ALMAN HUKUKU ÇERÇEVESİNDE CEZA HUKUKUNDA ZİNCİRLEME ŞERİKLİĞİN VE ZİNCİRLEME ŞERİKLİĞE TEŞEBBÜSÜN (AKİM KALMIŞ ZİNCİRLEME ŞERİKLİĞİN) GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ

Yıl 2025, Cilt: 30 Sayı: 52, 213 - 270, 30.06.2025

Sercan Tokdemir

Öz

Bu çalışmada, zincirleme şerikliğin ve zincirleme şerikliğe teşebbüsün görünüş şekillerinin ve bunların cezalandırılabilirliği meselesinin Alman hukuku çerçevesinde ele alınması amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikle zincirleme şeriklik ve görünüş şekilleri, akabinde şerikliğe teşebbüs ve görünüş şekilleri olan azmettirmeye ve yardım etmeye teşebbüs incelenmiştir. Bu kapsamda suça azmettirilen bir kimsenin tekrardan azmettirilmesinin (azmettirmeye azmettirme/zincirleme azmettirme) veya suça yardım edene bir başkasının yardım etmesinin (yardım etmeye yardım etme/zincirleme yardım etme) ve hatta azmettirene bir üçüncü kişinin yardım etmesi (azmettirmeye yardım etme) ve suça yardım etmesi için bir kimsenin azmettirilmesinin (yardım etmeye azmettirme) mümkün olduğu ortaya konulmuştur. Şerikliğin zincirleme hallerinin incelenmesinden sonra, Alman hukuku çerçevesinde şerikliğe teşebbüsün görünüş şekilleri olarak azmettirmeye teşebbüs ve yardım etmeye teşebbüs konuları genel olarak açıklanmıştır. Alman hukukunda azmettirmeye teşebbüsün cezalandırılabilir olduğu, yardım etmeye teşebbüsün ise cezalandırılamaz olduğu tespit edilmiştir. Nihayetinde, zincirleme şerikliğin teşebbüsünün mümkün olduğu ve zincirleme şerikliğe teşebbüsün her bir görünüş şeklinin cezalandırılabilirliğinin Alman hukukunda tartışmalı olduğu vurgulanmıştır. Bu kapsamda zincirleme şerikliğe teşebbüsün azmettirme bakımından ortaya çıkan görünüş şekilleri olarak azmettirmeye azmettirmeye teşebbüs, azmettirmeye teşebbüse azmettirme, azmettirmeye teşebbüse azmettirmeye teşebbüs ele alınmıştır. Zincirleme şerikliğe teşebbüsün yardım etme bakımından görünüş şekilleri olarak azmettirmeye teşebbüse yardım etme, yardım etmeye azmettirmeye teşebbüs ve yardım etmeye teşebbüse azmettirme/yardım etme konularıyla tartışmanın yelpazesi genişletilmiştir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) azmettirmeye teşebbüs ve yardım etmeye teşebbüs cezalandırılmadığından Türk hukuku için meseleye ilişkin herhangi bir değerlendirme yapmanın mümkün gözükmediği belirtilmiştir. TCK’da azmettirmeye teşebbüsün cezalandırılmasına yönelik muhtemel bir hükmün kapsamında, Alman hukukunda kabul edildiği gibi azmettirmeye azmettirmeye teşebbüs ve azmettirmeye teşebbüse azmettirmenin cezalandırılabilir olduğu, diğer görünüş şekillerinin ise cezalandırılamaz olduğu kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Zincirleme azmettirme , zincirleme yardım etme , azmettirmeye teşebbüs , yardım etmeye teşebbüs , zincirleme şerikliğe teşebbüs , akim kalmış zincirleme şeriklik

THE FORMS OF SUCCESSIVE ACCESSORY AND ATTEMPTED (UNSUCCESSFUL) SUCCESSIVE ACCESSORY IN CRIMINAL LAW WITHIN THE FRAME OF GERMAN LAW

Öz

Dealing with the forms of chain accessory and attempted chain accessory and the issue of their punishability in the frame of German law are aimed in this study. In the study, firstly, chain accessory and its forms then attempted instigation and aiding as the forms of attempted accessory are examined. Within this scope, it has been proved possible that the person who was instigated to commit a crime can be instigated again (instigation to instigation/chain instigation) or the person to whom aids to crime can be aided, or even a third one can aid to the insatigator (aiding to instigation) and a person can be instigated to aid in crime (instigation to