Popüler Medya Araçlarının Din Eğitimi Materyalleri Arasındaki Yeri

Öz

Popüler kültür, halk tarafından oluşturulup gündelik hayatın içinde insanların hoş bir şekilde yaşamlarını geçirmesi olarak tanımlanmaktadır. Popüler kültürün aktarılmasında medya araçları önemli yer almaktadır. Toplumların yaşam sürelerinin kaliteli olması ve devamlılığının sağlanması eğitim, sosyal çevre ve güncel teknolojiler ile olmaktadır. Günümüzün teknolojileri arasında popüler medya yer almaktadır. Geniş topluluklar tarafından kabul ve takip edilen yazılı, sözlü ve görsel araçlara popüler medya denir. Bireyde kalıcı izli davranış değişikliği olarak tanımlanan eğitim, yetişecek nesillerin hem şimdiki yaşantılarını hem de gelecekteki yaşantılarını verimli hale getirme sanatıdır. Bunun için eğitimin günün şartlarına uygun olarak verilmesi gerekir. Eğitim-öğretim yapılırken öğrencilerin bilgileri kalıcı olarak aldığı ve derse aktif katıldığı materyaller kullanılmalıdır. Böylece öğrenciler interaktif bir şekilde derse katılan, sorgulayan, araştı-ran bir yapıya kavuşacaktır. Tüm bunların olması için eğitim-öğretim ortamlarında güncel materyallerin kullanılması gereklidir. Günümüzün güncel materyali ise internet ve onunla bağlantı kurulduğu uygulamalardır. Bu uygulamaların din eğitiminde materyal olarak kullanılma durumunun ortaya konulması için derleme yöntemiyle literatürde var olan çalışmalar incelenmiştir. Böylece genel bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, popüler medya araçları hem akla hem kulağa hem göze hatta hepsine birlikte hitap ettiği için eğitimin kalıcılığını artırmaktadır. Din eğitiminin genel yapısı ve özelde soyut yapısı düşünüldüğünde popüler medya araçlarının kullanımı din öğretiminde kalıcılığı artırmaktadır. Popüler medya; somut öğrenme sağlaması, zengin örnekler içermesi, günlük yaşantı ile bağlantı kurmasının yanı sıra öğrencilerin empati yapmalarına yardımcı olmaktadır. Böylece öğrencilere analiz etme, eleştirme, değerlendirme, dini bilgileri karşılaştırma ve yeniden yorumlama yeteneği kazandırmaktadır. Ancak popüler medya araçlarının ders esnasında kullanılması için öğretmen tarafından önceden hazırlıklar yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Popüler Medya.
• Materyal
• Din Eğitimi
• Eğitim

The Role of Popular Media Tools in Religious Education Materials

Öz

Popular culture, created by society, is often defined as the means through which people enhance their daily lives with enjoyable practices. One of the key tools for transmitting popular culture is media, encompassing technologies that have become indispensable in contemporary life. Written, oral, and visual tools that are accepted and followed by large communities are called popular media. Education, defined as a process that fosters permanent behavioral change, is the art of improving both present and future lives. For education to be effective, it must align with the realities of modern society. This includes employing materials that allow students to actively participate in the lesson, question and research. Today, digital tools such as the internet and its associated applications have emerged as essential educational resources. To reveal the situation of using these applications as materials in religious education, this study synthesizes findings from existing literature using a compilation method. As a result, popular media tools increase the permanence of education because they appeal to individuals' minds, ears, and eyes, and even all of them together. When the structure of religious education is considered, the use of popular media tools increases the permanence of religious education. Because popular media provides concrete learning, contains rich examples, connects to daily life, and helps students empathize. Thus, it provides students with the ability to analyze, criticize, evaluate, compare, and reinterpret religious information. However, to use popular media tools during the lesson, preparations should be made in advance by the teacher.

