Dönüşümlü ve Dönüşümsüz Sporlarda Bilateral Asimetrinin İncelenmesi
Öz
Bu çalışma, dönüşümlü (yüzme) ve dönüşümsüz (kick boks) sporlarla uğraşan genç sporcularda bilateral asimetri düzeylerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmaya 8–12 yaş aralığında, en az 3 yıldır düzenli antrenman yapan ve haftada ≥3 antrenmana katılan, son 2 yılda en az bir müsabaka deneyimi olan ve son 3 ayda sakatlık yaşamamış 16 yüzücü ve 16 kick boksçu dahil edilmiştir. Üst ekstremite asimetrisi el kavrama kuvveti (EKK) testi ile, alt ekstremite asimetrisi tek ayakla countermovement jump (CMJ) sırasında My Jump 2 ile hesaplanan kontakt zaman asimetri yüzdesi ile değerlendirilmiştir. EKK için en yüksek sağ/sol oranı üzerinden “%10 kuralı” ile sınıflama yapılmış; CMJ ve EKK çıktıları sırasıyla bağımsız örneklem t-testi ve Mann–Whitney U testi ile analiz edilmiştir (p0.05; d=-0.29] ve EKK asimetrisi [kick boks: 2.3 ± 2.0; yüzme: 1.3 ± 1.0; p>0.05; d=0.20] açısından anlamlı fark bulunmamıştır. CMJ performansı da benzerlik göstermiştir (p=0.43). Bulgular, branşa özgü hareket simetrisinin bu yaş grubunda asimetriyi belirlemede sınırlı etkisi olabileceğini ve bireysel nöromüsküler farklılıkların daha belirleyici rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Daha geniş örneklemler ve boylamsal izlem çalışmaları, asimetri–performans–sakatlık ilişkisini açıklığa kavuşturabilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Afonso, J., Peña, J., Sá, M., Virgile, A., García-de-Alcaraz, A., & Bishop, C. (2022). Why sports should embrace bilateral asymmetry: A narrative review. Symmetry, 14(10), Article 1993. https://doi.org/10.3390/sym14101993
- Bishop, C., Brashill, C., Abbott, W., Read, P., Lake, J., & Turner, A. (2021). Jumping asymmetries are associated with speed, change of direction speed, and jump performance in elite academy soccer players. Journal of Strength and Conditioning Research, 35(7), 1841-1847. https://doi.org/10.1519/JSC.0000000000003058
- Biswas, A., Chaurasia, S. S., Parmananda, P., & Sinha, S. (2020). Asymmetry induced suppression of chaos. Scientific Reports, 10, Article 15582. https://doi.org/10.1038/s41598-020-72476-8
- Bogataj, Š., Pajek, M., Hadžić, V., Andrašić, S., Padulo, J., & Trajković, N. (2020). Validity, reliability, and usefulness of My Jump 2 app for measuring vertical jump in primary school children. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(10), Article 3708. https://doi.org/10.3390/ijerph17103708
- Bompa, T. O., & Buzzichelli, C. A. (2019). Periodization: Theory and methodology of training. Human Kinetics. https://doi.org/10.5040/9781718225435
- Carvalho, D. D., Soares, S., Zacca, R., Marinho, D. A., Silva, A. J., Pyne, D. B., Vilas-Boas, J. P., & Fernandes, R. J. (2019). In-water and on-land swimmers’ symmetry and force production. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(24), Article 5018. https://doi.org/10.3390/ijerph16245018
- Corballis, M. C. (2020). Bilaterally symmetrical: To be or not to be? Symmetry, 12(3), Article 326. https://doi.org/10.3390/sym12030326
- dos Santos, K. B., Pereira, G., Papoti, M., Bento, P. C. B., & Rodacki, A. (2013). Propulsive force asymmetry during tethered-swimming. International Journal of Sports Medicine, 34(07), 606-611. https://doi.org/10.1055/s-0032-1327575
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz Fizyolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
17 Ocak 2026
Kabul Tarihi
10 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 2