sayı 05, 325-345.
4. Demos, T. J. (2013). The politics of sustainability in contemporary art. Sternberg Press.
5. Düz, M. ve Özdemir, Ç. (2024). Barok Dönem ve Rembrandt'ın Eserlerinin Biçim ve İfade Açısından İncelenmesi. Sanat ve Tasarım Dergisi, 14(2), 1445-1460.
6. Gürocak, T., ve Timur, S. (2025). Barok dönemde ışık ve gölge kullanımı ile Caravaggio etkisinin çağdaş sinemaya yansımaları. Modular Journal, 8(1), 139–161.
7. İbn Haldun. (2015). Mukaddime tercümesi: Tercüme-i Mukaddime-i İbn Haldûn (Y. Yıldırım, S. Erdem, H. Özkan & M. C. Kaya, Haz.). Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
8. Keten, H. (2023). Çağdaş sanat yapıtlarında parçalardan bütün aramak. International Social Sciences Studies Journal, 9(110), 6454–6462.

9. Mehretu J. (2003). Geriye bakış: Julie Mehretu ve Olukemi İlesanmi arasında Nisan 2003'te yapılan e-posta görüşmesi, Drawing into Painting, Walker Art Center. Oxford University Press. (2012). Oxford Latin Dictionary (2nd ed.). Oxford University Press.
10. Öndin, N. (2020). Barok resim ve heykel sanatı. İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
11. Turani, A. (1990). Dünya sanat tarihi. Remzi Kitabevi.
12. Weizman, E. (2017). Forensic architecture: violence at the threshold of detectability. Londra: Verso.
13. Yılmaz, B. (2013). Kent resimlerinin tarihi ve iki çağdaş isim: Mark Bradford, Julie Mehretu. Ulakbilge, 2(3), 150–161.
14. İnternet Kaynakları
15. apacikradyo.com (2024). Eyal Weizman röpörtajı, (Nil Sarrafoğlu Çev.) https://apacikradyo.com.tr/acik-gazete/bir-silah-olarak-mekan-adli-mimari
16. Art Gallery of Ontario. (2013). Ai Weiwei: according to what?, Sergi Metni. https://ago.ca/exhibitions/ai-weiwei-according-what, Erişim Tarihi: 21.02.2025
17. Art Outreach Singapore. (2023). Ai Weiwei, Rebar 21. https://www. artoutreachsingapore.org/artworks/ai-weiwei/rebar-21, Erişim Tarihi: 21.02.2026
18. Bostancı, M. (2013). Burjuva gazetelerini okuyanlar kör ve sağır olur: John Heartfield’ın politik fotomontajı. E-skop: Eleştirel Kültür ve Sanat Tarihi Dergisi. https://www.e-skop.com /skopbulten/burjuva-gazetelerini-okuyanlar-kor-ve-sagir-olur-john-heartfieldin-politik-fotomo ntaji/1116
19. Circa.Art (2015). Ai Weiwei: Recapturing the tragedy and corruption in Sichuan. https://circa.art/ai-weiwei-recapping-the-tragedy-and-corruption-in-sichuan
20. Daydream Tourist (2014). Memory & justice: Ai Weiwei’s straight. https://daydreamtourist.com/2014/01/28/ai-weiwei-straight/
21. Düz, N., & Özdemir, K. (2024). Barok Dönem ve Rembrandt'ın Eserlerinin Biçim ve İfade Açısından İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(92), 1445-1459.
22. Eihwaz (2011). Gerhard Richter-October 18 1977-Baader-Meinhof, https://www.youtube.c om/watch?v=nJZsjqNvs2k
23. Emmelhainz, I. (2013). Sanat ve kültürel dönemeç: özerk sanat ve dava sanatının sonu mu?, skopbülten, (Nursu Örg Çev.), https://www.e-skop.com/skopbulten/sanat-ve-kulturel-donemec-ozerk-sanat-ve-dava-sanatinin-sonu-mu/1194
24. Encyclopaedia Britannica. (2025). Remembering [Art installation by Ai Weiwei]. https://www.britannica.com/topic/Remembering-art-installation-by-Ai-Weiwei
25. Facts and Details. (2011). Poorly built schools and the Sichuan earthquake in 2008. https://factsanddetails.com/china/cat10/sub65/item1020.html
26. Forensic Architecture. (2018). Counter Investigations [Sergi sayfası]. https://forensic-architecture.org/programme/events/counter-investigations-forensic-architecture
27. Museum of Modern Art (MoMA). (ty.a). Gordon Matta-Clark [Sanatçı sayfası]. https:// www.moma.org/artists/3718
28. Museum of Modern Art (MoMA). (t.y.b). Splitting- Gordon Matta-Clark [Koleksiyon kaydı]. https://www.moma.org/collection/works/796
