Interpretation of Ethno archaeological Data in Line with Constructivist Approaches

Yıl 2025, Sayı: 1, 32 - 54, 23.12.2025

Serdar Özbilen

Öz

The complex nature of human life involves a multidimensional process in making sense of it. Archaeology is full of rich data in interdisciplinary studies because it covers a wide range of space and time. One of these disciplines is ethnoarchaeology, a sub-branch of archaeology. Ethnoarchaeology is a new field of study that develops within archaeology and uses the technique of analogy. My aim in this interdisciplinary study is to open the issue of constructivism in the field of ethnoarchaeology for discussion. In our country, with the year 2005, the traditional behaviorist school used in educational institutions was abandoned and replaced by contemporary movements such as constructivism. With this movement, a number of methods are used to interpret information and transform it into intellectual skills. Analogical reasoning models used in ethnoarchaeology are one of the ways of presenting hypotheses about the past. Therefore, the need for ethnoarchaeological studies is meaningfully compatible with the constructivist approach. In this study, we have included an evaluation on the applicability of the constructivist approach on ethnoarchaeological studies. We also touched on the definitions and methodologies of ethnoarchaeology and the constructivist approach so that our study can be better understood. Our work is aimed at anyone interested in the individual and collaborative knowledge construction and sharing of adaptations to constructivist teaching and learning approaches in ethnoarchaeological research.

Anahtar Kelimeler

Ethno Archaeology , Ethnography , Constructivism , Learning Approach , Analogy

Etnoarkeolojik Verilerin Yapılandırmacı Yaklaşım Doğrultusunda Yorumlanması

Öz

İnsan yaşamının karmaşıklaşan doğası, onu anlamlandırmada çok boyutlu bir süreci içerisinde barındırmaktadır. Geniş bir mekân ve zaman dilimini kapsaması nedeniyle arkeoloji, disiplinlerarası çalışmalarda zengin verilerle doludur. Bu disiplinlerden birisi de arkeolojinin bir alt kolu olan etnoarkeolojidir. Etnoarkeoloji, arkeolojinin bünyesinde gelişen ve analoji tekniğini kullanan yeni bir çalışma alanıdır. Bu çalışmanın amacı, etnoarkeoloji alanında yapılandırmacılık konusunu tartışmaya açmaktır. Ülkemizde 2005 yılı ile birlikte eğitim kurumlarında kullanılagelen geleneksel davranışçı ekol terk edilerek yerini yapılandırmacı gibi çağdaş akımlara bırakmıştır. Bu akım ile bilgiyi yorumlamaya ve bunun düşünsel becerilere dönüştürülmesine yönelik birtakım yöntemler kullanılmaktadır. Etnoarkeolojide kullanılan analojik akıl yürütme modelleri, geçmiş hakkında hipotezler sunmanın yolarından birisidir. Dolayısıyla etnoarkeolojik çalışmalara ihtiyaç duyulması, yapılandırmacılık yaklaşımı ile anlamlı bir şekilde uyuşmaktadır. Bu çalışmamızda yapılandırmacı yaklaşımın etnoarkeolojik çalışmalar üzerinde uygulanabilirliği üzerinde bir değerlendirmeye yer verdik. Çalışmamızın daha iyi anlaşılabilmesi için etnoarkeoloji ve yapılandırmacı yaklaşımın tanımı ve metodolojilerine yer verme gereği duyduk. Çalışmamız, etnoarkeolojik araştırmalarda yapılandırmacı öğretme ve öğrenme yaklaşımına ilgi duyan herkese yöneliktir.