Anahtar Kelimeler

• Popular Media.
• Material
• Religious Education
• Education

Kaynakça

1. Arslan, Ahmet. “Eğitim ve Öğretimde Sosyal Medyanın Kullanımı”. Sosyalle-şen Olgular Sosyal Medya Araştırmaları 2. ed. Ali Murat Kırık - Ali Büyükaslan. 191-219. Konya: Çizgi Kitapevi, 2015.
2. Arslan, Mustafa. “Kitle İletişim Araçları, Medya ve Din İlişkisi Üzerine”. Birey ve Toplum 6/1 (2016), 5-25.
3. Ayas, Mehmet. “Kavram Karikatürlerinin Din Öğretiminde Kullanılması”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6/12 (2018), 522-559.
4. Aydemir, Merve. “Din Eğitiminin Sosyal Medya Kullanımına Etkisi”. ATEBE Dergisi 1/5 (2021), 153-156.
5. Aydeniz, Hediyetullah. “Din Hizmetlerinin Yürütülmesinde Bir İmkan ve Meydan Okuma Olarak Medya”. Din ve Hayat Dergisi 22 (2014), 36-42.
6. Aydın, Bünyamin. “Bilgi Toplumu Oluşumunda Bireylerin Yetiştirilmesi”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14/14 (ts.), 183-190.
7. Aydın, Cüneyd. “Televizyondaki Dini Programlara Yönelik Tutumlar İle Din-darlık Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Uluslararası Eğitim Ve Sosyal Bilimlerde Yeni Ufuklar Kongresi Bildiriler Kitabı. ed. Hayrullah Kahya. 80-91. Elazığ: Asos Yayınevi, 2. Basım, 2018.
8. Aydoğdu, Ü. Raşit vd. “Akademi̇k Araştirmalarda Araştirma Yöntemleri̇ İle Örneklem İli̇şki̇si̇: Doğrulayici Doküman Anali̇zi̇ Örneği̇”. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 30 (2017), 556-565. https://doi.org/10.14582/DUZGEF.1803

