Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri

Barış Tembelo; Zübeyde Filiz Arslan; Necmi Aksoy

doi:10.29130/dubited.726018

Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri

Abstract

Bitkilerin tedavide kullanımları insanlık tarihiyle birlikte başlamış olup, modern tıpta kullanılan pek çok ilaç bitkilerden elde edilmektedir. Bu araştırma, halk sağlığı başta olmak üzere tıbbi bitkiler ile ilgili çalışmalara katkı sağlamak amacıyla, Düzce ilinde 2018-2019 yıllarında yürütülmüştür. Çalışma kapsamında bazı kaynaklar esas alınarak, ülkemizde ve Batı Karadeniz alt flora bölgesinde tarım ve tarım dışı alanlarda zararlı oldukları için istenmeyen ancak tıbbi değeri olan yabancı ot türleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda ülkemizde ve Batı Karadeniz Bölgesinde bulunan tıbbi yabancı otların tüketilen bitki aksamı, içerdiği tıbbi maddeler, tıbbi etkisi ve kullanım alanları ile ilgili bilgiler sunulmuştur. Sonuç olarak, ülkemizdeki 84 tıbbi yabancı ot türünden 57 tanesinin Batı Karadeniz alt bölgesinde bulunduğu ve 18 türün zehirli bitki olduğu ortaya çıkmıştır. Daha çok Asteraceae ve Cyperaceae familyalarında yer alan bu türler tıbbi olarak en fazla üroloji, dermatoloji, dahiliye ve romatoloji alanlarında kullanılmaktadır. Bu yabancı otların tıbbi amaçlı kullanımlarında daha dikkatli olunması önerilmektedir.

Keywords

References

[1] A. Güner, S Aslan, T. Ekim, M. Vural and M.T. Babaç (ed.), Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını. İstanbul, s.1290, 2012.
[2] A. Güncan, Yabancı Ot Mücadelesi. Selçuk Üniv. Ziraat Fak. Yayınları, 2018.
[3] Z. Özer, İ. Kadıoğlu, H. Önen and N. Tursun, Herboloji (Yabancıot Bilimi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları, Tokat, 1998. [4] F.N. Uygur, W. Koch and H. Walter, Yabancı Ot Bilimine Giriş. PLITS 2 (1), Stuttgart. 1984.
[5] A. Güncan, Yabancı Otlar ve Mücadele Prensipleri. Selçuk Üniversitesi Basımevi Alaeddin Keykubat kampüsü/KONYA, 2016.
[6] H. Baydar, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Bilimi ve Teknolojisi. Karınca Grafik/Isparta 2016.
[7] T. Baytop, Türkiye'de Bitkiler ile Tedavi. Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul, 1999.
[8] N. Aksoy, “Elmacık Dağı (Düzce) Vejetasyonu,” Doktora Tezi, İ.Ü. Fen Bil. Ens. Orman Botaniği Doktora Programı, İstanbul, 2006.
[9] N. Aksoy, N.G. Özkan, N. Koçer, S. Aslan, “Düzce ili Bitki Biyolojik Çeşitliliği Endemik Nadir Bitki Taksonlar ve Koruma Statüleri,” Tam Metin Bildiri, 1. Uluslararası Düzce Tarih ve Kültür Sempozyumu, 2014, ss. 361-375.