Anahtar Kelimeler

Etnoarkeoloji , Etnografi , Yapılandırmacılık , Öğrenme Yaklaşımı , Analoji

Etik Beyan

Yoktur

Kaynakça

• KAYNAKÇA Anthony, D. (1986). The "kurgan culture," indo-european origins, and the domestication of the horse: a reconsideration, Current Anthropology, (27/4), 291-313.
• Arthur, J. & Weedman, K. (2005). Ethnoarchaeology, H. Machner & C. Chippindale (Ed.), Handbook of Archaeological Methods içinde (s. 216-269), AltaMira Press.
• Ascher, R. (1961). Analogy in archaeological interpretation. Southwestern Journal of Anthropology, (17/4), 317-325.
• Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
• Bartha, P. (2010). By parallel reasoning: the construction and evalatuion of analogical arguments. Oxford University Press.
• Bauxar, J. (1957). Yuchi ethnoarchaeology, part i: some yuchi ıdentifications reconsidered, Ethnohistory (4/3), 279-301.
• Binford, L. (1967). Smudge pits and hide smoking: the use of analogy in archaeological reasoning, American Antiquity, (32/1), 1-12.
• Binford, S. & Binford, L. (1968). New perspectives in archaeology. Aldine Publishing Company.
• Candan, A. (2015). Tarih derslerinde kavram öğretimi, M. Demirel (Ed.), Tarih Öğretim Yöntemleri içinde (s. 55-71), Pegem Akademi Yayınları.
• Cazzella, A. (2016). Ethnoarchaeology of the intangible culture: a trajectory towards paleoethnology as a global discipline?, S. Biagetti & F. Lugli (Ed.), The Intangible Elements of Culture in Ethnoarchaeological Research içinde (s. 37-46), Springer Publishing.
• Clarke, D. (1968). Analytical archaeology. Methuen Publishing.
• Clarke, D. (1972). Models and oaradigms in contemporary archaeology, D. L. Clarke (Ed.), Models in Archaeology içinde (s. 1-60), Routledge Publishing.
• Coles, J. (1979). Experimental archaeology. Academic Press.
• Crawford, L.G.S. (1953). Archaeology in the field. Phoenix House LTD.
• David, L. & Kramer, C. (2001). Ethnoarchaeology in action. (Cambridge World Archaeology). Cambridge University Press.
• Değirmenci, K. (2011). Sosyal bilimlerde disiplinlerarasılığı ve disipliner ayrımları yeniden düşünmek. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi(15), 72-80.
• Demirel, Ö. (2015). Eğitimde Program Geliştirme. (Kuramdan Uygulamaya). Pegem Akademi Yayınları.
• Dever, W. G. (2014). The judean “pillar-base figurines” mothers or “mother-goddesses?, R. Albertz et al. (Eds.), Family and Household Religion: Toward a Synthesis of Old Testament Studies, Archaeology, Epigraphy, and Cultural Studies içinde (s. 129-141), Eisenbrauns, Winona Lake.
• Dias, A.S. (2014). Analogy in archaeological theory, C. Smith (Ed.), Encyclopedia of Global Archaeology içinde (s. 205-209), Springer Publishing.
• Ekinci, A. (2016). Eğitimin ekonomik temelleri, Ö. Demirel & Z. Kaya (Ed.), Eğitim Bilimine Giriş içinde (s. 163-197), Pegem Akademi Yayınları.
• Emiroğlu, K. & Aydın, S. (2003). Antropoloji sözlüğü. Bilim ve Sanat Yayınları.
• Evans, T. (1968). A program for the solution of geometric-analogy ıntelligence-test questions, M.L. Minsky (Ed.), Semantic Information Processing içinde (s. 271-353), MIT Press.
• Fahlander, A. & Oestigaard, T. (2004). Material culture and post-disciplinary sciences, F. Fahlander & T. Oestigaard (Ed.), Material Culture and Other Things Post-disciplinary Studies in the 21st Century içinde (s. 1-19), Printed by Elanders Gotab, Vällingby.
• Fewkes, J. (1900). Tusayan migration traditions, Bureau of American Ethnology Annual Report, (19), 577-633.
• Gentner, A. (1983). Structure-mapping: a theoretical framework for analogy, Cognitive Science, (7), 155–70.
• Glasersfeld, V. (1998). Why constructivism must be radical, M. Larochelle vd. (Eds.), Constructivism and Education içinde (s. 23-28), Cambridge University Press.