9. Ayhan, Halis. “Cumhuriyet Dönemi Din Eğitimine Genel Bir Bakış: Atatürk’ün İslam Dini Ve Din Eğitimi Hakkındaki Görüşleri”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 (2000), 5-27.
10. Bayraktar, Muhammet Mustafa. Öğretim Materyalleri ve Din Öğretiminde Somut Materyal Örnekleri. Ankara: Nobel Yayınları, 2023.
11. Bayraktar, Muhammet Mustafa - Bozer Bayraktar, Saliha. “Hz. Peygamber’in Hayatının Öğretiminde Görsel Materyal Kullanımı: İslam Minyatür Sanatı Örneği”. Eskiyeni 50 (2023), 769-798. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1288997
12. Bildik, Elif. Dini Bilgi Edinme Sürecinde Sosyal Medya. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
13. Birinci, Cansu Meryem - Terkan, Remziye. “İletişim Aracı Olan Sosyal Medya’nın Sosyal Değişime Kazandırdığı Boyut”. Journal of Management Theory and Practices Research 4/2 (2023), 180-195.
14. Bora, Nurullah. Din Eğitiminin Referans Noktası Olarak Sosyal Medya Vaizliği İstanbul Örneği. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2023.
15. Buluş Kırıkkaya, Esma vd. “Fen Ve Teknoloji Derslerinde Gazetelerin Kullanılması”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 32/2 (2013), 223-223. https://doi.org/10.7822/egt6
16. Cerrah, Lokman. Sosyal Medyada Din Algısı (Twitter Örneği). Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2015. http://ktp2.isam.org.tr/detayilhtezt.php?navdil=tr&tidno=21363&tarama=sosyal+medya
17. Coşkun, Sena vd. “Dini İçerikli Filmlere Karşı Tutum Ve Davranışların Din Eğitimi Bağlamında İstatistiksel Tekniklerle İncelenmesi: Akü İslami İlimler Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama”. Sinema ve Din. 109-129. İstanbul: Değerler Eğitimi Merkezi, 1. Basım, 2015. https://media.dem.org.tr/dir/dem/dem/yayin/goruntuleme/202007211358162030746963.pdf
18. Çilenti, Kamuran. Eğitim Teknolojisi ve Öğretim. İstanbul: Kadıoğlu Matbaası, 1994.
19. Çinemre, Semra. “Diyanet TV Çizgi Filmlerinin Din Eğitimine Katkısı Açısın-dan İncelenmesi”. Hitit İlahiyat Dergisi 20/1 (30 Haziran 2021), 81-108. https://doi.org/10.14395/hid.865718
20. Dağ, İhsan. Televizyon Programlarındaki Şiddet İçeriğinin, Müstehcenliğin ve Mahremiyet İhlallerinin İzleyicilerin Ruh Sağlığı Üzerindeki Olumsuz Etkileri. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Rtük) Özel Çalışma Grubu Sonuç Raporu. Rtük, 2005.
21. Demir, İsmail. Dini Bilgi Edinme Kaynağı Olarak Sosyal Medya (İlahiyat Fakültesi Öğrencileri Örneği). Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.
22. Demir, Rıdvan. Beyin Temelli Öğrenme Yaklaşımına Dayalı Din Öğretimi. Adana: Karahan Kitabevi, ts.
23. Diyanet İşleri Başkanlığı. Türkiye’de Dini Hayat Araştırması. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2014.
24. Efthimiou, Costas - Llewellyn, Ralph. “Physics in Films: A New Approach to Teaching Science”. arXiv ön baskısı physics/0404064, 1-11. https://doi.org/10.48550/arXiv.physics/0404064
25. Erdal, Emine - Papuşcuoğlu, Türkan. “Yeni Çağın Hammaddesi Veri Madenciliğinin Sosyolojik Açıdan Değerlendirilmesi”. Medeniyet ve Toplum Dergisi 5/1 (2021), 66-75. https://doi.org/10.51117/metder.2021.10
26. Erpay, İlyas. “Yaygın Din Eğitim Kurumlarında Teknolojinin Önemi Ve Kullanımı”. e-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi/Journal of Oriental Scientific Research (JOSR) 11/3 (2019), 1318-1351. https://doi.org/10.26791/sarkiat.629520
27. Furat, Ayşe Zişan. “DKAB Derslerinde Görsel Medyanın Kullanımı/Kullanılabilirliği”. Türkiye’de Okullarda Din Öğretimi. ed. Recep Kaymakcan vd. 573-587. İstanbul: Dem Yayınları, 1. Basım, 2011.
28. Furat, Ayşe Zişan. “Yaygın Din Eğitiminde Kitle İletişim Araçlarının Yeri: Televizyon Örneği”. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19 (2009), 37-62.
