Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

DİYARBAKIRLI SAİD PAŞA’NIN BİLİNMEYEN BİR DERLEME ESERİ: EZHÂR-I MUKTETAFE

Yıl 2026, Sayı: 2026, - , 26.03.2026
https://izlik.org/JA43MC32HZ

Öz

Medeniyetlerin beşiği olarak nitelendirilen Diyarbakır, Osmanlı döneminde İstanbul’dan sonra önde gelen edebiyat muhitlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Nâbî’nin ifadesiyle cennetin bir aksi olan bu şehir, sayısız âlim, şair ve yazar yetiştirmiştir. Ali Emîrî Efendi’nin ve Şevket Beysanoğlu’nun tezkire mahiyetindeki eserleri şehirdeki sanat ve edebiyat ortamının zenginliğini göstermektedir. Evliya Çelebi Seyahatnâme’sinde bu muhitteki şairlerin çokluğunu, fasih ve beliğ oluşlarını şehrin havasının latifliğine ve bölgenin Acem diyarına yakınlığına bağlamaktadır. Bu zengin kültür ortamının yetiştirdiği sanatkârlardan biri de XIX. yüzyılda yaşamış olan Diyarbakırlı Said Paşa’dır. Said Paşa; devlet adamı, şair, mütercim, gazeteci, münşî ve tarihçi kimlikleriyle tanınmaktadır. İyi derecede Arapça ve Farsça bilen Said Paşa’nın Dȋvânçe, İlm-i Hesâb, Tabsıratü’l-İnsân, Diyarbekir Tarihi, Mir’âtü’l-İber, Mîzânü’l-Edeb, Hulâsa-i Mantık, Mir’ât-ı Sıhhat ve Nuhbetü’l-Emsâl gibi eserleri vardır. Ayrıca, basımında emeğinin bulunduğu Âmid-i Sevdâ adlı bir gazeteyi de zikretmek gerekir. Son olarak bilim dünyasınca henüz fark edilmemiş olan ve tarafımızca yayımlanan Encümen-i Şu‘arâ (Müntehabât-ı Eş‘âr) adlı şiir antolojisi de Said Paşa’nın şiir zeminini nereye yasladığını ve zevk-i seliminin kaynağını görmek için önemli bir kaynaktır. Araştırmalarımız neticesinde Said Paşa’ya ait olduğunu tespit ettiğimiz bir başka derleme eser de Ezhâr-ı Muktetafe’dir. Said Paşa’nın farklı ilim dallarına ait malumatı derlediği bu güldeste, onun ilim ve sanat dünyasını besleyen kaynakları tanıma açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı Said Paşa tarafından derlenen ve yazıya geçirilen güldestenin muhtevasını bilim dünyasının istifadesine sunmaktır.

Kaynakça

  • Ayçiçeği, B. (2015). Bûsîrî (ö. 696/1297?)’nin Kasîdetü’l-Bürde’sinin Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa (ö. 1308/1892) tarafından yapılan mensur ve manzum tercümesi. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, (15), 27–102.
  • Bayır, M. (2023). Diyarbakırlı Mehmet Said Paşa’nın Tabsıratü’l-İnsan eserinin sadeleştirilmesi ve ahlak görüşü. (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_17).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Diyarbakır’ın binasından beri onda ve havalisinde hükümet edenlerin esâmîsi ve cereyân eden vukuâtı şâmil fihristtir: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_18).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_19).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Ezhârü’l-muktetafe: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_22).
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1888). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 1–5). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1889). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 6–7). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 8). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 9). Kasbâr Matbaası.
  • Kadıoğlu, İ. (2015). Said Paşa ve “Tenezzüh” şiiri. Turkish Studies, 10(8).
  • Kılıç, A. (2023). Diyarbakırlı Saîd Paşa Dîvânı. Dicle Üniversitesi Kültür Yayınları.
  • Millet Kütüphanesi. Seyyid Ahmed er-Rifâ‘î Hazretleri’nin nutku şerîflerinin tercemesi (Ali Emiri Şeriyye, No. 776).
  • Tanyıldız, S. (2026). Pertev İlhan Sungur’un Derlediği Diyarbakır Folkloru. DBY Yayınları.

