Karl Marx and Reflections of Class Theory on Sport Culture

Öz

19th century was a period which witnessed to intensive developments in terms of technology, science, politics and opinions. One of the philosophers who made significant contributions to the opinion world in that period, was Karl Marx with a universal view point about economy and society based on the dialectic materialistic interpretations of history. Marx, who had marks from the Enlightenment period, was affected from various opinions of the relevant period and created his own thinking system. In addition to his many contributions in both social dimensions and economic and financial fields, one of Marx’ important contributions was class theory.

The social stratification issue was analyzed and commented by many sociologists such as Marx, Engels, Weber and Durkheim. Social stratification has considerably various reflections in social life, which has allow edits spreading effects in different fields each passing day. One of these reflections is sport. Sport, which addresses to large masses, is experienced at each section of social life in both amateur and professional dimensions, not only concerns people but also is included in laws of states and used as a political instrument in international dimensions.

In this study; based on Marx’s thinking system, Historical Materialism, Sub-Structure - Upper-Structure Relation, Production Relations, Alienation and Class concept were examined under different titles, within the light of social stratification and social class concepts, their reflections and effects on the sport case were evaluated using the literature screening model.

In conclusion, the stratification concept, described as the hierarchical classification of difference, was determined to be related with factors such as income level, social environment, culture, physical environment, and have effects on sportive activities. As an indispensable social dimension of our age, sport has been influenced from these concepts as well. In accordance with people’s income levels, diversified branches, because of cultural constraints, interferences in sportive performance desires or limitations in certain branches have shown themselves. Also, physical environment, natural conditions of the living place have been influential on sport and sport branch selection.

Key Words; Karl Marx, Class Theory, Sport, Stratification

Anahtar Kelimeler

• Karl Marx
• Class Theory
• Sport
• Stratification

Karl Marx ve Sınıf Teorisinin Spor Kültürüne Yansımaları

Öz

19. yüzyıl; teknoloji, bilim, siyaset ve düşünsel açıdan yoğun gelişmelerin yaşandığı bir dönemdir. Düşün dünyasına o dönemde önemli katkılar sunan düşünürlerden biri de, tarihin diyalektik materyalist yorumuna dayanan ekonomik ve toplumsal bir dünya görüşüne sahip Karl Marx'dır. Aydınlanma döneminin izlerini taşıyan Marx; döneminin çeşitli görüşlerinden etkilenerek, kendi düşünce sistemini oluşturmuştur. Gerek toplumsal boyutta gerekse ekonomik ve iktisadi alanda bir çok katkıları olan Marx'ın önemli katkılarından biri de sınıf teorisidir. Sosyal tabakalaşma konusu; Marx, Engels, Weber ve Durkheim gibi birçok sosyolog tarafından incelenmiş ve yorumlanmıştır. Sosyal tabakalaşmanın, toplum hayatında oldukça çeşitli yansımalarının olması, her geçen gün farklı alanlarda etkilerinin görülmesine olanak sağlamaktadır. Bu yansımalardan biride spordur. Geniş kitlilere hitap eden, gerek amatör gerekse profesyonel boyutta toplumsal hayatın her köşesinde hissedilen etkileriyle spor; sadece kişilerin değil, devletlerinde kanunlarında yer almakta ve uluslararası boyutta politika aracı olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada; Marx'ın düşünsel sisteminde önemli yer tutan Tarihsel Materyalizm, Alt yapı- Üst Yapı İlişkisi, Üretim ilişkileri, Yabancılaşma ve Sınıf kavramı ayrı başlıklar altında incelenmeye çalışılıp, sosyal tabakalaşma ve sosyal sınıf kavramları ışığında spor olgusuna olan yansımaları ve etkileri, literatür tarama modeli kullanılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak; farklılığın hiyerarşik sıralanması şeklinde nitelendirilen tabakalaşma kavramının; gelir seviyesi, sosyal çevre, kültür, fiziki çevre gibi etmenlerle bağlantısının ve sportif faaliyete olan etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Çağımızın vazgeçilmez toplumsal bir boyutu olan spor da bu kavramlardan oldukça etkilenmektedir. İnsanların gelir durumuna göre farklı branşlaşmalar, kültürel baskı sonucu spor yapma isteğine ket vurma yada belirli branşlarla sınırlanma meydana gelmektedir. Yine fiziki ortam, yaşanılan yerin doğal koşulları da spor ve spor branşı seçimi üzerinde etkili olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Karl Marx
• Sınıf Teorisi
• Tabakalaşma
• Spor