aiding). After examining the chain accossory, the issues of attempted instigation and attempted aiding in the frame of German law are explained generally. Under German law, it has been determined that attempted instigation can be punished, while attempted aid is not punishable. In conclusion, it is emphasized that attempted chain accessory is possible and the punishability of each form of attempted chain accessory is controversial in German law. Within this scope, attempted instigation to instigation, instigation to attempted instigation, attempted instigation to attempted instigation are discussed as the forms of attempted chain accessory in in regard to instigation. The scope of discussion has been extended with the issues of aiding to attempted instigation, attempted instigation to aiding, instigation/aiding to attempted aiding as the forms of attempted chain accessory in in regard to aiding. It has been stated that making any assessment about the issue for Turkish law does not seem possible, because attempted instigation and attempted aid are not punished under the Turkish Penal Code (TPC) numbered 5237. It is considered that as under German Law, attempted instigation to instigation and instigation to attempted instigation are punishable in the scope of a presumtive provision under the TPC while other forms of attempted chain accsossory are not punishable.

Anahtar Kelimeler

Chain instigation , chain aiding , attempted instigation , attempted aid , attempted chain accessory , unsuccessful chain accessory

Kaynakça

• AKBULUT, Berrin: Bağlılık Kuralı, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: XIV, Sayı: 1, Yıl: 2010, s. 167-212.
• ARTUK, Mehmet Emin/GÖKCEN, Ahmet/ALŞAHİN, Mehmet Emin/ÇAKIR Kerim: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 13. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2019.
• AYDIN, Devrim: Türk Ceza Hukukunda Suça İştirak, 1. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2009.
• BAUR, Peter Paul: Die Anstiftung: Art. 24 des Schweizerischen Strafgesetzbuches, P.G. Keller, Winterthur 1962.
• BECKEMPER, Katharina/CORNELIUS, Kai: Versuch der Beteiligung (§30), in: Bernd von Heintschel-Heinegg [Herausgeber], Kommentar Strafgesetzbuch, 3. Auflage, C. H. Beck, München 2018.
• BLOY, Rene: Grund und Grenzen der Strafbarkeit der misslungenen Anstiftung, Juristiche Rundschau, Heft: 12, Jahrgang: 1992, s. 493-497.
• BOCK, Dennis: Grundwissen zur Anstiftung (§26 StGB), Juristische Arbeitsblätter, Jahrgang: 2007, s. 599-604.
• BUSCH, Jost.-Dietrich: Die Teilnahme an der Versuchten Anstiftung, Neue Juristische Wochenschrift, Heft: 2, Jahrgang: 1959, s. 1119-1121.
• BUSCH, Jost.-Dietrich: Die Strafbarkeit der Erfolglosen Teilnahme und die Gesischte des 49a StGB, (Rechts und Staatswissenschaftlichen Fakultät zu Marburg) Marburg 1964.
• BUSCH, Richard: Zur Teilnahme an den Handlungen des § 49a StGB, Festschrift für Reinhart Maurach, (Herausgeber: Fredrich Christian Schröder/Heinz Zipf), C. F. Müller, Karlsruhe, 1972.
• CAMARGO, Beatriz Correa: Der Anstiftungversuch im Deutschen Strafrecht, Revista da Faculdade de Direito da Universidade de São Paulo, v. 110, 2015, s. 733-763.
• ÇELEN, Ömer: Bir İştirak Şekli Olarak Yardım Etme (Asli Fail-Yardım Eden Ayrımı), Adalet Yayınevi, Ankara 2020.
• DEMİRBAŞ, Timur: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 14. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2019.
• DEMİREL, Muhammed/KARTAL, Melik: Ceza Hukukunda Suça Azmettirme Hareketi: Suça Sevk Etme, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Durmuş Tezcan’a Armağan), Cilt: 21, Sayı: Özel, Yıl: 2019, s. 457-490.