THE UNKNOWN COLLECTION OF SAID PAŞA FROM DİYARBAKIR: EZHÂR-I MUKTETAFE

Yıl 2026, Sayı: 2026, - , 26.03.2026
https://izlik.org/JA43MC32HZ

Öz

Diyarbakır, described as the cradle of civilizations, was considered one of the foremost literary centers after Istanbul during the Ottoman era. This city, which Nâbî called an echo of paradise, fostered countless scholars, poets, and writers. The biographical works by Ali Emîrî Efendi and Şevket Beysanoğlu demonstrate the sheer richness of the city's artistic and literary environment. In his Seyahatnâme (Book of Travels), Evliya Çelebi attributed the large number of poets in this setting, as well as their eloquence and articulateness, to the mildness of the city's air and the region's proximity to the Persian lands. One of the artists fostered by this rich cultural environment is Said Pasha of Diyarbakır, who lived in the 19th century. Said Pasha is known for his multiple roles as a statesman, poet, translator, journalist, prose writer and historian. Proficient in both Arabic and Persian, Said Pasha has unparalleled works such as his Dȋvânçe (small collection of poems), İlm-i Hesâb (Science of Arithmetic), Tabsıratü’l-İnsân (A View of Man), Diyarbekir Tarihi (History of Diyarbakır), Mir’âtü’l-İber (Mirror of Lessons), Mîzânü’l-Edeb (Scale of Literature), Hulâsa-i Mantık (Summary of Logic), Mir’ât-ı Sıhhat (Mirror of Health), and Nuhbetü’l-Emsâl (The Choicest of Proverbs). We must also mention the newspaper called Âmid-i Sevdâ, in the publication of which he played a part. Finally, the poetry anthology titled Encümen-i Şu‘arâ (Müntehabât-ı Eş‘âr), which has not yet been recognized by the scientific community and was published by us, is a crucial resource for understanding the foundation of Said Pasha's poetry and the source of his good taste. Another work that we identified as belonging to Said Pasha as a result of our research is Ezhâr-ı Muktetafe (Selected Flowers). This florilegium, in which Said Pasha compiled information from various branches of science, is important for understanding the sources that nourished his world of science and art. The purpose of this study is to present the content of this florilegium, compiled and penned by Said Pasha, for the benefit of the scientific community.

Kaynakça

  • Ayçiçeği, B. (2015). Bûsîrî (ö. 696/1297?)’nin Kasîdetü’l-Bürde’sinin Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa (ö. 1308/1892) tarafından yapılan mensur ve manzum tercümesi. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, (15), 27–102.
  • Bayır, M. (2023). Diyarbakırlı Mehmet Said Paşa’nın Tabsıratü’l-İnsan eserinin sadeleştirilmesi ve ahlak görüşü. (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_17).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Diyarbakır’ın binasından beri onda ve havalisinde hükümet edenlerin esâmîsi ve cereyân eden vukuâtı şâmil fihristtir: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_18).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_19).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Ezhârü’l-muktetafe: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_22).
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1888). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 1–5). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1889). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 6–7). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 8). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 9). Kasbâr Matbaası.
  • Kadıoğlu, İ. (2015). Said Paşa ve “Tenezzüh” şiiri. Turkish Studies, 10(8).
  • Kılıç, A. (2023). Diyarbakırlı Saîd Paşa Dîvânı. Dicle Üniversitesi Kültür Yayınları.
  • Millet Kütüphanesi. Seyyid Ahmed er-Rifâ‘î Hazretleri’nin nutku şerîflerinin tercemesi (Ali Emiri Şeriyye, No. 776).
  • Tanyıldız, S. (2026). Pertev İlhan Sungur’un Derlediği Diyarbakır Folkloru. DBY Yayınları.

Yıl 2026, Sayı: 2026, - , 26.03.2026
https://izlik.org/JA43MC32HZ

Öz

Kaynakça

  • Ayçiçeği, B. (2015). Bûsîrî (ö. 696/1297?)’nin Kasîdetü’l-Bürde’sinin Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa (ö. 1308/1892) tarafından yapılan mensur ve manzum tercümesi. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, (15), 27–102.
  • Bayır, M. (2023). Diyarbakırlı Mehmet Said Paşa’nın Tabsıratü’l-İnsan eserinin sadeleştirilmesi ve ahlak görüşü. (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_17).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Diyarbakır’ın binasından beri onda ve havalisinde hükümet edenlerin esâmîsi ve cereyân eden vukuâtı şâmil fihristtir: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_18).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_19).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Ezhârü’l-muktetafe: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_22).
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1888). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 1–5). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1889). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 6–7). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 8). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 9). Kasbâr Matbaası.
  • Kadıoğlu, İ. (2015). Said Paşa ve “Tenezzüh” şiiri. Turkish Studies, 10(8).
  • Kılıç, A. (2023). Diyarbakırlı Saîd Paşa Dîvânı. Dicle Üniversitesi Kültür Yayınları.
  • Millet Kütüphanesi. Seyyid Ahmed er-Rifâ‘î Hazretleri’nin nutku şerîflerinin tercemesi (Ali Emiri Şeriyye, No. 776).
  • Tanyıldız, S. (2026). Pertev İlhan Sungur’un Derlediği Diyarbakır Folkloru. DBY Yayınları.