[10] R. Acartürk, Şifalı Bitkiler Flora ve Sağlığımız. Orman Genel Müdürlüğü Mensupları Yardımlaşma Vakfı, 2001.
[11] A. Asımgil, Şifalı Bitkiler. Timaş Yayınları Entegre Matbaacılık Sanayi Cad. İstanbul s. 317, 2009.
[12] A. Yalçın, Fitoterapi. Geçit Kitapevi, İstanbul, 2005.
[13] E. Uluğ, İ. Kadıoğlu, İ.Üremiş, Türkiye’nin Yabancı Otları ve Bazı Özellikleri. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı. Adana Zirai Mücadele Enstitüsü Yayınları, 1993.
[14] B. Tembelo, “Türkiye ve Batı Karadeniz Alt Bölgesinde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri ile Bu Türlerin Botanik ve Tıbbi Özellikleri,” Lisans Diploma Tezi, T.C. Düzce Üniversitesi, Ziraat ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü, 2019.
[15] DUOF, Düzce Üniversitesi, Orman Fakültesi Herbaryumu, Ağustos 2019. [Çevrimiçi]. Erişim: http://www.duof.duzce.edu.tr/Sayfa/21650/duof-sanal-herbaryumu 2019.
[16] N. Aksoy, “Düzce’nin Genel Flora ve Vejetasyon Yapısı, Endemik Taksonları ve Tehlike Kategorileri,” Bölüm 2.2.4. Batı Karadeniz Bölümü Ekoturizm Potansiyeli, N. Türker ve A. Çetinkaya Eds. Sistem Ofset, Ankara, 2009, ss.73-83.
[17] N. Aksoy, “Bolu’nun Genel Flora ve Vejetasyon Yapısı, Endemik Taksonları ve Tehlike Kategorileri,” Bölüm 2.2.4. Batı Karadeniz Bölümü Ekoturizm Potansiyeli, N. Türker ve A. Çetinkaya Eds. Sistem Ofset, Ankara, 2009, ss.181-185.
[18] N. Aksoy, “Karakiriş Dağı (Seben-Nallıhan) Florası,” Düzce Üniversitesi Ormancılık Dergisi, c. 5, s. 2, ss. 104-125, 2010.
[19] N. Aksoy, Damarlı Bitkiler. Düzce İli Biyolojik Çeşitlilik ve Tür İzleme Projesi, Orman ve Su İşleri Bakanlığı, DKMG-Ankara, 2014.
[20] N. Aksoy, “Flora of the Elmacık Dağı (Düzce-Turkey),” Ot Sistematik Botanik Dergisi, c. 25, s. 2, ss. 105-150, 2018.
[21] N. Aksoy, N. Güneş Özkan, N. Koçer, S. Aslan, “Melenağzı Kumul Vejetasyonunun (Düzce-Sakarya) Biyolojik Çeşitlilik Açısından İrdelenmesi,” Biyolojik Çeşitlilik Sempozyumu Bildiri Kitabı, Muğla, 22-23 Mayıs 2013, ss. 49.
[22] N. Aksoy, N. Güneş Özkan, N. Koçer, S. Aslan, “Düzce İli Bitki Biyolojik Çeşitliliği Endemik Nadir Bitki Taksonlar ve Koruma Statüleri,” Düzce’de Tarih ve Kültür, A. Ertuğrul Ed., Gaye Kitabevi, 2014. ss.361-375.
[23] N. Aksoy, N. Güneş Özkan, N. Koçer, S. Aslan, “Düzce İli Botanik Tarihi Araştırmaları” II. Uluslararası Düzce Tarih, Kültür ve Sanat Sempozyumu, Düzce, 11-12 Aralık 2015, ss. 409-421.
[24] N. Aksoy, N. Güneş Özkan, S. Aslan, N. Koçer, “Düzce İli Halk Kültüründe Tıbbi ve Yemeklik Olarak Kullanılan Bitkiler” Düzce'de Tarih Kültür ve Sanat. İ. Yaşayanlar Ed.. Düzce Belediyesi Kültür Yayınları, Düzce Araştırmaları 16. Kayhan Matbaacılık, 2017, ss. 206-221.
[25] A. Aytegin, N. Aksoy, N. Güneş Özkan, S. Aslan, Y. Zorlu, “Kavaklı Bölgesindeki (Yenice-Karabük) Doğal Yaşlı Orman Meşçerelerinin Florası,” Ot Sistematik Botanik Dergisi, c. 26, s. 1, ss. 123-172, 2019.
[26] N. Güneş, N. Aksoy, “Hasanlar Baraj Gölü (Düzce) ve Çevresinin Florası,” Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi c. 7, ss. 39-72, 2011.
[27] N. Güneş Özkan, N. Aksoy, A.S. Değermenci, “Hasanlar Barajı Düzce Yığılca ve Çevresinin Ballı Bitkileri,” Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, c. 12, s. 2, ss. 46-65, 2016.
[28] N. Güneş Özkan, N. Aksoy, S. Aslan, B. Tunçkol, “Flora of Argözü Valley, Kıbrıscık/Bolu,” Tam Metin Bildiri, Int Forestry Symposium, Kastamonu/Turkey, 7-10 December, 2016, ss 115-140.
[29] S.S. Kanoğlu, N. Aksoy, A. Kaya, “Sülüklü Göl (Bolu-Adapazarı/Türkiye) Çevresinin Forası,” Bağbahçe Bilim Dergisi, c. 3, s. 2, ss. 20-42, 2016.
[30] N. Koçer, N. Aksoy, “Samandere Vadisi ve Uğur Köyü - Şimşirlik (Düzce) Mevkii Florası,” Düzce Üniversitesi, Orman Fakültesi, Ormancılık Dergisi, c. 12, s. 02, ss. 178-214, 2016.
[31] B. Tunçkol, N. Aksoy, “Flora of Küre Mountains National Park (Bartın Section),” Journal of Forestry, c. 14, s. 2, ss. 84-117, 2018.
[32] Y. Zorlu, N. Aksoy, N. Güneş Özkan, S. Aslan, A. Aytegin, “Karadere (Düzce-Bolu) Vadisi Florası,” Ot Sistematik Botanik Dergisi, c. 25, s. 1, ss. 31-76, 2018.
[33] P.H. Davis, P.C. Harper, I.C.Hedge, Distribution Patterns in Anatolia with Particular Reference to Endemism, Plant Life of South West Asia. ss.15-17. The botanical Society of Edinburg, 1971.
[34] A. Özvatan, E. Altundağ Çakır, L. Kutlu, “Düzce İl Merkezi Semt Pazarlarındaki Bitkilerin Etnobotanik Açıdan İncelenmesi (Karadeniz Bölgesi, Türkiye)”. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 8, s. 1, ss. 962-97, 2020.
[35] A. Baytop, T. Baytop, A. Mat, S. Sun, Türkiye’de Zehirli Bitkiler, Bitki Zehirlenmeleri ve Tedavi Yöntemleri. İstanbul Üniversitesi Yayınları, Gençlik Basımevi, İstanbul, 1989.
[36] L.S. Nelson, R.D. Shih, M.J. Balick, K.F. Lampe, Handbook of Poisonous And İnjurious Plants, New York Botanical Garden, 2007.
[37] W. H. Lewis, M. P. Elvin-Lewis, Medical Botany: Plants Affecting Human Health. John Wiley & Sons., 2003.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Review

