Konya’da 2-6 Aylık Köpek Yavrularında Tespit Edilen Gastrointestinal Protozoon ve Helmintler

Öz

Bu çalışma Konya ilinde 2-6 aylık 121 adet yavru sokak köpeğinin gastro-intestinal helmint ve protozoon enfeksiyonlarının yaygınlığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla toplanan gaita örnekleri Fulleborn flotasyon ve sedimantasyon yöntemleri ile incelenmiştir. Mikroskobik muayenede tespit edilen helmint yumurtası ile protozoon kist, ookist ve sporokistleri ilgilili teratürler yardımıyla teşhis edilmiştir. Toplamda 121 adet gaita numunesinin 92’si (%76.03) helmint ve protozoon enfeksiyonları açısından pozitif bulunmuştur. Gaita örneklerinde protozon parazitlerden Giardia spp. kistleri (%2.48), Sarcocystis spp. sporokistleri (%2.48) ve Isospora spp. ookistlerine (%26.45) rastlanmıştır. Gastrointestinal helmintlerden ise cestod ve nematode enfeksiyonlarına rastlanmış, ancak herhangi bir trematod enfeksiyonu belirlenmemiştir. Çalışmada helmintlerden Joyeuxiella spp. (%1.65), Dipylidium caninum (%10.74), Taenia/Echinococcus spp. (%0.83), Toxascaris leonina (%33.06), Toxacara canis (%38.84) ve Physaloptera spp. (%6,61) yumurtalarının varlığı tespitedilmiştir. Bu çalışmada ayrıca bazı köpeklerde tekli ve miks parazit enfeksiyonlarının varlığı tespit edilmiştir. Çalışmada %47.82 tekli, %43.48 ikili ve %7.61 üçlü miks enfeksiyonlar tespit edilmiştir. Bir dışkı örneğinde ise biri protozoon kisti ve üçü de farklı helmint yumurtası olmak üzere (Isospora spp., T. leonina, T. cati ve D. caninum) dört farklı parasite rastlanmıştır. Bu çalışma Türkiye’de köpeklerde Physaloptera spp. enfeksiyonunun bildirildiği ilk çalışmadır.

Anahtar Kelimeler

• Helmint
• köpek
• Parazit
• Physaloptera
• protozoon
• Türkiye

Gastrointestinal protozoa and helminths detected in 2-6 months old puppies in Konya

Abstract

This study was conducted to determine the prevalence of gastrointestinal helminth and protozoan infections in 121 puppies aged 2-6 months in Konya. For this purpose, collected stool samples were examined by Fulleborn flotation and sedimentation methods. Helminth eggs, protozoan cysts, oocysts, and sporocysts detected in stool examinations were identified by related literatures. In total, 92 of 121 stool samples (76.03%) were found positive for helminth and protozoan infections. In stool samples, Giardia spp. cysts (2.48%), Sarcocystis spp. sporocysts (2.48%) and Isospora spp. oocysts (26.45%) were found as protozoan parasites. Cestode and nematode infections were found among gastrointestinal helminths, but no trematode infection was detected. Joyeuxiella spp. (1.65%), Dipylidium caninum (10.74%), Taenia/Echinococcus spp. (0.83%), Toxascaris leonina (33.06%), Toxacara canis (38.84%) and Physaloptera spp. (6.61%) eggs were detected as helminths in the study. The presence of single and mixed parasite infections was also detected in some dogs in the study. This study revealed 47.82% single, 43.48% dual, and 7.61% triple mixed infections. Four different parasites were found in a stool sample, including one protozoan cyst and three different helminth eggs (Isospora spp., T. leonina, T. cati, and D. caninum). This is the first study reporting Physaloptera spp. infection in dogs in Turkey.