Yıl 2026, Sayı: 2026, - , 26.03.2026
https://izlik.org/JA43MC32HZ

Öz

Kaynakça

  • Ayçiçeği, B. (2015). Bûsîrî (ö. 696/1297?)’nin Kasîdetü’l-Bürde’sinin Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa (ö. 1308/1892) tarafından yapılan mensur ve manzum tercümesi. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, (15), 27–102.
  • Bayır, M. (2023). Diyarbakırlı Mehmet Said Paşa’nın Tabsıratü’l-İnsan eserinin sadeleştirilmesi ve ahlak görüşü. (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_17).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Diyarbakır’ın binasından beri onda ve havalisinde hükümet edenlerin esâmîsi ve cereyân eden vukuâtı şâmil fihristtir: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_18).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_19).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Ezhârü’l-muktetafe: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_22).
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1888). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 1–5). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1889). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 6–7). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 8). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 9). Kasbâr Matbaası.
  • Kadıoğlu, İ. (2015). Said Paşa ve “Tenezzüh” şiiri. Turkish Studies, 10(8).
  • Kılıç, A. (2023). Diyarbakırlı Saîd Paşa Dîvânı. Dicle Üniversitesi Kültür Yayınları.
  • Millet Kütüphanesi. Seyyid Ahmed er-Rifâ‘î Hazretleri’nin nutku şerîflerinin tercemesi (Ali Emiri Şeriyye, No. 776).
  • Tanyıldız, S. (2026). Pertev İlhan Sungur’un Derlediği Diyarbakır Folkloru. DBY Yayınları.

Yıl 2026, Sayı: 2026, - , 26.03.2026
https://izlik.org/JA43MC32HZ

Öz

Kaynakça

  • Ayçiçeği, B. (2015). Bûsîrî (ö. 696/1297?)’nin Kasîdetü’l-Bürde’sinin Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa (ö. 1308/1892) tarafından yapılan mensur ve manzum tercümesi. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, (15), 27–102.
  • Bayır, M. (2023). Diyarbakırlı Mehmet Said Paşa’nın Tabsıratü’l-İnsan eserinin sadeleştirilmesi ve ahlak görüşü. (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_17).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Diyarbakır’ın binasından beri onda ve havalisinde hükümet edenlerin esâmîsi ve cereyân eden vukuâtı şâmil fihristtir: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_18).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Tarih fihristi: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_19).
  • İstanbul Arkeoloji Müzeleri. Ezhârü’l-muktetafe: Diyarbekirli Said Paşa (No. 00534_22).
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1888). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 1–5). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1889). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 6–7). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 8). Karabet ve Kasbâr Matbaası.
  • Diyârbekirli Sa‘îd Paşa. (1890). Mir’âtü’l-İber (Mufassal târîh-i umûmî) (Cilt 9). Kasbâr Matbaası.
  • Kadıoğlu, İ. (2015). Said Paşa ve “Tenezzüh” şiiri. Turkish Studies, 10(8).
  • Kılıç, A. (2023). Diyarbakırlı Saîd Paşa Dîvânı. Dicle Üniversitesi Kültür Yayınları.
  • Millet Kütüphanesi. Seyyid Ahmed er-Rifâ‘î Hazretleri’nin nutku şerîflerinin tercemesi (Ali Emiri Şeriyye, No. 776).
  • Tanyıldız, S. (2026). Pertev İlhan Sungur’un Derlediği Diyarbakır Folkloru. DBY Yayınları.
Toplam 14 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Klasik Türk Edebiyatı
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Ahmet Tanyıldız

Radife Durmuş

Gönderilme Tarihi 12 Mart 2026
Kabul Tarihi 26 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 26 Mart 2026
IZ https://izlik.org/JA43MC32HZ
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA Tanyıldız, A., & Durmuş, R. (2026). DİYARBAKIRLI SAİD PAŞA’NIN BİLİNMEYEN BİR DERLEME ESERİ: EZHÂR-I MUKTETAFE. Dicle Üniversitesi Sezai Karakoç Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2026. https://izlik.org/JA43MC32HZ

Amaç ve Kapsam

2025 yılında yayın hayatına başlayan uluslararası hakemli dergimizin amacı, edebiyat fakülteleri bünyesindeki alanlarda nitelikli bilimsel çalışmalara yayın imkanı tanınması ve bu alanlardaki nitelikli çalışmaların yayınlanmasıdır.


Dergimizde, “ Arkeoloji, Batı Dilleri (İngilizce), Çağdaş Türk Lehçeleri, Doğu Dilleri (Arapça, Farsça, Kürtçe), Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Tarih ve Türk Dili ve Edebiyatı” gibi alanlarda hazırlanmış olan araştırma makaleleri ile alana katkı sunabilecek nitelikteki güncel kitap tanıtımlarına yer verilir.

Dergimize gönderilecek olan çalışmaların, dergi yazım kurallarımıza göre hazırlanması gerekir.
İlk başvuruda sisteme yüklenmesi gereken dosyalar:

Tam Metin dosyası
Kapak Sayfası
Telif Hakkı Devir Formu
Etik Kurul izin belgesi
Araştırmacı Katkı Oranı ve Çatışma Beyan Formu
Benzerlik (intihal) raporu (%15)


Tam Metin dosyasında, ilk gönderimde yazar bilgilerine yer verilmemelidir. Kapak Sayfasında sadece başlık, öz, abstract, yazar bilgileri ve sorumlu yazar iletişim bilgileri yer almalıdır.

