-

Öz

Sheikh al-Islam Sir Arif Hikmet is a poet, who writes at the same t Arabic-Persian and Turkish poetries. The basic part of this Divan is of Prophet Mohammed’s (Peace and blessings be upon him) affection. In this study the verses of the anthology of this poet that concerns our Prophet Mohammed is derived out and studied

Anahtar Kelimeler

• -

2013-1 İÇERİK

Öz

Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey Efendi aynı zamanda Arapça, Farsça ve Türkçe şiirler kaleme alan bir şairdir. Arapça Divân’ının ağırlıklı bölümü Hz. Muhammed (s.a.v) sevgisi üzerinedir. Bu çalışmada, şairin Divân’ındaki Peygamberimizle ilgili beyitler çıkarılmış ve kısa izahatı yapılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey Efendi, Hz

Kaynakça

1. Abdülalîm, Abdurrahman Hadar, el-İslam ve’l-müslimûn fî İfrîkıyyeti’ş-şimâliyye, Alemü’l-Ma’rife, Cidde, 1986.
2. Âmidî, Ebü’l-Hasan Seyfeddin Ali, Ebkarü’l-efkâr fî usûli’d-din, thk. Ahmed Muhammed Mehdi, Dârü’l-Kütüb ve’l-Vesaikü’l- Kavmiyye, Kahire, 2002.
3. Bel’îd, Vesîle, et-Tefsir ve’t-ticâhâtühû bi İfrîka mine’n-neş’eti ile’l- karni’s-sâmini’l-hicrî, Şeriketü Fünûnü’r-Resm ve’s-Sahâfe Tunus, 1994.
4. Beraziî, Ebû Saîd Halef b. Ebü’l-Kâsım b. Süleyman, et-Tehzib fî ihtisari’l-müdevvene, thk. Muhammed el-Emin Veled, Dârü’l-Buhus li’d-Dirasati’l-İslâmiyye ve İhyai’t-Türas, Dubai, 1999.
5. Beyzâvî, Ebû Saîd Nâsiruddîn Ömer b. Muhammed, Envâru’t- Tenzîl ve Esrâru’t-Te’vîl, Müessesetü’ş-Şa’ban, Beyrut, t.y. Bilmen, Ömer Nasûhi, Büyük Tefsir Tarihi, Bilmen Yayınevi, İstanbul, 1973. Brockelmann, Supplementband, Leiden, 1938. Brunscvig, Robert, Târîhu İfrîkıyye fî Ahdi’l-Hafsî, trc. Hâmmâdî es-Sâhilî, Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, Beyrut, 1988. Cüveynî
6. İmâmü'l-Haremeyn Ebü'l-Meâlî Rüknüddîn
7. Abdülmelik b. Abdullâh b. Yûsuf, el-Burhân fî usûli'l-fıkh, thk.
8. Abdülazim ed-Dib, Câmiatu Katar, Doha, 1978.