Keywords

• Dog
• helminth
• parasite
• Physaloptera
• protozoa
• Turkey

Kaynakça

1. 1. Güçlü F, Aydenizöz M. (1995). Konya'da Köpeklerde Dışkı Bakılarına Göre Parazitlerin Yayılışı. Türkiye Parazitol Derg. 19: 550-556.
2. 2. Ayçiçek H, Sarımehmetoğlu H, Tanyüksel M, Özyurt M, Gün H. (1998). Ankara Sokak Köpeklerinde Görülen Bağırsak Helmintlerinin Yayılışı ve Bunların Halk Sağlığı Bakımından Önemi. Türkiye Parazitol Derg. 22: 156-58.
3. 3. Umur Ş, Arslan MÖ. (1998). Kars Yöresi Sokak Köpeklerinde Görülen Helmint Türlerinin Yayılışı. Türkiye Parazitol Derg. 22: 188-193.
4. 4. Ünlü H, Eren H. (2007). Aydın Yöresi Sokak Köpeklerinde Dışkı Bakısına Göre Saptanan Mide Bağırsak Helmintleri. Türkiye Parazitol Derg. 31(1): 46-50.
5. 5. Yıldırım A, İça A, Düzlü Ö, Yavuz A, İnci A. (2007). Kayseri Yöresinde Dışkı Muayenesine Göre Köpeklerde Bulunan Sindirim Sistemi Helmintleri ve Bunların Yaygınlığı. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 4(2): 65-71.
6. 6. Balkaya İ, Avcıoğlu H. (2011). Gastro-Intestinal Helminths Detected by Coprological Examination in Stray Dogs in the Erzurum Province Turkey. Kafkas Univ Vet Fak Derg. 17: 43-46.
7. 7. Sayın İpek D, Koçhan A. (2017). Diyarbakır İlinde Sokak Köpeklerinde Görülen Mide Bağırsak Helmintleri. Harran Üniv Vet Fak Derg. 6(2): 133-137.
8. 8. Karakuş A, Denizhan V. (2019). Prevalence of Gastrointestinal Helminths in Stray Dogs in Van Province. Turkish Journal of Veterinary Research. 3(1): 27-32.