Çalışmanızda etik kurul belgesi gerekli ise söz konusu belgenin yüklenmesi, etik kurul belgesinin gerekmediği durumlarda ise Etik Kurul İznine Gerek Olmadığı'na dair belgenin hazırlanması gerekir. Etik Kurul Belgesinin gerekli olduğu durumlar Etik İlkeler ve Yayın Politikası sayfasında açıklanmıştır.

Sayfa Yapısı ve Yazı Stili

Tüm çalışmalarda şu kısımlar bulunmalıdır: Başlık, hemen altında İngilizce başlık, Öz, Anahtar Kelimeler, Abstract, Keywords, Giriş, Bölüm Başlıkları, Sonuç ve Kaynakça.


Yazılar, A4 boyutunda (29.7x21 cm), tüm kenar boşlukları 2.5 cm olan sayfada, MS Word programında, Times New Roman yazı karakteri ile, 12 punto, 1.5 satır aralığıyla yazılmalıdır.


Sayfalara numara verilmez. Yazılar öz ve kaynakça dâhil minimum üç bin beş yüz (3000) maksimum on bin (10.000) kelime olmalıdır. Metin içinde vurgulanmak istenen kısımlar, tırnak içinde gösterilir. Kaynakça hariç, tam metnin hiçbir yerinde italik gösterim kullanılmaz.

Başlık


Başlık, yazıyla uyumlu, içerikle doğrudan ilgili ve onu en iyi biçimde ifade eder nitelikte ve maksimum 12 kelime olmalıdır.

Başlık, metnin en üstünde, ortalanmış, tüm harfleri büyük, 12 punto, koyulaştırılmış olarak ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.

İngilizce başlık, Türkçe Türkçe başlığın hemen altında, 10 punto, normal ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.

Yazar Bilgisi



Yazar(lar)ın, unvan içermeyen ad(lar)ı, başlığın hemen altında ve başlıktan 6 nk aşağıda, sayfanın sağına yaslanmış biçimde, normal, soyad(lar) büyük olarak verilmelidir.
Yazar(lar)ın meslekî bilgileri, unvan, kurum, e-mail ve ORCID numarası sıralamasıyla, aralarda virgülle ayrılmış ve sonda noktalı biçimde, yazar(lar)ın adlarının sağında yıldız işareti (*) ile gösterilmiş olarak, sayfa altında, 10 punto, tek aralıklı normal yazılmış sayfa alt bilgisi olarak (dipnot değil) gösterilmelidir.

Öz

Öz, başlığın altında, iki yana yaslı, koyu, (Öz) başlığı altında, içeriği en uygun biçimde ifade eden, en az 100, en fazla 200 kelimeden oluşan, 10 punto ile, tek satır aralıklı ve Türkçe yazılmış özettir. Öz, alıntı, şekil, ve çizelge numaraları içermemelidir.

Abstract, Anahtar Kelimelerin bir satır altında, (Abstract) başlığı altında, 10 punto ile tek satır aralıklı normal şekilde yazılır. Öz ve Abstract ilk sayfada yer almalıdır.

Ana Metin
Ana metin, 12 punto ve 1.5 satır aralığı ile, iki yana yaslanmış şekilde yazılmalıdır. Paragrafların başında, sağdan boşluk bırakılmamalıdır. Paragraflar arası boşluk, 6 nk olarak belirlenmelidir.

Bölüm Başlıkları
Bölüm başlıkları koyu yazılır ve 1., 2., 3., şeklinde numaralandırılır.
1. Bölüm Başlığı veya Ana Başlık (İlk Harfler Büyük)
1.1. Alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1. İkinci düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1.1. Üçüncü düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
GİRİŞ, SONUÇ ve KAYNAKÇA başlıkları numaralandırılmaz.

Tablo, Şekil ve Göreseller
Tablolar, metinde sola yaslı ve içeriği 10 punto ile yazılmış şekilde verilmelidir.

Tablolar, başlıklarından önce (Tablo 1.) şeklinde, koyu, 12 punto ile numaralandırılır. Tabloların numaraları ve başlıkları, 12 punto ile, normal ve düz, İlk kelimenin ilk harfi büyük geri kalanı cümle düzeninde yazılmalıdır. Tablolar, alıntı ise, tablonun hemen altında, 10 punto ile ve (Kaynak: ) başlığının sağında, kaynakları gösterilmelidir.
Tabloların sol kenarı, yazı kenarı ile bütünleşik olmalıdır.

Tablo başlığı örneği:
Tablo 1. İhracatın ülkelere göre dağılımı (Eylül-Aralık, milyon $)

Tablonun takip eden sayfaya kayması halinde o sayfanın başında şu nolu tablonun devamıdır şeklinde bir başlık eklenmelidir. Aynı şey grafik ve şekiller için de geçerlidir.