Authors

Barış Tembelo This is me
0000-0003-4666-3865
Türkiye

Zübeyde Filiz Arslan ^*
0000-0001-8313-1783
Türkiye

Necmi Aksoy
Türkiye

Publication Date

July 31, 2020

Submission Date

April 23, 2020

Acceptance Date

July 24, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 8 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.29130/dubited.726018

IZ

https://izlik.org/JA82MP42FB

Cite

RIS / Bibtex

APA

Tembelo, B., Arslan, Z. F., & Aksoy, N. (2020). Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri. Duzce University Journal of Science and Technology, 8(3), 2193-2207. https://doi.org/10.29130/dubited.726018

AMA

1.Tembelo B, Arslan ZF, Aksoy N. Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri. DUBİTED. 2020;8(3):2193-2207. doi:10.29130/dubited.726018

Chicago

Tembelo, Barış, Zübeyde Filiz Arslan, and Necmi Aksoy. 2020. “Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri”. Duzce University Journal of Science and Technology 8 (3): 2193-2207. https://doi.org/10.29130/dubited.726018.

EndNote

Tembelo B, Arslan ZF, Aksoy N (July 1, 2020) Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri. Duzce University Journal of Science and Technology 8 3 2193–2207.

IEEE

[1]B. Tembelo, Z. F. Arslan, and N. Aksoy, “Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri”, DUBİTED, vol. 8, no. 3, pp. 2193–2207, July 2020, doi: 10.29130/dubited.726018.

ISNAD

Tembelo, Barış - Arslan, Zübeyde Filiz - Aksoy, Necmi. “Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri”. Duzce University Journal of Science and Technology 8/3 (July 1, 2020): 2193-2207. https://doi.org/10.29130/dubited.726018.

JAMA

1.Tembelo B, Arslan ZF, Aksoy N. Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri. DUBİTED. 2020;8:2193–2207.

MLA

Tembelo, Barış, et al. “Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 8, no. 3, July 2020, pp. 2193-07, doi:10.29130/dubited.726018.

Vancouver

1.Barış Tembelo, Zübeyde Filiz Arslan, Necmi Aksoy. Avrupa-Sibirya (Euro-Siberian) Flora Alanının Batı Karadeniz Alt Bölgesi (Euxine)’nde Bulunan Tıbbi Yabancı Ot Türleri. DUBİTED. 2020 Jul. 1;8(3):2193-207. doi:10.29130/dubited.726018