Elit Güreşçilerde Sağlıklı Tüketim Alışkanlıkları ve Psikolojik İyi Oluşun Sportif Performansa Yansıması: Nitel Bir Araştırma

Öz

Bu araştırma, milli güreşçilerin sağlıklı tüketim alışkanlıklarının, uyku düzenlerinin ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin sportif performansa yansımalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş olup veri toplama aracı olarak derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 6 elit güreşçiden oluşmaktadır. Görüşmecilerin tamamının uluslararası müsabakalarda derece elde eden ve ikisi Avrupa Şampiyonluğu elde eden güreşçilerdir. Katılımcılarla yürütülen bireysel görüşmeler yazılı metin şeklinde kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA nitel veri analizi yazılımı aracılığıyla tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş; kodlar oluşturulmuş, temalar belirlenmiş ve bulgular sistematik biçimde raporlanmıştır. Çalışmada sağlıklı tüketim ve beslenme, psikolojik iyi oluş, sportif performans, zaman içinde performans yönetimi, farkındalık, psikolojik iyi oluşun performansa etkisi ve uyku ve toparlanma temaları ve alt kodları elde edilmiştir. Bulgular, elit güreşçilerin sağlıklı beslenmeyi yalnızca fizyolojik bir gereksinim olarak değil, sportif performansın sürdürülebilirliği açısından stratejik bir unsur olarak değerlendirdiklerini göstermiştir. Ayrıca psikolojik iyi oluşun, odaklanma, motivasyon ve performans üzerinde doğrudan etkili olduğu belirlenmiştir. Düzenli uyku alışkanlıklarının ve öz disiplin davranışlarının da fiziksel toparlanma ve performans sürekliliği açısından önemli rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda, elit güreşçilerin sportif başarılarının yalnızca fiziksel kapasiteye bağlı olmadığı; sağlıklı tüketim alışkanlıkları, psikolojik iyi oluş, uyku düzeni ve öz disiplinin bütüncül bir yapı içerisinde yönetilmesinin performans üzerinde belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda sporcuların multidisipliner bir yaklaşımla beslenme uzmanı, spor psikoloğu ve performans uzmanları tarafından desteklenmesi önerilmektedir

Anahtar Kelimeler

• Milli Güreşçi
• Sağlıklı Tüketim
• Psikolojik İyi Oluş
• Sportif Performans
• Tematik Analiz

The Impact of Healthy Eating Habits and Psychological Well-being on Athletic Performance in Elite Wrestlers: A Qualitative Study

Öz

This research aims to examine the impact of healthy eating habits, sleep patterns, and psychological well-being levels on the athletic performance of national wrestlers. A qualitative research approach was adopted, and in-depth interviews were used as the data collection tool. The study group consisted of six elite wrestlers selected using purposive sampling. All interviewees were wrestlers who had achieved success in international competitions, two of whom had won European Championships. Individual interviews with the participants were recorded in written form. The obtained data were analyzed using thematic analysis with MAXQDA qualitative data analysis software; codes were generated, themes were identified, and the findings were systematically reported. The study yielded the following themes and sub-codes: healthy eating and nutrition, psychological well-being, athletic performance, performance management over time, awareness, the impact of psychological well-being on performance, and sleep and recovery. The findings showed that elite wrestlers consider healthy eating not only a physiological need but also a strategic element for the sustainability of athletic performance. Furthermore, it was determined that psychological well-being has a direct impact on focus, motivation, and performance. Regular sleep habits and self-discipline also play an important role in physical recovery and performance maintenance. The research concluded that the athletic success of elite wrestlers is not solely dependent on physical capacity; rather, healthy eating habits, psychological well-being, sleep patterns, and self-discipline, managed holistically, are decisive factors in their performance. Therefore, it is recommended that athletes receive support from nutritionists, sports psychologists, and performance specialists through a multidisciplinary approach.