29. Gökçe, Nazlı. “Çevre Eğitiminde Gazetelerden Yararlanma”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 2/6 (2009), 251-265.
30. Gümrükçüoğlu, Süleyman. “Görsel Medya ve Din Eğitimi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi USTEK’ 2022 Özel Sayısı 20/1 (2022), 47-64.
31. Güneş, Adem. Din Öğretim Materyalleri. İstanbul: Dem Yayınları, 3. Basım, 2017.
32. Hayta, Nurdan. Medya ve Din İlişkisi Bağlamında Türkiye’de Dinî Yayıncılık: “Prof. Dr. Nihat Hatipoğlu ile Dosta Doğru” Programı Örneği. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
33. Hazar, Murat. “Sosyal Medya Bağımlılığı: Bir Alan Çalışması”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 0/32 (2011), 151-175.
34. Herdman, Elizabeth A. - Dörtbudak, Zeynep. “Derleme Makale Yazımında, Konferans Ve Bildiri Sunumu Hazırlamada Pratik Bilgiler”. Hemşirelik-te Eğitim ve Araştırma Dergisi 3/1 (2006), 2-4.
35. Jarman, Ruth - McClun, Billy. “Use the News: A Study of Secondary Teachers’ Use of Newspapers in the Science Classroom”. Journal of Biological Education 35/2 (Mart 2001), 69-74. https://doi.org/10.1080/00219266.2000.9655745
36. Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları, 2008.
37. Karataş Coşkun, Mahinur. “İçeriğin Öğretim İçin Düzenlenmesi”. Öğretim İlke ve Yöntemleri. ed. Ahmet Doğanay. 90-137. Ankara: Pegem Akademi, 11. Basım, 2017.
38. Kavak, Nusret vd. “Fen-Teknoloji Okuryazarlığı ve İnformal Fen Eğitimi: Gazetelerin Potansiyel Rolü”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 26/3 (2006), 17-28.
39. Kaymakcan, Recep - Meydan, Hasan. Ahlâk Değerler ve Eğitim. İstanbul: Dem Yayınları, 2014.
40. Kayseri, Zeynep. Sosyal Medya Vaizliği Amerika ve Türkiye Örneği. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
41. Kocabay Şener, Nihal. “Türkiye’de Medya ve Din Araştırmalarını Yeniden Düşünmek: Eksiklikler Nasıl Doldurulabilir?” Medya ve Din Araştırmaları Dergisi 2/1 (2019), 53-69.
42. Koç, Ahmet. “Bir Öğretim Materyali Olarak Medya Haberlerinin Din Eğitiminde Kullanılması”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 25/2 (2021), 521-546. https://doi.org/10.18505/cuid.871575
43. Koçoğlu, Erol vd. “Sosyal Bilgiler Öğretiminde Yeni Bir Öğrenme Ortamı Olarak Arttırılmış Gerçeklik Uygulamaları”. Alternatif Yaklaşımlarla Sosyal Bilgiler Eğitimi. ed. Ramazan Sever vd. 327-355. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2018.
44. Korkmaz, Mehmet. “Din Dersi Öğretmenlerinin Bir Öğretim Materyali Olarak Filmleri Kullanma Durumları”. Bilimname 33 (29 Mayıs 2017), 35-66. https://doi.org/10.28949/bilimname.345561
45. Korkmaz, Mehmet. Din Öğretimi Teknolojisi ve Materyal Geliştirme. Kayseri: Tezmer Yayınları, 2014.
46. Nazıroğlu, Bayramali. “Din Eğitiminin Gerekliliği Açısından Dini Medya Okuryazarlığı”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 15/2 (2015), 191-220.
47. Nazlı, Esra. Yaygın Din Eğitimi Bağlamında Yayınlanan Dini İçerikli Programların İncelenmesi-Televizyon ve YouTube Kanallarının İçeriklerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılmaları Ekseninde. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
48. Özay Köse, Esra. “Gazete Haberlerinin Biyoloji Eğitiminde Kullanımı”. Kuramsal Eğitimbilim 1/2 (2008), 84-91.
49. Özbek, Muhammed Sadık - Pekcan, Burak. “İlahiyat Öğrencileri Nazarından Metaverse ve Din Eğitimi”. METAVERSE ve DİN Eğitimci ve Öğrenci Perspektifine Yönelik Bir Araştırma. ed. Muhammet Yurtseven vd. 119-149. Konya: Çizgi Kitabevi, 2023.
50. Özdemir, Saadettin - Gıynaş, Ahmet Yusuf. “Metaverse ve Din Eğitimi”. Turkish Academic Research Review - Türk Akademik Araştırmalar Dergisi [TARR] 7/4 (29 Aralık 2022), 1080-1112. https://doi.org/10.30622/tarr.1197733
51. Özden, Yüksel. Eğitimde Yeni Değerler. Ankara: Pegem Akademi, 1999.