9. 9. Zeybek H, Tatar N, Tokay A. (1992). Ankara Yöresindeki Kırsal Alan Köpeklerinde Görülen Parazitler ve Bunların Yayılışı. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi. 17: 17-26.
10. 10. Işık N, Derinbay Ekici Ö, Köse Sİ. (2014). Konya Yöresi Sokak Köpeklerinde Dışkı Bakısına Göre Saptanan Gastro-Intestinal Helmintler. Eurasian J Vet Sci. 30(3): 162-165.
11. 11. Gürler AT, Bölükbaş CS, Pekmezci GZ, Umur Ş, Açıcı M. (2015). Nematode and Cestode Eggs Scattered with Cats-Dogs Feces and Significance of Public Health in Samsun, Turkey. Ankara Univ Vet Fak Derg. 62: 23-26.
12. 12. Acıöz M, Göksu A, Erez MS. (2018). Gastrointestinal Helminth Infection in Dogs Detected by Stool Examination in Isparta Province. Kocatepe Vet J. 11(2): 194-198.
13. 13. Nas İ, Biçek K. (2018). Siirt İlinde Dışkı Muayenesine Göre Köpeklerde Bulunan Sindirim Sistemi Helmintleri. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 1(2): 41-51.
14. 14. Bridger KE, Whitney H. (2009). Gastrointestinal Parasites in Dogs from The Island Of St. Pierre Off the South Coast of Newfoundland. Vet Parasitol. 162: 167-170.
15. 15. Baxter D, Leck I. (1984). The Deleterious Effects of Dogs on Human Health. 2. Canine zoonoses. Community Medicine. 6: 185-97.
16. 16. Garedaghi Y, Karimi B. (2014). Prevalence of Intestinal Protozoan Parasites in Stray Dogs of Tabriz City. Indian J Fundam Appl Life Sci. 4: 20-24.
17. 17. Raza A, Rand J, Qamar AG, Jabbar A, Kopp S. (2018). Gastrointestinal Parasites in Shelter Dogs: Occurrence, Pathology, Treatment and Risk to Shelter Workers. Animals. 8(7): 108.
18. 18. Öge H, Öge S, Özbakış G, Gürcan İS. (2017). Çoban Köpeklerinde Dışkı Bakısına Göre Helmint Enfeksiyonları Zoonoz Önemi. Türkiye Parazitol Derg. 41: 22-27.
19. 19. Kozan E, Kırcalı Sevimli F, Birdane FM. (2007). Afyonkarahisar ve Eskişehir İllerindeki Sokak Köpeklerinde Görülen Gastrointestinal Cestod ve Nematod Enfeksiyonları. Türkiye Parazitol Derg. 31(3): 208-211.
20. 20. Taşan E. (1984). Elazığ Kırsal Yöre Köpeklerinde Helmintlerin Yayılışı ve İnsan Sağlığı Yönünden Önemi. Doğa Bilimleri Dergisi. 8: 160-167.
21. 21. Tınar R., Coşkun SZ, Doğan H, Demir S, Akyol ÇV. (1989). Bursa Yöresi Köpeklerinde Görülen Helmint Türleri ve Bunların Yayılışı. Türkiye Parazitol Derg. 13: 113-120.
22. 22. Aydenizöz M. (1996). Konya Yöresi Köpeklerinde Helmintolojik Araştırmalar. Doktora tezi. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
23. 23. Orhun R, Ayaz E. (2006). Van Yöresi Köpeklerinde Bulunan Endoparazitler ve Halk Sağlığı Yönünden Önemi. Türkiye Parazitol Derg. 30(2): 103-107.
24. 24. Öter K, Bilgin Z, Tınar R, Tüzer E. (2011). Tapeworm Infections in Stray Dogs and Cats in Istanbul, Turkey. Kafkas Univ Vet Fak Derg. 17(4): 595-599.
25. 25. Mehlhorn H. (2015). Joyeuxiella Species. In: Encyclopedia of Parasitology. Mehlhorn H (e). 4th ed. Springer, Berlin, Heidelberg.
26. 26. Güralp N, Dinçer Ş, Kemer R, Cantoray R, Taşan E. (1977). Elazığ Yöresi Köpeklerinde Görülen Gastro-Intestinal Helmint Türleriyle Bunların Yayılışı ve Halk Sağlığı Yönünden Önemleri. Ankara Univ Vet Fak Derg. 24: 241-249.
27. 27. Ekinci N, Özcan M, Şahin İ, Gödekmerdan A, Şen İ. (1993). Kayseri Yöresi Köpeklerinde Echinococcus Granulosus (Batsch, 1786) ve Diğer Parazitlerin Yayılışı. II. Echinococcus Granulosus (Batsch, 1786) Yaygınlığı, Sağlık ve Ekonomik Önemi. Türkiye Parazitol Derg. 17: 83-87.
28. 28. Maharana BR, Gupta S, Gupta S, et all. (2021). First Report of Molecular and Phylogenetic Analysis of Physaloptera Praeputialis in Naturally Infected Stray Cats from India. Parasitol Res. 120: 2047-2056.
29. 29. Palaz, Y. (2015). The Prevalence of Helminths Found Iin Cats in Konya/Turkey. Biological Diversity and Conservation. 8(3): 259-266.
30. 30. Dumanlı N. (1984). Elazığ Yöresinde Köpeklerde Görülen Protozoonların İnsidensi Üzerinde Bir Araştırma. Ankara Univ Vet Fak Derg. 31: 383-387.
31. 31. Gultekin M, Ural K, Aysul N, Ayan A, Balikci C, Akyildiz G. (2017). Prevalence and Molecular Characterization of Giardia Duodenalis in Dogs in Aydın, Turkey. Int J Environ Health Res. 27(3): 161-168.
32. 32. Şaki. CE, Değer S, Özer E. (2010). Türkiye’de Sarcosporidiosis. Van Vet J. 21(2): 129-134.
33. 33. Denizhan V, Karakuş A. (2019). Van İlindeki Sokak Köpeklerinde Gastrointestinal Protozoonların Prevalansı. Dicle Üniv Vet Fak Derg. 12(1): 25-29.
34. 34. Ütük AE, Şimşek S, Özdemir H, Kızıl Ö. (2007). Doğal Enfekte Köpeklerde Klinik Isospora spp. Enfeksiyonu. FÜ Sağ Bil Vet Derg. 21(1): 1-3.
35. 35. Dayıoğlu H, Kaleli MA. (2017). Kütahya Belediyesi Hayvan Barınağı’ndaki Köpeklerin Dışkılarında Bulunan Başlıca Parazitler. DPÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 38: 39-44.