Perceived Physical and Cognitive Fatigue in Active Athletes

Öz

Bu çalışmanın amacı, aktif sporcuların algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk düzeylerini incelemek ve bu düzeylerin cinsiyet, yaş ve millî sporcu olma durumu gibi değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline dayalı nicel araştırma yöntemi ile yürütülmüş olup, çalışmaya toplam 276 sporcu katılmıştır. Veri toplama aracı olarak fiziksel ve bilişsel yorgunluk alt boyutlarından oluşan bir ölçek kullanılmıştır. Verilerin normalliği çarpıklık ve basıklık değerleri ile değerlendirilmiş, ölçeğin güvenirliğinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, fiziksel yorgunluk düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediği, buna karşın bilişsel yorgunluk düzeylerinin kadın sporcular lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Millî sporcu olma durumuna göre incelendiğinde, millî olmayan sporcuların fiziksel yorgunluk düzeylerinin daha yüksek olduğu, ancak bilişsel yorgunluk açısından anlamlı bir farklılık bulunmadığı saptanmıştır. Yaş değişkenine göre fiziksel yorgunluk düzeylerinde anlamlı farklılık tespit edilirken, bilişsel yorgunluk düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ayrıca, fiziksel ve bilişsel yorgunluk arasında güçlü, pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk sporcuların performansını etkileyen önemli ve birbiriyle ilişkili faktörlerdir. Bu nedenle, sporcu performansının artırılmasına yönelik çalışmalarda yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda bilişsel ve psikolojik faktörlerin de dikkate alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Algılanan yorgunluk
• fiziksel yorgunluk
• bilişsel yorgunluk
• sporcu
• performans

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul onayı, Balıkesir Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’ndan (Karar No: E-19928322-100-324882, Tarih: 06.12.2023) alınmıştır. “Spor Yapan Aktif Bireylerin Algılanan Fiziksel ve Bilişsel Yorgunluk Düzeylerinin İncelenmesi” başlıklı çalışma, ilgili kurul tarafından incelenmiş ve etik açıdan uygun bulunarak onaylanmıştır.

Perceived Physical and Cognitive Fatigue in Active Athletes

Öz

The aim of this study was to examine perceived physical and cognitive fatigue among active athletes and to determine whether fatigue differed by gender, age, and national athlete status. A quantitative cross-sectional survey design was used, and 276 athletes participated. Data were collected using the Perceived Physical and Cognitive Fatigue Scale, which has physical and cognitive fatigue subdimensions. Internal consistency was high for the total scale (Cronbach’s α = .945). Independent-samples t-tests, one-way ANOVA, and Pearson correlation were used. Physical fatigue did not differ significantly by gender, but cognitive fatigue was higher among female athletes (p = .006). Non-national athletes reported higher physical fatigue than national athletes (p = .023), whereas cognitive fatigue did not differ significantly by national status. Physical fatigue differed across age groups (p = .027), but cognitive fatigue did not (p = .297). Physical and cognitive fatigue were strongly and positively associated (r = .710, p < .01). These findings support monitoring physical and cognitive fatigue together. Coaches may review athletes’ fatigue reports alongside training load, sleep, recovery, and performance indicators. Because the sample came from a specific institutional context and financial or socioeconomic status was not measured, findings should be generalized cautiously; future multi-site studies should include more diverse samples and socioeconomic indicators.

Anahtar Kelimeler

• Perceived fatigue
• Physical fatigue
• Cognitive fatigue
• Athlete
• Performance

Destekleyen Kurum

No external funding was received for this research.

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Balıkesir University Social and Human Sciences Ethics Committee (Decision No: E-19928322-100-324882, Date: 06.12.2023). The study titled “Investigation of Perceived Physical and Cognitive Fatigue Levels of Active Individuals Engaged in Sports” was reviewed and approved as ethically appropriate by the committee.

Teşekkür

The authors have no acknowledgments to report.

Kaynakça

1. Dittner, A. J., Wessely, S. C., & Brown, R. G. (2004). The assessment of fatigue: A practical guide for clinicians and researchers. Journal of Psychosomatic Research, 56(2), 157–170. https://doi.org/10.1016/S0022-3999(03)00371-4
2. Finsterer, J., & Mahjoub, S. Z. (2014). Fatigue in healthy and diseased individuals. American Journal of Hospice and Palliative Medicine, 31(5), 562–575. https://doi.org/10.1177/1049909113494748
3. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update. Allyn & Bacon.
4. Jones, C. M., Griffiths, P. C., & Mellalieu, S. D. (2017). Training load and fatigue marker associations with injury and illness: A systematic review of longitudinal studies. Sports Medicine, 47(5), 943–974. https://doi.org/10.1007/s40279-016-0619-5
5. Kellmann, M. (2010). Preventing overtraining in athletes in high-intensity sports and stress/recovery monitoring. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 20(s2), 95–102. https://doi.org/10.1111/j.1600-0838.2010.01192.x
6. Knicker, A. J., Renshaw, I., Oldham, A. R. H., & Cairns, S. P. (2011). Interactive processes link the multiple symptoms of fatigue in sport competition. Sports Medicine, 41(4), 307–328. https://doi.org/10.2165/11586070-000000000-00000
7. Marcora, S. M., Staiano, W., & Manning, V. (2009). Mental fatigue impairs physical performance in humans. Journal of Applied Physiology, 106(3), 857–864. https://doi.org/10.1152/japplphysiol.91324.2008
8. Scott, D. L., Khoshaba, B., Choy, E. H., & Kingsley, G. H. (2007). Limited correlation between the Health Assessment Questionnaire (HAQ) and EuroQol in rheumatoid arthritis: Questionable validity of deriving quality adjusted life years from HAQ. Annals of the Rheumatic Diseases, 66(11), 1534-1537. https://doi.org/10.1136/ard.2007.073726

9. Smith, M. R., Coutts, A. J., Merlini, M., Deprez, D., Lenoir, M., & Marcora, S. M. (2016). Mental fatigue impairs soccer-specific physical and technical performance. Medicine & Science in Sports & Exercise, 48(2), 267–276. https://doi.org/10.1249/MSS.0000000000000762
10. Tekkurşun Demir, G., Cicioğlu, H. İ., & Yarayan, Y. E. (2023). Algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk ölçeği’nin geliştirilmesi (AFBYÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(3), 715-726. https://doi.org/10.38021/asbid.1220568
11. Weinberg, R. S., & Gould, D. (2015). Foundations of sport and exercise psychology (6th ed.). Human Kinetics.