• DEMİREL, Muhammed: Suça İştirakte Bağlılık Kuralı, 1. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2017.
• DESSECKER, Axel: Im Vorfeld eines Verbrechens (die Handlungsmodalitäten des §30 StGB), Juristische Arbeitsblätter, 2005, s. 549-554.
• DEVELLİOĞLU, Ferit; Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, 20. Baskı, Aydın Kitapevi, Ankara 2003.
• DEVRİN, Şinasi Z.: Ceza Hukuku, Yeni Cezaevi Matbaası, Ankara 1946.
• DÖNMEZER, Sulhi/ERMAN Sair: Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, Cilt II, 11. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 1997.
• DREHER Eduard: Grundsätze und Probleme des §49a StGB, Goltdammer’s Archiv für Strafrecht, Jahrgang: 1954, s. 11-22.
• DURL, Robert: Kettenbeteiligungsversuch (Der Versuch mittelbarer Beteiligung am Straftaten), Österreich, Wien 2019.
• EISELE, Jörg: Strafrecht AT (Versuchte Anstiftung zu einem Verbrechen gegenüber einem verdeckten Ermittler), Juristische Schulung, Jahrgang: 2019, s. 1028-1030.
• EREM, Faruk: Ümanist Doktrin Açısından Türk Ceza Hukuku, Cilt: I, 11. Baskı, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara 1976.
• EVİK, Vesile Sonay: Suça İştirakte Yardım Edenin Ceza Sorumluluğu, 2. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2011.
• FISCHER, Thomas: Kommentar Strafgeseztbuch, 66. Auflage, C. H. Beck, München 2019.
• FOSTER, Nigel/SULE, Satish: German Legal System and Law, 4th Edition, Oxpord University Press, New York, 2010.
• FRISTER, Helmut: Strafrecht Allgemeiner Teil, 8. Auflage, C. H. Beck , Münschen 2018.
• GEPPERT, Klaus: Die Anstiftung (§26 StGB), Juristische Ausbildung, Heft: 6, Jahrgagn: 1997, s. 299-305.
• GEPPERT, Klaus: Die versuchte Anstiftung (§30 Abs.1 StGB), Juristische Ausbildung, Heft: 10, Jahrgang:1997, s. 546-553.
• GRABOW, Stefan: Die Sukzessive Anstiftung, Juristische Ausbildung, Heft: 6, Jahrgang: 2009, s. 408-412.
• HACIFAZLIOĞLU, Ali: Teori ve Uygulamada Suça İştirak, 1. Baskı, Bilge Yayınevi, Ankara 2014.
• HAFIZOĞULLARI, Zeki/ÖZEN, Muharrem: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 5. Baskı, US-A Yayıncılık, Ankara 2012.
• HAKERİ, Hakan: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 27. baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2022.
• HAKERİ, Hakan: Yeni Tük Ceza Kanunu’nda İştirak, Ceza Hukuku Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 1, Yıl: 2006, s. 75-109.
• HECKER, Bernd: Strafbare Beihilfe zur Anstiftung?, Zeitschrift für das Juristische Studium Heft: 4, Jahrgang: 2012, s. 485-490.
• HEGHMANNS, Michael: Überlegungen zum Unrecht von Behilfe und Anstiftung, Goltdammer’s Archiv für Strafrecht, 2000, s. 473-489.
• HEINE, Günter/WEIßER Bettina: Anstiftung (§26), in: A. Schönke/H. Schröder, Kommentar zum Strafgesetzbuch, 30. Auflage, C. H. Beck, München 2019.
• HEINE, Günter/WEIßER Bettina: Beihilfe (§27), in: A. Schönke/H. Schröder, Kommentar zum Strafgesetzbuch, 30. Auflage, C. H. Beck, München 2019.
• HEINRICH, Bernd: Strafrecht Allgemeiner Teil, 6. Auflage, W. Kohlhammer, Stuttgart 2019.
• HILGENDORF, Eric/VALERIUS, Brian: Strafrecht Allgemeiner Teil, 2. Auflage, C. H. Beck, München, 2015.
