Araştırma Makalesi

ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ

Cilt: 30 Sayı: 52 30 Haziran 2025
  • Mustafa Göker *
PDF İndir
TR EN

ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ

Öz

Bir ulusal paranın diğer bir ulusal para cinsinden fiyatı veya değişim oranı olan kurlar küresel ekonominin en önemli unsurlarından birisi olup, uluslararası ticaretin, finansal akımların ve dış yatırımların değerini etkiler. Ekonomik dengeleri korumaya veya kalkınma stratejilerini desteklemeye yönelik kur müdahaleleri uluslararası ekonomi hukuku kurallarınca kabul görmektedir. Buna karşın, rekabetçi avantajlar elde etmek amacıyla kurları piyasa realitelerinin gerektirdiğinden düşük bir düzeyde şekillendirmeye yönelik sistematik müdahaleler (kur manipülasyonları) IMF hukuku tarafından yasaklanmıştır. Ancak IMF bu yasağı destekleyecek güçlü uygulama ve yaptırım mekanizmalarından yoksundur. Uluslararası finansal ve parasal hukuktaki bu zayıflık ve kur manipülasyonlarının çoğunlukla ticarette rekabet gücü elde etmeye yönelik işlemesi, uygulama ve yaptırım boşluğunun doldurulması için gözlerin ticaret kurallarına çevrilmesine neden olmaktadır. Oysa kurlar ve kur manipülasyonları mevcut ticaret kurallarının ele aldığı konulardan değildir. Yine de güçlü bir yargı ve yaptırım mekanizmasının bulunması DTÖ’yü kur manipülasyonları için cazip hale getirmektedir. Çalışma, DTÖ sübvansiyonlar hukukunun kur manipülasyonlarına uygulanıp uygulanamayacağını ele almakta ve kur manipülasyonlarının sübvansiyon sayılması için gerekli hukuki temelden yoksun olduğu sonucuna varmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bacchus, James, “Don’t Push the WTO Beyond Its Limits”, The Wall Street Journal, 25 March 2010.
  2. Caryl, Benjamin Blase, “Is China Currency Regime a Countervailable Subsidy? A Legal Analysis Under the World Trade Organization’s SCM Agreement”, Journal of World Trade, Vol. 45(1), 2011, s. 187-219.
  3. Code of Federal Regulations, Title 19, Part 351 (https://www.ecfr.gov/current/title-19/chapter-III/part-351 Erişim tarihi: 13.12.2024)
  4. Congressional Research Service, Currency Exchange Rate Policies and the World Trade Organization Subsidies Agreement, In Focus, May 16, 2016 (https://crsreports.congress.gov/product/pdf/IF/IF10406 Erişim tarihi: 20.12.2024).
  5. Guide to GATT Law and Practice, Analytical Index, Geneva, World Trade Organization, 1995.
  6. Bergsten, C. Fred, Addressing Currency Manipulation Through Trade Agreements, Policy Brief Number PB 14-2, Washington DC, Peterson Institute for International Economics, 2014.
  7. Bergsten, C. Fred and Gagnon, Joseph E., Currency Conflict and Trade Policy A New Strategy for the United States. Washington DC, Peterson Institute for International Economics, 2017.
  8. Chipman, John S., “Protection and Exchange Rates in a Small Open Economy”, Review of Development Economics, Wiley Blackwell, Vol. 11(2), 2007, s.205-216.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilişim ve Teknoloji Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mustafa Göker * Bu kişi benim
0000-0002-7853-5887
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2025

Kabul Tarihi

21 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 30 Sayı: 52

Kaynak Göster

APA
Göker, M. (2025). ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 30(52), 375-446. https://izlik.org/JA49JL23BM
AMA
1.Göker M. ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ. DÜHFD. 2025;30(52):375-446. https://izlik.org/JA49JL23BM
Chicago
Göker, Mustafa. 2025. “ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ”. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 30 (52): 375-446. https://izlik.org/JA49JL23BM.
EndNote
Göker M (01 Haziran 2025) ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 30 52 375–446.
IEEE
[1]M. Göker, “ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ”, DÜHFD, c. 30, sy 52, ss. 375–446, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49JL23BM
ISNAD
Göker, Mustafa. “ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ”. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 30/52 (01 Haziran 2025): 375-446. https://izlik.org/JA49JL23BM.
JAMA
1.Göker M. ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ. DÜHFD. 2025;30:375–446.
MLA
Göker, Mustafa. “ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ”. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 52, Haziran 2025, ss. 375-46, https://izlik.org/JA49JL23BM.
Vancouver
1.Mustafa Göker. ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKUNDA KUR MANİPÜLASYONLARI: DTÖ SÜBVANSİYON HUKUKUNUN UYGULANABİLİRLİĞİ. DÜHFD [Internet]. 01 Haziran 2025;30(52):375-446. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49JL23BM