9. Cerrahoğlu, İsmail, Tefsir ve Hadis Kitabetine Karşı Peygamber ve Sahabenin Durumu, A.Ü.İ.F.D., 1962; IX, s.34-36. Âmiller, A.Ü.İ.F.D, LXXX, Ankara, 1968 s.107.
10. Cüveynî, İmâmü'l-Haremeyn Ebü'l-Meâlî Rüknüddîn, Kitâbü'l- İrşad ilâ kavâtıi’l-edilleti fi usûli’l-i’tikad, thk. Esad Temim, Müessesetü'l- Kütübi's-Sekafiye, Beyrut, 1985.
11. Dâvûdî, Semsüddîn Muhammed b. Ali, Tabakâtü’l-Müfessirîn, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, Beyrut, t.y.
12. Demirci Muhsin, Esbab-ı nüzûl maddesi, T.D.V.İ.A., c.XI, s.360
13. Duman, Zeki, Uygulamalı Tefsir Usûlü ve Tefsir Tarihi, Erciyes Üni.Yay., Kayseri, 1992.
14. Ebû Hayyân, Esirüddîn Muhammed b. Yusuf el-Endelûsî, Tefsirü'l-bahri'l-muhît, Dârü'l-Fikr, y.y., 1983.
15. Eş’arî, Ebü’l-Hasan b. Ebî Bişr, el-Lüma’ fi’r-red alâ ehli’z-zeyğ ve’l-bida’, thk. Abdülazîz İzzeddîn Seyrevân, Dâru Lübnân li’t-Tıbaa, Beyrut, 1987.
16. Ezdî, Ebü'l-Abbas Muhammed b. Yezid b. Abdülekber el- Muktedab, thk. Muhammed Abdülhalik Azime, Âlemü'l-Kütüb, Beyrut, t.y.
17. Farisî, Ebû Ali Hasan b. Ahmed b. Abdülgaffar Ebû Ali; el- Hucce fî ıleli'l-kıraati's-seb’a, thk. Ali en-Necdi Nasıf, Abdülhalim en- Neccâr, Abdülfettah İsmail Şibli, el-Hey'etü'l-Mısriyyetü'l-Âmme li’l- Kitâb, Kahire, 1983.
18. Fâsî, Muhammed Abîd Fihrisü Mâhtûtâti Hizâneti’l-Karaviyyîn, Dârü’l-Beyzâ, t.y.
19. Fethî Muhammed, Ebû Ayâne, Coğrafyâ Tunis, Dâru’l-Meârifi’l- Hafsiye, İskenderiye, 1989.
20. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed, el-İktisâd fi’l- i’tikâd, Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, Beyrut, 1983. el-Mustasfâ, el- Mektebetü’t-Ticâriyye, Kahire, 1937.
21. Gurâb, Sa’d, İbn Arafe vel-menziu’l-aklî, ed-Dâru’t-Tûnisiyye li’n- neşr, Tunus, 1993. s.316.
22. Hamevî, Yakut, , Mucemu’l-Buldan, Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, t.s.
23. Hüseynî, Ebû’l-Mehâsin, Zeylü Tezkireti’l-Huffâz, Dârü İhyâi’t- Türâsi’l-Arabî, t.y.
24. İbn Arafe, Ebû Abdillah Muhammed b. Muhammed el- Verğammî, Tefsîru b. Aafe, Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, Beyrut, 2008.
25. Mefâhîri’d-Devle el-Hafsiyye,
26. thk.Dr.et-Tâhir Muhamed el-Ma’mûrî, Dâru’l-Arabiyye li’l-kitab, Tunus, 1984.
27. İşbilî, Hasan Ali b. Mü'min İbn Usfûr, el-Mukarrib fî’n-nahv, thk. Abdullah Cubûrî, Ahmet Abdüssettar Civari, y.y., t.s.
28. İyâz, Kadî, Ebü'l-Fazl el-Yahsubî, eş-Şifâ bi-ta'rifi hukuki'l- mustafa, thk. Ali Muhammed Bicavi, Dâru İhyâi’l-Kütübi'l-Arabiyye, Kahire, 1977.
29. Kârâfi, Ebü’l-Abbas Şehabeddin Ahmed b. İdris b. Abdürrahim, Nefâisü’l-usul fî Şerhi’l-Mahsul, thk. Adil Ahmed Abdülmevcud, Ali Muhammed Muavviz, Mektebetü Nizâr Mustafa el-Bâz, Mekke, 1997.
30. Kattân, Mennâ, Mebâhîs fî ulûmi’l-Kur’ân, Mektebetü’l-Maârif, Riyad, 1981.
31. Kehhâle, Ömer Rıza Mu’cemü’l-müellifîn, Dârü’l-İhyâi’t-Turasi’l- Arabî, Beyrut, 1993.
32. Kurtubi Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed el-Ensârî, el-Câmi li ahkâmi’l-Kur’an, i’tina ve tashih Hişam Semîr el-Buhari, Dâru Âlemi’l-Kütüb, Riyad, 2003.