Şekiller, tablolar gibi (Şekil 1.) grafik ise (Grafik 1. ) şeklinde, koyu, 12 punto ile yazılmış biçimde numaralandırılır ve 12 punto, koyu, düz, her kelimenin ilk harfi büyük olarak başlıklandırılır.
Resim, fotoğraf ve diğer türlü görseller, renkli, yüksek çözünürlüklü veya taranmış olarak, yazıda verildiği bölümün veya paragrafın hemen altında verilir.
Görseller, Tablo ve Şekiller gibi (Resim/ Görsel/ Fotoğraf 1.) biçiminde numaralandırılarak başlıklandırılır.
Resimlerin alındığı kaynaklar, tablo ve şekiller gibi, resimlerin altında gösterilir.

Alıntı ve Atıflar
Dicle Üniversitesi Sezai Karakoç Edebiyat Fakültesi Dergisi (DÜSKEF), metin içi atıf ve metin sonu kaynakça gösterimi için APA7'yi tercih etmektedir.

Metin içi atıf gösterimi
Metin içinde 1 yazarlı atıf (Solow, 1956, s.15).

Metin içinde 2 yazarlı atıf (Snowdon & Vane, 2005, s.170) & işareti, and veya ve kelimeleri yerine kullanılmalıdır.

Metin içinde 3 ve daha fazla yazarlı çalışmalara atıf (Akçay vd., 2017, s.4).

Yazar olarak bir grup/tüzel kişi (dernekler, şirketler, devlet kurumları ve diğer çalışma grupları gibi) ifade ediliyorsa bu gruba ilişkin ad bilgisi metin içindeki göndermede açık ve anlaşılır biçimde verilmelidir. Grup adı bazı durumlarda kısaltılabilir. Eğer grup adı uzunsa, kısaltma herkesçe anlaşılır oluyorsa veya o ada yönelik zaten bilinen bir kısaltma var ise ilk kullanımda hem açık hali hem kısaltma hali kullanılıp, sonraki kullanımlarda ise sadece kısaltma kullanılabilir. Eğer grup adı kısa ise veya kısaltması herkesçe anlaşılır olmuyorsa tüm göndermelerde adın açık hali yazılır.

Aynı parantez içerisinde birden fazla gönderme yapılması durumunda sıralama ilk yazarın soyadına göre alfabetik olmalı ve noktalı virgül ile ayrılmalıdır.

Aynı yazara ait farklı çalışmalar aynı parantezde verilecekse, geçmişten güncele yıl sırası takip edilir ve yazarın soyadı atıfın başına bir kez yazılır.

Elektronik kaynaklarda yazar belli ise (Fisk, 2005), yazar belli değilse başlıktan birkaç kelime (“Türkiye-european union relations”, 2022).

Süreli yayınlarda yazar belli ise (Nadi, 1942), yazar belli değilse başlıktan birkaç kelime (“İktisadî programın”, 2022).

Arşiv belgelerinde, belge tür ne olursa olsun (mektup, mikrofilm, arşiv belgeleri, mülakat vs), düzenli bir kayıt varsa normal atıf verilir, yani yazar ve sene belli ise (Yazar, sene). Eğer belgenin düzenli bir kaydı yoksa; yazar, tarih gibi bilgiler kesin değilse, metin içinde atıf şöyle gösterilir: ([Tayin ve atamalarla ilgili genelge], t.t. 1912-1925). Örnekte köşeli parantez içinde verilen bilgi, makalenin yazarına aittir, belgeye ilişkin yazar veya başlık bilgisi olmadığı için, yazar okuru bilgilendirir ve bu bilginin kendisine ait olduğunu köşeli parantez ile belirtir. Belgenin tarihi yoksa fakat sizin güçlü bir tahmininiz veya bilginiz var ise onu tahmini tarihler t.t. kısaltmasıyla gösterebilirsiniz. Düzenli kayıt tutulan arşiv belgeleri için de bu durum geçerlidir.

Metin içi doğrudan alıntı (Örnek gösterimler için makale şablonumuza bakınız)

Kırk kelimeye kadar olan doğrudan alıntılar:
Tırnak işareti ile, normal metin içinde ve sonunda sayfa numarası dahil kaynak gösterilir, nokta işareti tırnaktan sonra değil, cümlenin sonuna, parantezden sonra konur. Doğrudan alıntılarda sayfa numarası vermek zorunludur. Örnek, “Apa 7’ye göre kırk kelimeden az olan doğrudan alıntılar, tırnak içinde ve normal metinde gösterilir” (Apa 7th, s.285).
Kırk ve daha fazla kelimeden oluşan doğrudan alıntılar:
Kırk ve daha fazla kelimeden oluşan doğrudan blok alıntılar, ayrı bir paragraf başı yapılarak, tüm alıntı soldan 1 cm içeriden başlayacak şekilde, sağdan da 0.5 cm içerde olacak şekilde ve normal metin büyüklüğünden 1 punto küçük, tek satır aralıkla gösterilirler. (Apa 7th, s.286). Hem alıntının sonuna, hem de kaynak gösterildikten sonra en sona nokta konur. Blok alıntılar tırnak içine alınmaz ve italik de yapılmaz.

