Research Article

Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi

Volume: 9 Number: 5 October 31, 2021
TR EN

Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi

Abstract

Turnip mosaic virus (TuMV), dünya çapında Brassica grubu sebze türlerinde en önemli viral etmenlerden biridir. TuMV’nin beyaz baş lahana (Brassica oleracea var. capitata sub. var. alba) bitkisinin gelişimi ve morfolojik parametreleri (bitki boyu, bitki eni, dış yaprak genişliği, dış yaprak uzunluğu, yaprak sap genişliği, baş ağırlığı, baş çapı, baş yüksekliği, koçan uzunluğu ve koçan genişliği) üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla arazi koşullarında denemeler yürütülmüştür. Bu araştırmada, 21 farklı beyaz baş lahana hattına ait bitkilerin TuMV'ye karşı reaksiyonları incelenmiştir. Lahana bitkilerine mekanik inokulasyon yöntemiyle virüs inokule edilmiş ve belirli aralıklarla ELISA yöntemiyle bitkilerdeki virüs varlığı incelenmiştir. Bitkilerde oluşan belirtiler vejetasyon sonuna kadar takip edilmiş ve hasat zamanı bitkilerde morfolojik ölçümler yapılmıştır. Bu ölçümler istatistik analize tabi tutulmuş, hatlar kendi aralarında ve kontrolleriyle kıyaslanmıştır. Lahana bitkilerinde yoğun bir şekilde mozaik, kabarcıklı mozaik, yapraklarda kıvrılma, şekil bozuklukları, nekrotik ve klorotik lekeler, gelişme geriliği belirtileri görülmüştür. Toplam 17 hatta ait bitkiler virüsten şiddetli şekilde etkilenirken, 4 hat (YBB35, W13, HB5-2, YBB37) hafif şekilde etkilenmiştir. Lahana bitkilerinde bazı morfolojik parametrelere virüsün etkisi değerlendirildiğinde kontrole kıyasla; bitki boyunda %32.1, bitki eninde %46.1, dış yaprak genişliği %34, dış yaprak boyunda %40.2, yaprak sap genişliğinde %22.4, baş ağırlığında %68.1, baş çapında %32.1, baş yüksekliğinde %23.4, koçan uzunluğunda %31.9, koçan genişliğinde %21.3 oranında azalmalar olduğu tespit edilmiştir.

Keywords

References

  1. [1]FAOSTAT, [Online] Available: http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC, 2016.
  2. [2]A. Balkaya, Ş. Sarıbaş ve T. Özgen, “Türkiye'de kışlık sebze türlerinin tarımsal üretimdeki yeri ve önemi”, Türktob Dergisi, c. 5, s. 20, ss. 8-12, 2017.
  3. [3]E. Martin, B. Güler, B. Karabulut ve A. Özdemir, “Türkiye’de yetişen Cheiranthus cheiri L. (Brassicaceae) türünün karyotip analizi. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi, c. 2, s. 1, ss. 13-16, 2009.
  4. [4]A. Balkaya and R. Yanmaz, “Promising kale (Brassica oleracea var. acephala) populations from Black Sea region, Turkey. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science, vol. 33, no. 1, pp. 1-7, 2005.
  5. [5]I. A. Al-Shehbaz, M. A. Beilstein and E. A. Kellogg, “Systematics and phylogeny of the Brassicaceae (Cruciferae): an overview”, Plant Systematics and Evolution, vol. 259, no. 2-4, pp. 89-120, 2006.
  6. [6]A. Balkaya, R. Yanmaz, A. Apaydin and H. Kar, “Morphological characterization of white head cabbage (Brassica oleracea var. capitata subvar. alba) genotypes in Turkey. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science, vol. 33, no. 4, pp. 333-341, 2005.
  7. 7]TÜİK, [Online] Available: http://tuikapp.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul, 2018.
  8. [8]A. F. Raybould, L. C. Maskell, M. L. Edwards, J. I. Cooper and A. J. Gray, “The prevalence and spatial distribution of viruses in natural populations of Brassica oleracea”, New Phytologist, vol. 141, no. 2, pp. 265-275, 1999.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 31, 2021

Submission Date

February 21, 2021

Acceptance Date

June 21, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 5

APA
Cansız, N., & Şevik, M. A. (2021). Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi. Duzce University Journal of Science and Technology, 9(5), 1984-1994. https://doi.org/10.29130/dubited.884407
AMA
1.Cansız N, Şevik MA. Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi. DUBİTED. 2021;9(5):1984-1994. doi:10.29130/dubited.884407
Chicago
Cansız, Nuran, and Mehmet Ali Şevik. 2021. “Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology 9 (5): 1984-94. https://doi.org/10.29130/dubited.884407.
EndNote
Cansız N, Şevik MA (October 1, 2021) Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi. Duzce University Journal of Science and Technology 9 5 1984–1994.
IEEE
[1]N. Cansız and M. A. Şevik, “Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi”, DUBİTED, vol. 9, no. 5, pp. 1984–1994, Oct. 2021, doi: 10.29130/dubited.884407.
ISNAD
Cansız, Nuran - Şevik, Mehmet Ali. “Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology 9/5 (October 1, 2021): 1984-1994. https://doi.org/10.29130/dubited.884407.
JAMA
1.Cansız N, Şevik MA. Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi. DUBİTED. 2021;9:1984–1994.
MLA
Cansız, Nuran, and Mehmet Ali Şevik. “Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 9, no. 5, Oct. 2021, pp. 1984-9, doi:10.29130/dubited.884407.
Vancouver
1.Nuran Cansız, Mehmet Ali Şevik. Beyaz Baş Lahana Hatlarının Morfolojik Özellikleri Üzerine Turnip Mosaic Virus (TuMV)’nin Etkilerinin Belirlenmesi. DUBİTED. 2021 Oct. 1;9(5):1984-9. doi:10.29130/dubited.884407