33. Mahfûz, Muhammed, Terâcimü’l-Müellifîn et-Tûnusiyyîn, Dârü’l- Arab el-İslamî, t.y.
34. Mahlûf, Muhammed b. Muhammed Şeceretü’n-nûr ez-Zekiyye fî Tabakati’l-Mâlikiyye, Dârü’l-Kitâbi’l-‘Arabî, Beyrut, t.y.
35. Matvî, Muhammed el-Arûsî, es-Saltanatü’l-Hafsiyye-Târîhuhe’s- Siyâsî, Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, Beyrut, 1986.
36. Mazerî, b. Ömer et-Temîmî, Îzahü’l-mahsul min burhani’l-usul, thk. Ammar et-Talibî, Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, Beyrut, 2001.
37. Merrâkuşî, Abdülvahid, el-Mu’cib fî Telhîsi Ahbâri’l-Mağrib, thk. Muhammed Said el-Arban ve Muhammed el-Arabî el-Alemî, Dâru’l- Beydâ, Beyrut, VII.Baskı, Beyrut, t.s.
38. Mûnis Hüseyin, Fethu’l-Arab li’l-Mağrib, eş-Şeriketü’l-Arabiyye, Kâhire, 1947.
39. Mervezî, Muhammed b. Nasr, es-Sünne, Beyrut, 1987.
40. Mollaibrahimoğlu, Süleyman
41. Süleymaniye Kütüphanesinde
42. Bulunan yazma Tefsirler, Süleymaniye Vakfı Yayınları, İstanbul, 2002.
43. Râzî, Fahreddîn, el-Mahsul fî ilmi usuli'l-fıkh, thk. Taha Cabir, Câmiatü’l-İmam Muhammed b. Suud el-İslâmiyye, Riyad, 1979. Beyrut, t.y.
44. Tekineş, Ayhan, Bilgi Kaynağı Olarak Hadis, Yeni Akademi Yayınları, İstanbul, 2005.
45. Tilimsânî, Ebû Muhammed Şerefüddin Abdullah Mısrî, Şerhü’l- Meâlim fî usuli’l-fıkh, thk.
46. Adil Ahmed Abdülmevcud, Ali Muhammed Muavviz, Dârü’l- Kütüb, Beyrut, 1999.
47. Tinbüktî, Ahmed Baba, Neylü’l-İbtihâc bi tatrîzi’d-dîbâc, Dârü’l- Kütübi’l-İlmiyye, ts., Beyrut
48. Utbî, Ebû Abdillâh Abdilazîz b. Utbe el-Kurtubî, Mustahrace, (nşr. M. Muranyî), Beyrut, 2007.
49. Yıldırım, Suat, Peygamber Efendimizin Kur’ân’ı Tefsiri, Işık Akademi Yayınları İstanbul, 2009.
50. Zemahşerî Ebü'l-Kâsım Cârullah Mahmûd b. ez-, el-Keşşâf an hakâiki gavâmizi’t-tenzîl ve uyûni’l-ekâvil fî vucûhi’t-te’vil, tahkik ve talik ve dirase Adil Ahmed Abdülmevcud, Ali Muhammed Muavviz;, Mektebetü’l-Ubeykan, Riyad, 1998.
51. Zürkânî, Muhammed Abdülazîm, Menâhilü’l-İrfân fî Ulumi’l- Kur’ân, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, (I-II) Beyrut, 1988.
52. Zehebî, Muhammed Huseyn, et-Tefsîr ve’l-Müfessirûn, Dâr-u İhyâi’t-Turâsi’l-Arabiyye, Beyrut, 1986.
53. Zerkeşî, Ebû Abdullah Bedreddin, el-Burhân fî Ulûmi’l-Kur’ân, thk. Ebü'l-Fazl İbrâhim, Dâru İhyai'l-Kütübi'l-Arabiyye, Kahire, 1957.
54. Ziriklî, Hayruddîn, A’lâm, y.y, t.y. EHL-İ SÜNNET İLE ŞİA ARASINDAKİ TEMEL İHTİLÂF NOKTALARI Yüksel ÇAYIROĞLU
55. Anahtar Kelimeler: Şia, imâmet, velâyet-i fakih, takıyye, müt’a, humus, bedâ, rec’at. ***
56. Controversial Issues Between Ahl al-Sunna and Shi’a Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 2001.
57. Aktepe, Orhan, ‚Kelâm İlmi Açısından Bedâ’ Anlayışı‛, Sakarya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, cilt: 8, sayı: 23, s. 97-116.
58. Tenkitleri, Osav, İstanbul 2000.
59. Dönmez, İbrahim Kâfi, ‚Müt’a‛, DİA, Ankara 2006, c. 32, s. 174
60. Ecer, Ahmet Vehbi, ‚Şia ve Doğuşu‛, Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1983, sayı: 1, s. 131-141.