52. Öztürk, Fatma Dolunay. Sosyal Medyanın 12. Sınıf Öğrencilerinin Dini Bilgileri Üzerindeki Etkileri. Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
53. Pekcan, Burak - Özbek, Muhammed Sadık. “DKAB ve İHL Meslek Dersi Öğretmenlerinin Metaverse’e Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi”. META-VERSE ve DİN Eğitimci ve Öğrenci Perspektifine Yönelik Bir Araştırma. ed. Muhammet Yurtseven vd. 197-233. Konya: Çizgi Kitabevi, 2023.
54. Rose, Christopher. “How to Teach Biology Using the Movie Science of Cloning People, Resurrecting the Dead, and Combining Flies and Humans”. Public Understanding of Science 12/3 (Temmuz 2003), 289-296. https://doi.org/10.1177/0963662503123007
55. Solmaz, Aysun. Toplumsallaşma Sürecinde Din Eğitiminin Medya Algılaması ve Medya Kullanım Alışkanlıkları Üzerindeki Rolü. Konya: Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
56. Stodolsky, Susan S. vd. “Student Views About Learning Math and Social Studies”. American Educational Research Journal 28/1 (Ocak 1991), 89-116. https://doi.org/10.3102/00028312028001089
57. Şimşek, İsmihan. Sosyo-Ekonomik Bir Medya Gerçekliği Olarak Televizyon Vaizliği. İstanbul: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
58. Taşkıran, Ayşe. “Dijital Çağda Yükseköğretim”. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi 3/1 (2007), 96-109.
59. Topcubaşı, Tolga. “Sınıf Öğretmenlerinin Hayat Bilgisi Ve Sosyal Bilgiler Der-si Öğrenme Ortamlarında Gazete Haberlerini Kullanma(ma)sı: Güncelin Sınıfta Varolma Çabası”. International Journal Of Eurasian Education and Culture 4/6 (2019), 20-37.
60. Tüken, Yunus. YouTube’da Faaliyet Gösteren Dini İçerikli Kanalların Din Eğitimi Açısından İncelenmesi. Elazığ: Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
61. Türker, Hasan - Arslan, Özgür. “İlköğretim 8. Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretiminde Belgesel Filmlerin Kullanımı”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 24 (2008), 92-104.
62. Türkyılmaz, Hilmi. “Yenilikçi Bir Öğretim Tekniği Olarak Zihin Haritalama Ve Din Eğitiminde Kullanımı”. International Journal of Education Techno-logy and Scientific Researches 2/3 (2017), 148-161.
63. Ünlüer, Gülbeyaz - Yaşar, Şefik. “Sosyal Bilgiler Dersinde Gazete Kullanımına İlişkin Öğrenci Görüşleri”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13/1 (2012), 43-57.
64. Varsak, Osman. Sosyal Medya Kullanımının Dini İnanç ve Davranışla İlişkisi (Bursa Lise Öğrencileri Örneği). Bursa: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2023.
65. Yakut, Sümeyra. Z Kuşağı Gençlerinin Sosyal Medya Kullanımlarının Dini Öğrenmelerine Etkileri: Fenomenolojik Bir Araştırma. Malatya: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
66. Yamaç, Muhammed. “Metaverse’te Dinî Ve Toplumsal Tezahürler”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 23/1 (31 Mart 2023), 29-57. https://doi.org/10.33415/daad.1210422
67. Yılmaz, Zeynep - Yel, Mustafa. “Popüler Medya Kaynaklarının Biyoloji Öğretiminde Kullanımının Öğrencilerin Biyolojiye Yönelik Tutumlarına Etkisi”. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 5/1 (2018), 205-219.
68. Yurtseven, Muhammet. “İlahiyat Fakültesi Akademisyenlerinin Metaverse Algı Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma”. METAVERSE ve DİN Eğitimci ve Öğrenci Perspektifine Yönelik Bir Araştırma. ed. Muhammet Yurtseven vd. 43-75. Konya: Çizgi Kitabevi, 2023.
69. Yurtseven, Muhammet vd. (ed.). Metaverse ve Din Eğitimci ve Öğrenci Perspektifine Yönelik Bir Araştırma. Konya: Çizgi Kitabevi, 2023.
70. Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği, Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği (Kanun No. 31628). 2, 1 (2021). Https://Www.Resmigazete.Gov.Tr/Eskiler/2021/10/20211014-1.Htm
71. “TÜİK Kurumsal”. Erişim 01 Ekim 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2024-53492