Anahtar Kelimeler

• National Wrestler
• Healthy Consumption
• Psychological Well-being
• Sports Performance
• Thematic Analysis

Kaynakça

1. Berg, B. L., & Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Eğitim Yayınevi.
2. Bullock, N., Coutts, A. J., Martin, D. T., & Marino, F. E. (2019). Recommendations for measurement and management of an elite athlete. Sports, 7(5), 105. https://doi.org/10.3390/sports7050105
3. Bangsbo, J., Hostrup, M., Hellsten, Y., Hansen, M., Melin, A., Kjær, M., Burr, J. F., Engebretsen, L., Egan, B., Hackney, A. C., Chambers, T. L., Jones, A. M., Pitsiladis, Y., Magnusson, P., Petersen, J., Deshmukh, A. S., Calbet, J. A. L., Elliott-Sale, K., Joyner, M., ... Moesgaard, L. (2025). Consensus statements—Optimizing performance of the elite athlete. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 35(8), e70112.
4. Coapstick, G.-J. A., Barry, A. M., Levesque, C. L., & Shoemaker, M. E. (2024). Nutrient intake, performance, and body composition of preseason wrestlers. International Journal of Exercise Science, 17(2), 517–530. https://doi.org/10.70252/DJES3022
5. Çamçakal, A., Pepe, H., & Altın, M. (2014). Aerobic and anaerobic power profile of elite Turkish Greco-Roman wrestlers. Niğde University Journal of Physical Education and Sport Sciences, 8(3), 251–260.
6. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2008). Hedonia, eudaimonia, and well-being: An introduction. Journal of Happiness Studies, 9(1), 1–11. https://doi.org/10.1007/s10902-006-9018-1
7. Demir, B., & Kara, N. Ş. (2025). Savunma sporlarında rakibi affetme ve psikolojik iyi oluş: Karate-do ve kick boks. The Online Journal of Recreation and Sports, 14(1), 32–38.
8. Dündar, U. (1996). Antrenman teorisi (3. bs.). Sporsal Kuram Dizisi.

9. Gorman, A. D., Abernethy, B., & Farrow, D. (2015). Evidence of different underlying processes in pattern recall and decision-making. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 68(9), 1813–1831. https://doi.org/10.1080/17470218.2014.984976
10. Göral, K., Saygın, Ö., & Karacabey, K. (2010). Amatör ve profesyonel futbolcuların beslenme bilgi düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 836–856.
11. Güneş, Z. (2005). Spor ve beslenme (4. bs.). Nobel Yayın Dağıtım.
12. Hoogenboom, B. J., Morris, J., Morris, C., & Schaefer, K. (2009). Nutritional knowledge and eating behaviors of female collegiate swimmers. North American Journal of Sports Physical Therapy, 4(3), 139–148.
13. Kermen, U., Tosun, N. İ., & Doğan, U. (2016). Yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluşun yordayıcısı olarak sosyal kaygı. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 2(1), 20–29.
14. Kundur, F., Kumartaşlı, M., Yılmaz, E., & Koçyiğit, B. (2020). Elit Boksörlerin Beslenme Alışkanlıkları ve Bilgi Düzeylerinin İncelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 269–279. DOI: 10.38021/asbid.807851.
15. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Sage Publications.
16. Peris-Delcampo, D., Núñez, A., Ortiz-Marholz, P., Olmedilla, A., Cantón, E., Ponseti, J., & Garcia-Mas, A. (2024). The bright side of sports: A systematic review on well-being, positive emotions and performance. BMC Psychology, 12, 284. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01769-8
17. Somun, M. S., & Arslan, S. (2022). Egzersiz yapan 20-64 yaş arası bireylerin beslenme alışkanlıkları ile besin destek ürünlerinin kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Current Perspectives on Health Sciences, 3(1), 1–8. https://doi.org/10.24880/maeuvfd.460765
18. Swann, C., Moran, A., & Piggott, D. (2015). Defining elite athletes: Issues in the study of expert performance in sport psychology. Psychology of Sport and Exercise, 16(Part 1), 3–14. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2014.07.004
19. Şeker, R., Işık, O., Durukan, E., Eraslan, M. E., Talaghir, L.-G., & Dorgan, V. (2024). Determination of weight loss methods and effects among wrestlers before an official championship. Frontiers in Nutrition, 11, 1505759. https://doi.org/10.3389/fnut.2024.1505759
20. Türkyılmaz, R., & Yarar, H. (2024). The investigation of the effects of short-term body weight loss on elite wrestlers on anaerobic performance and reaction time in tournament conditions. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(1), 1–16. https://doi.org/10.25307/jssr.1239551
21. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında görüşme tekniği. Eğitim Yönetimi Dergisi, 24, 543–559.