• HIRSCH, Hans Joachim: Strafrechtliche Probleme, Band II, Duncker & Humblot, Berlin 2009.
• İÇEL, Kayıhan: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 5. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2014.
• İNCİ, Zekiye Özen, Alman Ceza Kanunu md.30/f.1 Perspektifinde Ceza Hukukunda Azmettirmeye Teşebbüs (Sonuçsuz Kalan Azmettirme), Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 2, Yıl: 2020, s. 913-980.
• JÄGER, Christian: Münchener Kommentar zum Strafgesetzbuch, Band I (§1-37), 3. Auflage, C. H. Beck, München 2017.
• JAKOBS, Günther: Kriminalisierung im Vorfeld einer Rechtsgutsverletzung, Zeitschrift für die gesamte Staatswissenschaft, Heft: 97/4, Jahrgang: 1985, s. 751-785.
• JOECKS, Wolfgang/JÄGER Christian: Studienkommentar (StGB), 12. Auflage, C. H. Beck, München 2018.
• JOECKS, Wolfgang: Münchener Kommentar zum Strafgesetzbuch, Band I (§1-37), 3. Auflage, C. H. Beck, München 2017.
• KAPUSUZOĞLU, Beril Taşkın: Suça İştirakte Bağlılık Kuralı, 1. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2017.
• KEILER, Johannes/ROEF, David: Forms of Participation, in: J. Keiler/D. Roef (editors), Comparative Concepts of Criminal Law, 2nd Edition, Intersentia, Cambridge/Antwerp/Portland, 2016, s. 203-234.
• KEILER, Johannes: Actus Reus and Participation in: European Criminal Law, Intersentia, United Kingdom, 2012.
• KINDHÄUSER, Urs: Strafrecht Allgemeiner Teil, 8. Auflage, Nomos, Baden-Baden 2017.
• KOCA, Mahmut/ÜZÜLMEZ, İlhan: Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayıncılık, 15. Baskı, Ankara 2022.
• KOCH, Arnd/WIRTH Katrin: Grundfälle zur Anstiftung, Juristische Schulung, Jahrgang: 2010, s. 203-209.
• KÖHLER, Michael: Strafrecht Allgemeiner Teil, 9. Kapitel, Springer, Hamburg 1997.
• KRELL, Paul; Die Kettenanstiftung Juristische Ausbildung, Heft: 7, Jahrgang: 2011, s. 499-503.
• KRETSCHMER, Joachim: Anforderungen an versuchte Anstiftung, Neue Zeitschrift für Strafrecht, Jahrgang: 1998, s. 401-403.
• KRETZSCHMAR, Lutz: Die verscuhte Teilnahme im Geltenden und zukünftigen Recht, Justus-Liebig-Universität, Giessen 1975.
• KREY, Volker/ESSER Robert: Deutsches Strafrecht Allgemeiner Teil, 6. Auflage, Kohlhammer, Stuttgart 2016.
• KROß, Antje: Die versuchte Kettenanstiftung und der Rücktritt der an ihr Beteiligten, Juristische Ausbildung, s. 250-255.
• KÜHL, Kristian: Grundfälle zu Vorbereitung, Versuch, Vollendung und Beendigung, Juristische Schulung, Heft: 12, Jahrgang: 1979, s. 874-877.
• KÜHL, Kristian: Strafrecht Allgemeiner Teil, 8. Auflage, Frans Vahlen, München 2017.
• KÜHL, Kristian: Versuch der Beteiligung (§30), in: K. Lackner/K. Kühl/M. Heger; [fortgeführt], Kommentar Strafgesetzbuch, 29. Auflage, C. H. Beck, München 2018.
• KÜPPER, Georg: Besondere Erscheinungsformen der Anstiftung, Juristische Schulung, Heft: 1, Jahrgang: 1996, s. 23-25.
• LETZGUS, Klaus: Versuch der Beteiligung (§30), in: D. Dölling/G. Duttge/S. König/D. Rössner, [Herausgeber] Gesamtes Strafrecht (StGB, StPO, Nebengesetze) Hand Kommentar, 4. Auflage, Nomos, Baden-Baden 2017.
