BATI’NIN EGEMENLİĞİ NASIL KURULDU? KAPİTALİZMİN JEOPOLİTİK KÖKENLERİ, ALEXANDER ANİEVAS VE KEREM NİŞANCIOĞLU. ÇEVİREN ÇAĞDAŞ SÜMER. İSTANBUL: YORDAM KİTAP, 464 sayfa, ISBN: 978-605-172-381-5.

Yıl 2026, Sayı: Özel Sayı, 131 - 137, 24.03.2026

Semih Satıroğlu

https://izlik.org/JA68AH49MK

Öz

Bu yazıda, Alexander Anievas ve Kerem Nişancıoğlu tarafından kaleme alınan “Batı’nın Egemenliği Nasıl Kuruldu? Kapitalizmin Jeopolitik Kökenleri” başlıklı eser incelenmektedir. Kitap, kapitalizmin doğuşunu Avrupa’nın içsel dinamiklerine bağlayan geleneksel ve Avrupa merkezli anlatıları reddederek süreci “Eşitsiz ve Bileşik Gelişme” teorisi ekseninde, küresel ve jeopolitik bir perspektifle yeniden yorumlamaktadır.
Yazarlar; kapitalizmin yükselişinde Moğol İmparatorluğu’nun yarattığı ticari ve demografik dönüşümlerin, Osmanlı İmparatorluğu’nun Habsburglar üzerindeki askeri-siyasi baskısının ve Atlantik’teki sömürgecilik ile köle ticaretinin kurucu rollerini detaylandırmaktadır. Eserin temel iddiası, Avrupa’nın başarısının doğuştan gelen bir üstünlükten ziyade Batı dışı aktörlerle girilen çok boyutlu etkileşimlerin ve bu etkileşimlerin yarattığı jeopolitik birikimin bir sonucu olduğudur.
Kapitalizmin en başından itibaren küresel bir olgu olduğunu savunan bu çalışma, özellikle İngiltere örneği üzerinden iç sosyal dönüşümlerin dışsal baskılarla nasıl sentezlendiğini ortaya koymaktadır. Neticede kitap, Batı egemenliğini yalıtılmış bir başarı öyküsü olmanın yanı sıra kıtalararası çatışmaların, salgınların ve keşiflerin iç içe geçtiği karmaşık bir küresel ağın ürünü olarak sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kapitalizm , Jeopolitik , Eşitsiz ve Bileşik Gelişme , Avrupa Merkezcilik , Sömürgecilik.

HOW THE WEST CAME TO RULE: THE GEOPOLITICAL ORIGINS OF CAPITALISM. ALEXANDER ANIEVAS VE KEREM NİŞANCIOĞLU. TRANSLATED BY ÇAĞDAŞ SÜMER. İSTANBUL: YORDAM BOOKS, 464 pages, ISBN: 978-605-172-381-5.

https://izlik.org/JA68AH49MK

Öz

This article examines the work titled “How the West Came to Rule: The Geopolitical Origins of Capitalism” by Alexander Anievas and Kerem Nişancıoğlu. Rejecting traditional Eurocentric narratives that link the birth of capitalism solely to Europe’s internal dynamics, the book reinterprets this process through a global and geopolitical perspective based on the theory of “Uneven and Combined Development.”
The authors detail the foundational roles played by the commercial and demographic transformations initiated by the Mongol Empire, the military-political pressure of the Ottoman Empire on the Habsburgs, and the Atlantic slave trade and colonialism in the rise of capitalism. The primary argument of the work is that European success was not a result of inherent superiority, but rather a product of multi-dimensional interactions with non-Western actors and the geopolitical accumulation created by these encounters.
Contending that capitalism has been a global phenomenon from the very beginning, this study demonstrates how internal social transformations were synthesized with external pressures, specifically through the case of England. Ultimately, the book presents Western dominance not as an isolated success story, but as the outcome of a complex global network where intercontinental conflicts, pandemics, and discoveries intersect.

Anahtar Kelimeler

Capitalism , Geopolitics , Uneven and Combined Development , Eurocentrism , Colonialism.

Kaynakça

• BATI’NIN EGEMENLİĞİ NASIL KURULDU? KAPİTALİZMİN JEOPOLİTİK KÖKENLERİ, ALEXANDER ANİEVAS VE KEREM NİŞANCIOĞLU. ÇEVİREN ÇAĞDAŞ SÜMER. İSTANBUL: YORDAM KİTAP, 464 sayfa, ISBN: 978-605-172-381-5.