61. Emin, Ahmed, Fecrü’l-İslâm, Beyrut: Dâru’l-kitâbi’l-Arabî, 1969.
62. Erdoğan, Mehmet, Fıkıh ve Hukuk Terimleri, Ensar Neşriyat, İstanbul 2005, 2. baskı.
63. Fığlalı, Ethem Rûhi, İmâmiyye Şiası, Selçuk Yayınları, İstanbul
64. _______, ‚İsnâaşeriyye‛, DİA, Ankara 2001, c. 23, s. 143-147.
65. Fettâh, İrfan Abdulhamîd, İmâmiyye Şia’sında Velâyet-i Fakih Teorisi, çev.: Seyit Bahçıvan, Kitap Dünyası, Konya 2012.
66. el-Feydu’l-Kâşânî, Tefsîru’s-sâfî, thk. Hüseyin el-Âlemî, Tahran: Mektebetü’s-sadr, 1416, 2. baskı.
67. Heyet, ‚el-Hums‛, el-Mevsûatü’l-fıkhiyyeti’l-kuveytiyye, Kuveyt: Vizâretü’l-evkâf ve’ş-şuûni’l-İslâmiyye, c. 20, s. 10-21.
68. Hillî, Ebû Mansur Cemâlüddin Hasan b. Yusuf, Mebâdiü’l-vusûl ilâ ilmi’l-usûl, thk. Abdülhüseyin Muhammed Ali, Beyrut: Dâru’l- edvâ, 1986
69. Humeynî, el-Hukûmetü’l-İslâmiyye, 1389, 3. baskı.
70. İbn Hacer el-Heytemî, Ahmed b. Muhammed b. Ali, es- Savâiku’l-muhrika, thk. Abdurrahman b. Abdullah, Lübnan: Müessesetü’r-risâle, 1997.
71. Mirzâ Ebu’l-Hasan eş-Şa’ranî, Beyrut: Dâru ihyâi’t-türâsi’l-Arabî, 1421.
72. Meclisî, Muhammed Bâkır, Bihâru’l-envâr, Beyrut: Müessesetü’l- vefa, 1983.
73. _______,Mir’âtü’l-ukûl fî şerhi ahbâri Âli’r-Resûl, Dâru’l-kütübi’l- İslâmî, 1363.
74. Musevî, Musa, Şia ve Şiîlik Mücâdelesi, çev.: Kemal Hoca, Sebil Yayınları, İstanbul 1995.
75. Müderrisi, Hüseyin, ‚Şia Fıkhında Akıl ve Gelenek‛, Marife, çev.: Necmeddin Güney, 2008, sayı: 3, s. 403-415.
76. Öz, Mustafa, ‚Şia‛, DİA, Ankara 2009, c. 39, s. 111-114.
77. _______, ‚Humus‛, DİA, Ankara 1998, c. 18, s. 369-370.
78. Öztürk, Mustafa, Tefsirde Ehl-i Sünnet-Şia Polemikleri, Ankara Okulu, Ankara, 2012.
79. Rıza’l-Muzaffer, Muhammed, Akaidü’l-İmâmiyye (Şia İnançları), çev.: Abdülbakıy Gölpınarlı, Zaman Yayınları, İstanbul 1978.
80. Sarıkaya, Mehmet Saffet, İslâm Düşünce Tarihinde Mezhepler, Isparta 2001.
81. Şâfiî,Abdülmelik b. Abdurrahman, Mevkıfü’ş-Şîati’l-İmâmiyye min bâkî fıraki’l-Müslimîn, Mektebetü’r-rıdvân, 2005.
82. Şehristanî, Muhammed b. Abdülkerim, el-Milel ve’n-Nihal (Dinler ve Mezhepler Tarihi), çev.: Muharrem Tan, Yeni Akademi Yayınları, İzmir 2006.
83. Şener, Abdülkadir, ‚Şiiliğe Göre Fürûu’d-dîn‛ Milletlerarası Tarihte ve Günümüzde Şiilik Sempozyumu, İSAV, İstanbul 1993, s. 451- 474.
84. Üzüm, İlyas, ‚İsnâaşeriyye‛, DİA, Ankara 2001, c. 23, s. 147-153.
85. _______,‚Şia‛, DİA, Ankara 2009, c. 39, s. 116-120.
86. _______, ‚Recat‛, DİA, Ankara 2007, c. 34, s. 504-506.
87. Yazır, Elmalılı Hamdi, Hak Dini Kur’ân Dili, Bedir Yayınevi, İstanbul 1993.
88. Zahîr, İhsan İlâhi, Şia’nın Kur’ân İmamet ve Takiyye Anlayışı, çev.: Sabri Hizmetli, Hasan Onat, Ankara 1984.
89. Zuhayli, Vehbe, el-Fıkhu’l-İslâmî ve edilletuhû, Dımeşk: Dâru’l- fikr.
90. _________________________ , Sayı: 224, 31 Ocak 1920.
91. _________________________ , Sayı: 231, 09 Şubat 1920.
92. _________________________ , Sayı: 235, 13 Şubat 1920.
93. _________________________ , Sayı: 236, 14 Şubat 1920.
94. _________________________ , Sayı: 245, 02 Mart 1920.