• LETZGUS, Klaus: Vorstufen der Beteiligung, Duncker & Humblot, Berlin 1972.
• LÜTHKE, Albrecht: Wesen und Bedeutung des §49a StGB im Rahmen der Teilnahmelehre, Hamburg 1963.
• MAHMUTOĞLU, Fatih Selami/KARADENİZ, Serra: Türk Ceza Kanunu Genel Hükümler Şerhi, 1. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2017.
• MAHMUTOĞLU, Fatih Selami: Kusurluluk Prensibi Açısından Azmettirenin Ceza Sorumluluğu, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt: LXIII, Sayı: 1-2, Yıl: 2005, s. 57-112.
• MAJNO: Ceza Kanunu Şerhi (Türk ve İtalyan Ceza Kanunları), Cilt: I, Yargıtay Yayınları, Ankara 1977.
• MAURACH, Reinhart/GÖSSEL, Karl Heinz/ZİPF, Heinz: Strafrecht Allgemeiner Teil, Teilband II, 5. Auflage, C. F. Müller, Heidelberg 1978.
• MURMANN, Uwe: Versuch der Beteiligung (§30), in: H. Satzger/W. Schluckebier/G. Windmaier, [Herausgeber], Kommentar zum Strafgesetzbuch, 4. Auflage, Carl Heymanns, Cologne 2018.
• ÖNOK, R. Murat: Criminal Law, in: T. Ansay/D. Wallace Jr (editors), Introduction to Turkish Law, 6th Edition, The Netherlands 2011, s. 175-212.
• ÖNOK, R. Murat: Turkey, in: A. Reed/M. Bohlander (editors), Participation in: Crime (Domestic and Comparative Perspectives), Hart Publishing, 1st Edition, Oxford/Portland 2013, s. 398-412.
• ÖZBEK, Veli Özer/DOĞAN, Koray/BACAKSIZ, Pınar: Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 10. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2019.
• ÖZGENÇ, İzzet: Suça İştirakin Hukuki Esası ve Faillik, 1.Baskı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği, İstanbul 1996.
• ÖZGENÇ, İzzet: Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 18. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2022.
• ÖZGENÇ, İzzet: Türk Ceza Kanunu Gazi Şerhi (Genel Hükümler), 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2005.
• ÖZKAN, Halid: Ceza Hukukunda Azmettirme, 1. Baskı, Adalet Yayınevi, Konya 2013.
• ÖZTÜRK, Bahri/ERDEM, Mustafa Ruhan: Uygulamalı Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku, 19. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2019.
• PICOTTI, Lorenzo: Expanding Forms of Preparation And Participation (Section I – General Criminal Law: General report, XVIII International Congress of Penal Law), International Review of Penal Law (IRPL), Volume: 78, Issue: 3-4, 5-8 September 2007, s. 405-452.
• PUTZKE, Holm: Der strafbare Versuch, Juristische Schulung, Jahrgang: 2009, s. 1083-1087.
• RENGIER, Rudolf: Strafrecht Allgemeiner Teil, 11. Auflage, C. H. Beck, München 2019.
• RINCEANU, Johanna: Germany, in: L. Peters (editor), Acting Together in Crime (A Comparative Analaysis of Joint Perpatrion of and Assitance to Criminal Offences under French, German, Austrian and Italian Criminal Law in Light of Five Dutch Supreme Court Cases), Eleven International Publishing, The Hague 2018, s. 103-111.
• ROGALL, Klaus: Bemerkung zum Versuch der Beteiligung, Paeffgen/Böse/Kindhäuser (Herausgeber), Strafrechtswissenschaft als Analyse und Konstruktion. Festschrift für Ingeborg Puppe, Duncker & Humblot, Berlin 2010, s. 859-885.
• ROXIN, Claus: Die Strafbarkeit von Vorstufen der Beteiligung (§30 StGB), Juristische Arbeitsblätter, Heft: 4, Jahrgang: 1979, s. 169-175.