• Gosden, C. (2001). Postcolonial archaeology: issues of culture, identity, and knowledge, I. Hodder (Ed.), Archaeological Theory Today içinde (s. 241-262), Polity Press.
• Gould, R. (1978). Beyond analogy in ethnoarchaeology, R. A. Gould (Ed.), Explorations in Ethnoarchaeology içinde (s. 249-293).
• Gould, R. (1980). Living archaeology. Cambridge University Press.
• Gün, O. (2014). Araştırma ve sorgulama yöntemleri, F. Güneş (Ed.), Öğretim İlke ve Yöntemleri içinde (s. 155-187), Pegem Akademi Yayınları.
• Güneş, F. (2014). Eğitim yaklaşım ve modelleri. F. Güneş (Ed.), Öğretim İlke ve Yöntemleri içinde (s. 23-60), Pegem Akademi Yayınları.
• Herz, N. & Garrison, E. (1998). Geological methods for archaeology. Oxford University Press.
• Hesse, M. (1988). Theories, family resemblances and analogy, D.H. Helman (Ed.), Kluwer Analogical Reasoning: Perspectives of Artificial Intelligence, Cognitive Science, and Philosophy içinde (s. 317-340), Academic Publishers.
• Hodder, I. (1982a). Symbols in action: ethnoarchaeological studies of material culture. Cambridge University Press.
• Hodder, I. (1982b). Theoretical archaeology: a reactionary view, I. Hodder (Ed.), Symbolic and Structural Archaeology içinde (s. 1-16), Cambridge University Press.
• Hodder, I. (2004). The social in archaeological theory: an historical and contemporary perspective, L. Meskell & R.W. Preucel (Ed.), A Companion to Social Archaeology içinde (s. 23-42), Blackwell Publishing. Hodder, I. & Hutson, S. (2010). Geçmişi okumak/arkeolojiyi yorumlamada güncel yaklaşımlar. (Çev. B. Toprak-E. Rona), Phoenix Yayınları.
• İnci, S. & Kaya, V. H. (2022). Eğitimde multidisipliner, disiplinlerarası ve transdisipliner Kavramları. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), 2757-2772.
• Kansızoğlu, H.B. (2014). Güncel öğretim teknikleri, F. Güneş (Ed.), Öğretim İlke ve Yöntemleri içinde (s. 325-371 ), Pegem Akademi Yayınları.
• Karul, N. (2017). Aktopraklık: tasarlanmış prehistorik bir köy. Ege Yayınları.
• Kaya, Z. (2016). Eğitimin psikolojik temelleri, Ö. Demirel & Z. Kaya (Ed.), Eğitim Bilimine Giriş içinde (s. 97-123), Pegem Akademi Yayınları.
• Kleindienst, M. & Watson, P. (1956). Action archaeology: the archaeological inventory of a living community, Anthropology Tomorrow, (5/1), 75-78.
• Knappett, C. (2011). An archaeology of interaction: network perspectives on material culture and society. Oxford University Press.
• Kramer, C. (1982). Village ethnoarchaeology rural iran in archaeological perspective. Academic Press.
• Krause, L. (2016). A universal theory of pottery production: irving rouse, attributes, modes, and ethnography. The University of Alabama Press.
• Lane, J. P. (2006). Present to past ethnoarchaeology, C. Tilley, W. Keane, S. Küchler, M. Rowlands ve P. Spyer (Ed.), Handbook of Material Culture içinde (s. 402-424), SAGE Publications Ltd.
• Lane, J. P. (2008). The use of ethnography in landscape archaeology, B. D. J. Thomas & W. Creek (Ed.), The Handbook of Landscape Archaeology içinde (s. 237-244), Left Coast Press.
• Lane, J. P. (2016). Ethnoarchaeology: a conceptual and practical bridging of the intangible and tangible cultural heritage divides. S. Biagetti & F. Lugli (Ed.), The Intangible Elements of Culture in Ethnoarchaeological Research içinde (s. 77-91), Springer Publishing.
• Lefebvre, H. (2014). Mekânın üretimi. (Çev. I. Ergüden), Sel Yayınları.
• Liverani, M. (2016). Imaging babylon. the modern story of an ancient city. De Gruyter.
• Yücel, Ç. & Parıltı, U. (2021). Güneydoğu anadolu bölgesi erken tunç çağı ıı – ııı dönemlerine ait figürin ve idollerde saç stilleri, süslemeleri, İ. Akkaş & M. Karakoç (Ed.), Prof. Dr. Jak Yakar’ın Danışmanlığı’nda, Anadolu’da Etnoarkeoloji Araştırmaları (Prehistorik Dönemlerden Günümüze Kadar) içinde (s. 167-196), Doruk Yayınları.