et-Taberî’de Sünnet – Vahiy İlişkisi ve Sünnetin Bağlayıcılığı

Öz

et-Taberî, İslâmî ilimlerin hemen bütün alanlarında eser telif etmiş bir âlimdir. O, eserlerinde, Sünnetin önemli bir kısmının vahiy kaynaklı olduğunu kabul ettiğini gösterir çeşitli açıklamalara yer vermektedir. Dolayısıyla onun, Sünnet – vahiy ilişkisi konusunda “Sünnetin bir kısmı vahiy mahsulü, bir kısmı ise Hz. Peygamber’in (s.a.v.) içtihadının sonucudur,” görüşünde olduğunu söylemek mümkündür.

et-Taberî, aynı zamanda Sünneti, “hikmet”in içinde bir olgu olarak görmektedir. O, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) farklı boyutlarda bağlayıcılığı olan Sünnetlerini her mü’minin dikkate alması gerektiğini; içtihadî söz ve fiillerinin ise tıpkı diğer insanlarda görüldüğü gibi, doğru ya da hatalı olabileceğini belirtmektedir.

Bu makalede konu, Sünnetin vahiyle ilişkisi bağlamında ele alınıp, Sünnetin bağlayıcılığına dair et-Taberî’nin bu yaklaşımları ortaya konulacak şekilde işlenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• et-Taberî,Sünnet,vahiy,hikmet,Sünnet - vahiy ilişkisi,Sünnetin bağlayıcılığı

Kaynakça

1. Abdulmecid Deyye (d-y-h), Abdulmecid Abdullah, Muhammed b. Cerîr et-Taberî ve Menhecuhû fî’l-Fıkhi’l-İslâmî, el-Câmia el-Urduniyye Kulliyyetu’d-Dirâsât el-Ulyâ, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Amman, 1997.
2. Akdokur, Fatma, Tehzîbu’l-Âsâr Bağlamında et-Taberî’nin Hadisçiliği, İlâhiyât Ank. 2014.
3. Coşkun, Selçuk, Kavramsal ve Olgusal Açıdan Sünnet - Gelenek İlişkisi, İFAV Yay., İstanbul 2014.
4. Görmez, Mehmet, Sünnet ve Hadisin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Metodoloji Sorunu, TDV Yay., Ank.1997.
5. Hammâdî Zueyb, es-Sunne beyne’l-Usûl ve’t-Târîh, el-Merkezu’s-Sekâfî el-Arabî, Beyrut 2005.
6. Hatiboğlu, Mehmet Said, Hz. Peygamber ve Kur’an Dışı Vahiy, Otto Yay. Ank., 2009.
7. Kırbaşoğlu, M. Hayri, İslâm Düşüncesinde Sünnet, Ankara Okulu Yay., Ank. 2002, 6. bsk.
8. eş-Şâfiî, Muhammed b. İdrîs, er-Risâle, terc. Abdulkadir Şener-İbrahim Çalışkan, T.D.V. Yay., Ank. 2003.

9. et-Taberî, Muhammed b. Cerîr b. Yezîd, Câmi‘u’l-Beyân ‘an Te’vîli Âyi’l-Kur’ân, thk. Ahmed Abdurrezzâk el-Bekrî, Muhammed Âdil Muhammed, Muhammed Abdullâtîf Halef, Mahmud Mursî Abdulhamid, Dâru’s-Selâm, Kahire 2005.
10. Tehzîbu’l-Âsâr, Nâsır b. Sa‘d er-Raşîd, Metâbi‘u’s-Safâ, Mekke 1404.
11. Tehzîbu’l-Âsâr el-Cüz’ü’l-Mefkûd, Dâru’l-Me’mûn li’t-Turâs, thk. Ali Rıdâ b. Abdillâh b. Ali Rıdâ, Dımışk 1995.
12. Tehzîbu’l-Âsâr, Musnedu İbn Abbâs, thk. Mahmud Muhammed Şâkir, Matbaatu’l-Medenî, Kahire 1982.
13. Tehzîbu’l-Âsâr, Musnedu Ömer, thk. Mahmud Muhammed Şâkir, Matbaatu’l-Medenî, Kahire 1983.
14. Yüksek, Ali, İslâm Hukuk Tarihinde Taberî Mezhebi, Üniversite Yay., Samsun 2014.