• ROXIN, Claus: Strafrecht Allgemeiner Teil, Band II (Besondere Erscheinungsformen der Straftat), C. H. Beck, München 2003.
• SATZGER, Helmut: Der >>omnido facturus<<-und das, was man in jedem Fall dazu wissen muss!, Juristische Ausbildung, Heft: 10, Jahrgang: 2017, s. 1169-1182.
• SATZGER, Helmut: Teilnahmerstrafbarkeit und >>Doppelvorsatz<<, Juristische Ausbildung, Heft: 7, Jahrgang: 2008, s. 514-523.
• SCHMIDT, Rolf: Strafrecht Allgemeiner Teil (Grundlagen der Strafbarkeit; Auf Baud es strafrechtlichen Gutachtens), 14. Auflage, R.S, Grasberg bei Btemen 2015.
• SCHNEIDER, Wilhelm-Friedrich: Strafrecht AT (Fälle), 8. Auflage, Alpmann Schmidt, Münster 2019.
• SCHROEDER, Friedrich-Christian: Die Anstiftung als Erfolgdelikt, Goltdammer’s Archiv für Strafrecht, 2016, s. 65-72.
• SCHRÖDER, Horst: Grundprobleme des §49a StGB, Juristische Schulung, Heft: 7, Jahrgang: 1967, s. 289-295.
• SCHUMANN Heribert: Criminal Law, in Reimann, M./Zekoll, J. Introduction to German Law, Kluwer Law International B.V., 2nd Edition, Münschen 2005, s. 387-418.
• SELTER, Susanne: Kettenanstiftung und Kettenbeihilfe, LIT, Berlin 2008.
• SICKOR, Jens Andreas: Die Strafbarkeit der Teilnahme an der versuchten Anstiftung zur uneidlichen Falschaussage (§159 StGB), Zeitschrift für die gesamte Staatswissenschaft, Heft: 2, Volumen: 123 Jahrgang: 2011, s. 284-312.
• SIPPEL, Kurt: Zur Strafbarkeit der Kettenanstiftung, 1. Auflage, Elwert, Marburg 1989.
• SOYASLAN, Doğan: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 8. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2018.
• STRATENWERTH, Günter/KUHLEN, Lothar: Strafrecht Allgemeiner Teil (Die Straftat), 6. Auflage, Franz Vahlen, München 2011.
• TANER, Tahir: Ceza Hukuku Umumi Kısım, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul 1949.
• THALHEIMER, Karol: Die Vorfeldstrafbarkeit nach §30, 31 StGB, 1. Auflage, Peter Lang, Frankfurt am Main 2008.
• TOKDEMİR, Sercan (çeviren): 22.10.1991 tarihli ve 1 Ws sayılı Hamm Eyalet Yüksek Mahkemesi Kararı (Zincirleme Azmettirmeye Teşebbüste Azmettirilen Fiilin Yeterince Somutlaştırılması), YBHD- (Prof. Dr. M. Fatih Uşan’a Dekanlıkta 10. Yıl Anısına Teşekkür Armağanı), Sayı: 2022/2, Yıl: 7, s. 1777-1785.
• TOKDEMİR, Sercan (çeviren): Akim Kalmış Azmettirmede Cezai Sorumluluğun İlke ve Sınırları-Aynı Zamanda Hamm Eyalet Yüksek Mahkemesinin Kararının Tartışılması (OLG Hamm V. 22.10.1991 - L Ws 249/91)-, ERÜHFD, C. XIX, S. 2, 2024, s. 1133-1155.
• TOKDEMİR, Sercan: Ceza Hukukunda Akim Kalmış Azmettirme, 1. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2022.
• TOKDEMİR, Sercan: Ceza Hukukunda Zincirleme Azmettirmeye Teşebbüs (Akim Kalmış Zincirleme Azmettirme), TOGÜHFD, C. I, S.1, s. 23-74.
• TULAY, Muhammed Emre: Kriminelle Vereinigungen im deutschen Strafrecht im Vergleich zum türkischen Strafrecht unter besonderer Berücksichtigung der Beteiligungsdogmatik, 1. Auflage, Felix, Holzkirchen/Obb. 2017.