Kaynakça Gösterimi
Makalede yararlanılan kaynaklar yeni bir sayfada ve KAYNAKÇA başlığı altında verilir. Kaynakça 12 punto ve 1.15 satır aralığı ile, iki yana yaslanmış şekilde yazılmalıdır. Aşağıdaki örneklerde gösterildiği gibi ikinci ve sonraki satırları 1.25 cm içerden olmalıdır. Paragraflar / kaynakçalar arası boşluk, Önce (0 nk) Sonra (6 nk) olarak belirlenmelidir. Metin içerisinde atıf yapılan her kaynak kaynakçada yer almalı, kaynakçada yer alan her kaynağa da metin içerisinde mutlaka atıf yapılmış olmalıdır. Atıflardaki yazar adı ve tarih bilgisi kaynakçadaki yazar adı ve tarih bilgisi ile birebir aynı olmalıdır. Kaynakçada numaralandırma veya madde işaretleri kullanılmaz. Yazar sayısının yirmi ve daha az olduğu durumlarda tüm yazar adlarına künyede yer verilir.

Kitap
Kitap ismi italik ve küçük harflerle verilmelidir. Kitap isminin başında ve sonunda nokta olmalı ardından yayınevi düz ve büyük harfle başlayacak şekilde verilmelidir. Yayıncının bulunduğu şehir veya ülke bilgisi verilmemelidir.
Mankiw, N. G. (2014). Principles of economics. Cengage Learning.
Snowdon, B., & Vane, H. R. (2005). Modern macroeconomics: its origins, development and current state. Edward Elgar Publishing.

Makale
Makalelerde makale ismi cümle düzeninde küçük harflerle düz, dergi ismi her kelimesi büyük harfle başlar ve italik olarak yazılır. Dergi cilt sayısı italik ancak sayı no parantez içinde düz olmalıdır. Sonuna varsa doi bağlantısı eklenmelidir.
Baltagi, B. H., Egger, P., & Pfaffermayr, M. (2003). A generalized design for bilateral trade flow models. Economics Letters, 80(3), 391-397. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(03)00115-0
Bahmani-Oskooee, M. M., & Goswami, G. G. (2003). A disaggregated approach to test the j-curve phenomenon: japan versus her major trading partners. Journal of Economics and Finance, 27(1), 102-113.

Çeviri Kitap
Yabancı bir dilden Türkçe'ye çevrilen eserlerin kaynakça bilgisi verilirken yazar kısmında eserin orijinal dildeki yazarı yer alır, çeviren bilgisi parantez içerisinde Çev. kısaltması ve sonrasında çevirenin adının ilk harfi ve soyadı ile birlikte verilir.
Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2018). Temel ekonometri (Çev. Ü. Şenesen ve G. G. Şenesen). Literatür Yayıncılık.

Kitap Bölümü
Kitap bölüme atıf yapılırken yazar kısmında editörlerin adları değil, ilgili bölümün yazar(lar)ının adları yer alır. Bölüm başlığından sonra "İçinde" kelimesinin devamına editör isim/isimlerinin ilk harfi ve soyadının tamamı verilir.
Meng, M., K. Im, J. Lee, & M. Tieslau. (2014). More powerful lm unit root tests with non-normal errors. In R. Sickles and W. Horrace (Eds.). The festschrift in honor of peter schmidt, (ss. 343–357). Springer Publishing Co.

Elektronik Kaynaklar
Yazar varsa:
Fisk, R. (2005, May 26). Protesters beaten as Egypt votes on electoral reform. https://www.independent.co.uk/voices/commentators/fisk/protesters-beaten-as-egypt-votes-on-electoral-reform-5384694.html (Erişim Tarihi)
Yazar yoksa:
Türkiye-European Union Relations (2022, Nov 15). https://www.ab.gov.tr/turkey-eu-relations_4_en.html (Erişim Tarihi)

Arşiv Belgeleri
Kaynakçada arşiv belgesi gösterilirken belgenin üzerindeki tüm tanıtıcı bilgilere yer verilir. Öncelikle arşiv kısaltması ve ilk gösterimde arşivin resmi tam ismi, ardından varsa yazar veya başlık ve tam tarih bilgisi, varsa belge numarası, cilt, gömlek no gibi bilgiler belgenin üzerinde yer aldığı şekliyle verilmelidir. Tarihler en sonda parantez içinde miladi takvime çevrilmiş olarak ayrıca verilmelidir.

Süreli Yayınlar
Yazar varsa:
Nadi, Y. (1942, 12 Mart). Hindistan kapılarında. Cumhuriyet, s.1.
Yazar yoksa:
İktisadî program mühim esasları muhtevidir. (1930, 22 Mayıs). Vakit, s.1.