29. Saltık, A. (2023). Siyasal yozlaşma üzerine. https://ahmetsaltik.net/2023/01/14/siyasal-yozlasma-uzerine/.
30. Shaikh, A. (2026). Cicero ve erdem ideali, https://philosophynow. org/issues/172/ Cicero_and_the_Ideal_of_Virtue.
31. The Guardian. (2015). Sichuan earthquake steel rods [Press release]. https://www .theguardian.com/
32. The Nation. (2010). Monumental, imperial. https://www.thenation.com/ article/archive/monumental-imperial/
33. Türk Dil Kurumu. (2023). Türkçe Sözlük (12. baskı, 2 cilt). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
34. Khan Academy. (2015). Ai Weiwei, remembering and the politics of dissent. [Smarthistory]. https://www.khanacademy.org/humanities/art-asia/imperial-china/x97 ec695a:people-s-republic-of-china-1949present/a/ai-weiwei-remembering-and-the-politics-of-dissent
35. wikipedia.org (2026). Yatıştırma politikası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Yat%C4% B1%C5%9Ft%C4%B1rma _politikas%C4%B1
36. Young, 2003). A. (2003). Julie Mehretu, Stadia II, https://smarthistory.org/julie-mehretu-stadia-ii/
37. Görsel Kaynaklar
38. Görsel 1. Caravaggio, “The Cardsharps”, y. 1594. Kimbell Art Museum, https://kimbellart.org
39. Görsel 2. Rembrandt van Rijn, “Gece Devriyesi”, 1642. Rijksmuseum, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gece_Devriyesi#:~:text=Gece%20Devriyesi%20ya%20da%20Y%C3%BCzba%C5%9F%C4%B1,'daki%20Rijksmuseum'da%20sergilenmektedir
40. Görsel 3. Jacques-Louis David, “Marat’nın Ölümü”, 1793. Royal Museums of Fine Arts of Belgium, https://oggito.com/icerikler/maratnin-olumu/64867
41. Görsel 4. Salvador Dalí, “The Enigma of Hitler”, 1939. Museo Reina Sofía, https://www. museoreinasofia.es
42. Görsel 5. John Heartfield, “Adolf the Superman: Swallows Gold and Spouts Junk”, 1932. The Metropolitan Museum of Art, https://www.metmuseum.org
43. Görsel 6. John Heartfield, “Der Sinn des Hitlergrusses”, 1932. German Historical Museum, https://www.metmuseum.org/art/collection/search/265672
44. Görsel 7. Gerhard Richter, “Man Shot Down: Andreas Baader”, 1977. Tate, https:// en.wikipedia.org/wiki/The_Murder_of_Andreas_Baader
45. Görsel 8. Gordon Matta-Clark, “Conical Intersect”, 1975. Centre Pompidou, https:// www. centrepompidou.fr
46. Görsel 9. Julie Mehretu, “Stadia II”, 2004.The Museum of Modern Art (MoMA), https:// collection.carnegieart.org/objects/3229aff9-ee40-4ef0-9789-106221a25892
47. Görsel 10. Ai Weiwei, “Düz (Straight)”, 2008. Hirshhorn Museum, https://www.elisabettacipriani .com/migration-in-gold-ai-weiweis-exploration-of-migr ation-and-human-dignity/
48. Görsel 11. Forensic Architecture, “Üç Kapı”, 2023. Forensic Architecture, https://www. depoistanbul.net/uc-kapi/
49. Görsel 12. Tercerunquinto, “Hiçbir Sanatçı 50.000 Dolarlık Bir Bombanın Cazibesine Direnemez”, 2011. Museo Universitario Arte Contemporáneo (MUAC), https://muac.unam.mx