Kaynakça

1. Akgör A, 2008. Marx'ın Etik Anlayışı. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa, s.8.
2. Arı T, 2004. Uluslararası İlişkiler Kuramları-1. Açık Öğretim Fakültesi Yayını, Eskişehir, s.45.
3. Arslantürk Z, Amman MT, 2001. Sosyoloji, Dördüncü Basım, İstanbul, Çamlıca Yayınları, s.359.
4. Basat O, 2004. Karl Marx'ın Ahlak Anlayışı. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, s.44.
5. Buecker R, 2003. “Karl Marx’s Conception of International Relations”, Glendon Journal of International Studies, 3,55.
6. Burchıll S, 2007. An Introductionto International Relations: Australian Perspectives, Cambridge: Cambridge University Press, s.74-75.
7. Bourdieu, P. 1984. Distinction: A social critique of the judgment of taste. London, England: Routledge. Bolay SH, 1999. Felsefi Doktrinler ve Terimler Sözlüğü. Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara, s.285.
8. Brenkert G,1998. Marx'ın Özgürlük Etiği, çev. Yavuz Alogan, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, s.121.

9. Collin D, 2008. Marx'ı Anlamak, çev. Işık Ergüden, Versus Kitap, İstanbul, s.48.
10. Djilas M, 1969. The Unperfect Society, London: Emphasis in original, s.6.
11. Giddens A, 2000. Sosyoloji, (Haz. H. Özel ve C. Güzel), Ankara
12. Gülboy G, Pınar E, Gizem BA, 2012. "Marksizm Ve Uluslararası Politik Teoride Dönüşümler", Bilim Üzerine Marksist Tartışmalar Sempozyumu, s.1-18. Eylül 2016, İzmir
13. Hands G, 2011. Marx-Kilit Fikirler, çev. Melis İnan, Optimist Yayın ve Dağıtım, İstanbul, s.58-60-68-117. Hindess B,1987. Politics and Class Analysis, Oxford: Basil Blackwell, s.21.
14. Hobden S, Richard WJ, 2008. “MarxistTheories of International Relations”, John Baylis, vd., (der.), The Globalization of World Politics, Oxford: Oxford University Press, s.220.
15. Kaplan Y, Akkaya C, 2013. Reflections of Differences in Social Class in Sports –Employing the Example of Antalya, Mediterranean Journal of Humanities, 3;2:143-158.
16. Kellner D, 2003. “Karl Marx” Robert C. Solomon and David Sherman (ed.), The Blackwell Guide to Continental Philosophy, Oxford: Blackwell, s.63.
17. Linklater Andrew, 2005. “Marxism”, Scott Burchill vd. (der.), Theories of International Relations, New York: Palgrave, s.134. Marx K, Friedrich E, 2009. Komünist parti manifestosu, çev.Erkin Özalp, Yazılama Yayın, İstanbul, s.17.
18. Marx K, 2005. Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, çev. Sevim Belli, Sol Yayınları, Ankara, s.39.
19. Marx K, 2000. Demokritos ve Epikorus'un Doğa felsefesi, çev. Hüseyin Demirhan, Sol Yayınları, Ankara, s.10.
20. Marx K, 1978. Kapital III, çev. Alaaddin Bilgin, Sol Yayınları, Ankara, s.248.
21. Marx K, Friedrich E, 1976. “Theses on Feuerbach”, Collected Works, Progress Publishers, Moscow, s.4.
22. Ollman B, 1996. Alienation, Cambridge:Cambridge University Press, s.131.
23. SBKP Merkez Komitesi, 1995. Marksizm-Leninizm Enstitüsü, Karl Marx Biyografi, çev.Ertuğrul Kürkçü, İstanbul, s.26.
24. Sunar L, 2010. Karl Marx ve Max Weber’in Doğu Toplumlarına Yaklaşımları, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul s.48-51.
25. Temiz S, 2012. Marx'ın Toplum ve Siyaset Felsefesi Temelinde Ahlak Problemi, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana, s.1-21.
26. Tolan B, 1993. Sosyoloji, Adım Yayınları, Ankara, s.18.
27. Ünal AZ, 2017.Spor Etkinliğinin Sosyal Tabakalaşma Bağlamında Anlamı, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6;2:1274-1288.
28. Yüksel M (2018). Sporda Sınıf İlişkileri, Journal of History School, 11;XXXV:344-365.
29. Widdop P, Cutts D, 2013. Social Stratification and Sports’ Participation in England, Leisure Sciences, 35:2, 107-128, DOI: 10.1080/01490400.2013.761903