Tezler
Toğuç, N. (1988). Türkiye’de ekonomik istikrar ve reform politikaları. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans). Brooklyn College.
Bolet, D. (2020). All politics is local: how local context explains radical right voting. (DART Europe e-theses portal, PhD). London School of Economics and Political Science.

Burada yer almayan ve/veya referans verme kuralları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için aşağıdaki kaynaklara başvurunuz:

American Psychological Association (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. baskı).

https://apastyle.apa.org/


1. Dicle Üniversitesi Sezai Karakoç Edebiyat Fakültesi Dergisi (DÜSKEF) 2025 yılında yayın hayatına başlayan yılda iki kez olmak üzere Aralık ve Haziran aylarında yayınlanan uluslararası, hakemli bir dergidir. Yayın kurulu kararına göre özel sayı veya ek sayı çıkarılabilir. Her sayıda sekiz makaleye yer verilir. Yayına kabul sırası, başvuru tarihine göre belirlenir.

2. Dergimize Türkçe, İngilizce, Arapça, Farsça ve Kürtçe dillerinde hazırlanmış olan çalışmalar kabul edilmektedir. Akademik araştırma prensiplerine göre ve derinlikli analitik değerlendirmelerin yapıldığı çalışmalar öncelikli olarak değerlendirmeye alınır. Dergimize gönderilen çalışmalar için hiçbir şekilde ücret talep edilmez ve açık erişim politikasını destekleyen dergimizin çalışmalarına dergimizin sitesinden ulaşılabilir.

3. Dergimize gönderilen tüm çalışmalar, dergimizin sayfasında ilan edilmiş olan yazım kurallarına uygun olarak düzenlenmelidir. Bu kurala uygun olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. Gönderilen çalışmaların daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış olması ve başka bir yere yayın için gönderilmemiş olması gerekir. Bununla birlikte sempozyum ve kongre gibi bilimsel toplantılarda sunulmuş olan çalışmaların, yayınlanmamış olmak ve bu vasıfları belirtilmek suretiyle değerlendirmeye alınmaları mümkündür. Dergimize gönderilen tüm çalışmaların yayınlanması, hakem sürecinin olumlu sonuçlanmasına bağlı olmakla birlikte, bir çalışmanın dergimizde yayınlanması konusundaki son karar yayın kurulumuz tarafından verilir.

4. İlk gönderim sırasında tam metin dosyasında yazar(lar)a ait ad, soyad, kurum vs bilgilerin hiçbiri yer almamalıdır. Değerlendirme süreci olumlu tamamlanan çalışmaların yazarları bu bilgileri yayım sürecinde ekleyeceklerdir.

5. Dergimizde makalesi yayınlanan kişiler, takip eden iki sene boyunca dergimize çalışmalarını gönderemezler. Dergimizde bir sayıda bir yazara ait sadece bir çalışmaya yer verilir. Ortak yazarlı olsa bile ikinci bir çalışma kabul edilmez.

6. İlk başvuru sırasında şu belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir:

Tam Metin Dosyası: Tam metnin, yazım kurallarımıza göre düzenlenmiş ve örnek makale şablonumuza uygulanmış olması gerekir. İlk gönderimde tam metin dosyasında yazar bilgileri yer almayacaktır.

Kapak Sayfası: Tüm yazarlara ait bilgileri içermeli ve sorumlu yazar tarafından imzalanmalıdır.

Telif Hakkı Devir Formu: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır. Dergimizde yayınlanan bütün çalışmaların tüm yayın hakları Dicle Üniversitesi’ne ait olup yazar(lar)a herhangi bir telif ücreti ödenmez. Dergimizde yayınlanan çalışmalar, kaynak göstermek suretiyle kullanılabilir, fakat hiçbir surette ticari amaç için kullanılamaz, izinsiz başka bir yerde yayınlanamaz. Telif haklarının ihlali, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gereğince suç sayılmaktadır.

Etik Kurul İzin Belgesi: Etik kurul izni gerektiren çalışmalar için yüklenmelidir. Etik kurul izni gerekmeyen çalışmalar için, Etik Kurul İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu doldurularak sisteme yüklenmelidir.

Araştırmacıların Katkı Oranı ve Çatışma Beyan Formu: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır.

Benzerlik (intihal) raporu (%15): iThenticate, Turnitin vb intihal programlarından alınan ayrıntılı intihal raporu sisteme yüklenmelidir. Kaynakça hariç benzerlik oranı üst sınırı %15’tir, tek kaynaktan benzerlik oranı %3'ten fazla olamaz. Süreci sona eren çalışmalar için editör kurulu tarafından yeniden intihal raporu alınır. Oran %15’in üzerinde olamaz.