95. _________________________ , Sayı: 247, 04 Mart 1920.
96. _________________________ , Sayı: 254, 12 Mart 1920.
97. _________________________ , Sayı: 256, 14 Mart 1920.
98. Karadoğan, Umut C. (2011), İşgal Döneminde İstanbul ve Gelibolu’daki Bolşevik Aleyhtarı Wrangel Ordusu, Bilig, Sayı: 52, Bahar Sayısı.
99. Krivosheev, G. F., Erickson, John. (1997), Soviet Casualties and Combat Losses in the Twentieth Century, Greenhill Books, London. Riasanovsky,
100. N.V.,Steinberg, M.D.(2011), Rusya Tarihi:
101. Başlangıçtan Günümüze, Oxford Yayınları.
102. Saray, Mehmet.(1990), Atatürk’ün Sovyet Politikası, Damla Neşriyat, İstanbul.
103. Sarıhan, Zeki. (1996), İstiklal Savaşı Günlüğü, C.IV., Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
104. Smith, S.A.(2010), Rus Devrimi, çev.: Ümit Hüsrev Yolsal, Kültür Kitaplığı, Ankara.
105. Süer, Aydın.(1987), Gelibolu’da Ruslar, Belleten 199, Ankara.
106. vturkestane, Moskova.
107. Korkusuz, M. Şefik, (1997), Tezkire-i Meşâyihi Amid, (Diyarbakır Velileri), İstanbul.
108. Kotku, Mehmet Zahid, (1991), Tasavvufî Ahlak, Seha Neşriyat, II, s. 190, İstanbul.
109. Mevlana Ali bin Huseyn Safi, Reşâhât min Aynu’l-Hayat, Özleştiren: N. F. K. Alem Yayıncılık.
110. Mısırlıoğlu, Kadir, (1992), Kurtuluş savaşında Sarıklı Mücâhidler, Sebil yayınları, İstanbul.
111. Özaydın, Murat, (2009), Şeyh Abdurrahman Aktepe, Hayatı, Eserleri, Tasavvufî Görüşleri, Yayınlanmış Doktora Tezi, İstanbul.
112. Şükrü, el-Hac Hasan, (2010), Şemsu’s-Şumûs Tercümesi; Süleymaniye Ktp. Hanesi, Abdülgani Ağa Kısmı. Semerkand Yayınları, İstanbul.
113. Tahir, Bursalı Mehmet, Osmanlı Müellifleri, I, s. 66, İstanbul, 1989.
114. Türkiye gazetesi, (1992)Evliyalar Ansiklopedisi, VII, İstanbul, 1992.
115. Türkiye gazetesi, (1982), İslâm Âlimleri Ansiklopedisi, 1982: XIII, İstanbul.
116. Vassaf, Hüseyin, (1991), Sefînetu’l Evliyâ, haz. M. Akkuş-Ali Yılmaz, II, s. 162, (Seha Neşriyat), İstanbul.
117. Zeki Velidî Togan, (1970), Umûmi Türk tarihine Giriş, İstanbul.
118. ------- (1968),‚Gazan-Han Halil ve Hoca Bahâeddin Nakşbend‛, Necati Lugal Armağanı, s. 775-784. Ankara 1968.
119. SİYAHİ KARAYİP KADINLARI VE ÖLÜM AYİNLERİ Virginia KERNS Çev.: Hadi TEZOKUR
120. Virginia Kerns 1977 de Illinois Üniversitesinde Antropoloji dalında doktora
121. yaptı. Karayip Yerlilerinin kültür tarihi ve etnolojisi üzerine çalışmalar yürüttü.
122. Karayip Yerlileri üzerine ‚Kadınlar ve Ataları‛ isimli monografisi bu
123. çalışmalarından biridir.
124. Yrd. Doç. Dr., Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dinler Tarihi Anabilim Dalı
125. Öğretim Üyesi. vardır. Bunları tamamlayan törenler tagurun ludu, amuidahani ve requiem’dir. Bu törenler kadınlar tarafından yerine getirilir. Birbirleri ile kıyaslanamayacak kadar farklılıklara sahip olmalarına karşı bütün ağıt ve yas törenleri yaşayanların korunması ve ölünün tatmin olması amacını taşır.
126. Anahtar Kelimeler: Siyahi Karayib Yerlileri, Ölüm, Defin, Ritüel, Kadınlar. ***
127. Black Carib Women and Rites of Death