• VOGLER, Theo: Versuch und Rücktritt bei der Beteiligung mehrerer an der Straftat, Zeitschrift für die gesamte Staatswissenschaft, Heft: 98/2, Jahrgang: 1986.
• VORMBAUM, Thomas: Versuchte Beteiligung an der Falschaussage-Zum Verhältnis der §§30 und 159-, in: T. Vormbaum (Herausgeber), A. Gipperich (Redaktion), Beiträge zum Strafrecht und zur Strafrechtspolitik, Band: 3, LIT, Berlin 2011, s. 169-188.
• WESSELS, Johannes/BEULKE Werner/SATZGER Helmut: Strafrecht Allgemeiner Teil, 48. Auflage C. F. Müller, Heidelberg, 2018.
• YEKEBAŞ, Vehbi: Suçun ve Suçlunun Taaddüdü ve Cürme İştirak, Yeni Cezaevi Matbaası, Ankara 1952.
• YENİSEY, Feridun/PLAGEMANN Gottfried: Alman Ceza Kanunu Strafgesetzbuch (StGB), 1. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2009.
• YOUNGS, Rymond: Source Book on German Law, 2nd Edition, Taylor & Francis Ltd, Australia 2002.
• ZAFER, Hamide: Ceza Hukuku Genel Hükümler, (TCK m.1-75), 7. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2019, s. 532.
• ZIPF, Heinz: Probleme der versuchte Bestimmung zu einer Straftat, Österreichische Richterzeitung, No: 7/8, Jahtgang: Juli-August 1980, s. 141-147.
• LG Bad Kreuznach: BGH, Urteil vom 24.01.2003 – 2 StR 215/02.
• LG Berlin: BGH, Urteil vom 1.3.1960 - 5 StR 22/60, Neue Juristische Wochenschrift, 1960, 1164; Neue Juristische Wochenschrift 7/1960.
• LG Dortmund: BGH, 30.04.2009-4 StR 60/09.
• LG Frankfurt am Main: BGH, Urteil vom 29.10.1997-2 StR 239/97.
• LG Zweibrücken: Urteil vom 17.12.2001-4024 Js 4536/01: Versuchte Anstiftung-Bestimmtheit der Haupttat, Neue Zeitschrift für Strafrecht Rechtsprechungsreport, 2002, s. 136.
• OLG Bamberg, Urteil vom 02.05.2006, 2Ss 73/05, Neue Juristische Wochenschrift 2006, 2935.
• OLG Hamm, Urteil vom 22.10.1991–1 Ws 249/91, 18.
• BGHSt: 14, 156; BGHSt: 1960, 1164, 1165; BGHSt: 6, 359.
• YCD, T. 07. 04. 2004, E. 318, K. 1118.
• YCD, T. 4.10.2005, E. 2005/369 K. 2005/2680.
• YCD, T. 12.03.2007 E. 4188/K.1380.
• YCD, T. 5.7.2011, E. 2011/1111 K. 2011/4289.
• YCGK, T. 6.3.2012, E. 2011/1-345 K. 2012/73.
• Alman Ceza Muhakemesi Kanunu (deutsche StPO) [in der Fassung der Bekanntmachung vom 07.04.1987, BGBI. I S. 1704, ber. S. 1319-]. 15.05.1871 tarihli Alman Ceza Kanunu (deutsches StGB) [RG. 13.11.1998-yeniden ilan tarihi].
• 01.03.1926 tarihli, 765 sayılı Eski Türk Ceza Kanunu (ETCK), RG. 13.03.1926/320.
• 26.09.2004 tarihli, 5237 sayılı Yeni Türk Ceza Kanunu (YTCK), RG. 12.10.2004/25611.
• https://beck-online.beck.de/Bcid/Y-300-Z-BECKRS-B-1991-N-00345.
• https://dejure.org/gesetze/StPO/264.html (14.07.2022).
• https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/4/09/4-60-09.php (12.02.2022).
• https://www.legislationline.org/documents/section/criminalcodes/country/48/Sweden/show (28.11.2018).
• https://www.refworld.org/docid/3ae6b5bf0.html (03.01.2020).