Hakem Değerlendirme Süreci

1. Dergimize gönderilen bir çalışmanın değerlendirmeye alınması şu şartlara bağlıdır: yazım kurallarına uygunluk, etik ilkelere uygun olması, dergimizin amaç ve kapsamına uygun olması, sisteme yüklenmesi gereken belgelerin tam olarak yüklenmiş olması. Bunların yanı sıra, gönderilen çalışmalar, editör kurulu tarafından içerik, yöntem, konu ve anlatım bakımından değerlendirilir. Uygun bulunan çalışmalar değerlendirmeye alınır. Düzeltme istenen çalışmalar, en geç on gün içinde istenen düzeltmelerin yapılması şartıyla yeniden kabul edilir. Ayrıca intihal raporları incelenir, %15’in üzerinde olanlar iade edilir.

2. Değerlendirmeye alınması uygun bulunan çalışmalar editör kurulu tarafından öncelikle en az iki hakeme gönderilir. Hakemlik süreci başından sonuna dek çift taraflı kör hakemlik sistemi şeklinde uygulanır. İki hakemin değerlendirmesini tamamlamasından sonra gerek görüldüğü durumlarda çalışma üçüncü bir hakeme daha gönderilir. İki red kararı durumunda çalışma reddedilir. Bir kabul bir red durumunda üçüncü hakemin kararı belirleyici olur. Düzeltme istenen çalışmalar için on gün içinde istenen düzeltmelerin yapılması gerekir. Hakemlerden biri veya tümü, düzeltmelerden sonra çalışmayı yeniden değerlendirmek isterse, düzeltmelerden sonra çalışma yeniden hakem(ler)e sunulur. Hakemlerin son kararına göre kesin karar belirlenir. İstenen düzeltmeler, kırmızı renkte tam metin dosyası üzerinde belirtilir, ayrıca yazarlar tarafından hakem süreç dosyası üzerinde her bir hakeme ayrı ayrı olmak üzere hakem cevap dosyası hazırlanarak sisteme yüklenir.

3. Dergimizde çift taraflı kör hakem sistemi kapsamında değerlendirmeye alınan çalışmalar için yazar ile hakemlerin farklı kurumlardan olmalarına özen gösterilir. Ayrıca, hakemlerin, çalışmanın yazarıyla eşit veya daha yüksek bir akademik unvana sahip olmasına dikkat edilir. Hakemlerden esas olarak beklenen şey, şekilden ziyade, çalışmaların içerik, akademik özgünlük ve alana sağladığı katkı bakımından değerlendirilmesidir. Tüm hakemlerin tam metin dosyası üzerinde gerekli işaretlemeleri yaparak hazırladıkları süreç dosyasını yazara sunulmak üzere, hakeme ait hiçbir bilgi olmaksızın, sisteme yüklemeleri beklenir.

Etik İlkeler
Dergimiz her aşamada ulusal (Ulakbim 2020 bilimsel yayın etiği ilkeleri) ve ulusalarası bilimsel yayın etiği ilkelerini benimser. Yazar, hakem ve editörlerin bu ilkelere göre hareket etmesini bekler, gözetir.

Yayın periyodu - yılda iki sayı Aralık ve Haziran

Ücret politikası - hiçbir aşamada ücret talep edilmemektedir

Diğer Dizinler

Başeditör

Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı), Klasik Türk Edebiyatı

Editör

Çağdaş Avrupa Tarihi, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Ortadoğu ve Kuzey Afrika Tarihi
Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Alevilik Bektaşilik Araştırmaları

Alan Editörleri

Doç. Dr. Selen Tekalp, 2019 yılından bu yana Dicle Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü’nde görev yapmaktadır. Lisans eğitimini 2008 yılında Dicle Üniversitesi İngilizce Öğretmenliği Bölümü'nde tamamlamıştır. 2011 yılında Essex Üniversitesi’nde İngiliz Edebiyatı alanında yüksek lisans derecesini, 2018 yılında ise Gazi Üniversitesi'nde Çeviri ve Kültürel Çalışmalar (İngilizce) alanında doktora derecesini almıştır. Akademik araştırmaları; edebî çeviri, çeviri ve kültür ilişkisi, popüler edebiyat çevirisi ve özçeviri (self-translation) konularına odaklanmaktadır.

Dil Çalışmaları, Çeviribilim, İngiliz ve İrlanda Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Bilgi Felsefesi, Zihin Felsefesi, 17. Yüzyıl Felsefesi, 18. Yüzyıl Felsefesi
Kuzey-Batı (Kıpçak) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer), Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı)
Dicle Üniversitesi Arkeoloji Lisans, Dicle Üniv. Arkeoloji yüksek lisans, Atatürk Üniversitesi Arkeoloji Doktora
Erken Tunç Çağ Arkeolojisi, Hitit Arkeolojisi, Kentsel Arkeoloji, Klasik Dönem Arkeolojisi, Neolitik Çağ Arkeolojisi, Paleolitik Çağ Arkeolojisi, Yerleşim Arkeolojisi, Yunan ve Roma Dönemi Arkeolojisi
Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı
Travma Psikolojisi
Arap Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Göç Sosyolojisi, Göç, Etnisite ve Çok Kültürlülük Sosyolojisi
Ortaçağ Tarihi, Selçuklu Tarihi, İslam Tarihi