Derleme

Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi

Cilt: 16 Sayı: 2 31 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi

Öz

Sirkadiyen ritimler, canlı organizmaların fizyolojik ve davranışsal süreçlerini düzenleyen içsel biyolojik ritimlerdir. Bu ritimler, hipotalamusun suprakiazmatik çekirdeğinde yer alan ve doğal ışık ve karanlık döngüleri tarafından yönlendirilen dahili bir biyolojik saat tarafından düzenlenir. Bu ritimlerdeki bozulmalar, metabolik bozukluklar, kardiyovasküler hastalıklar ve kanser dahil olmak üzere bir dizi olumsuz sağlık sonucuyla ilişkilendirilmiştir. Sirkadiyen ritimlerin hayvanlarda üreme süreçleri üzerindeki etkileri uzun yıllardır ilgi konusu olmuştur. Üreme, endokrin, sinir ve bağışıklık sistemleri dahil olmak üzere çeşitli fizyolojik sistemlerin etkileşimini içeren karmaşık bir süreçtir. Sirkadiyen ritimlerdeki aksamalar, bu sistemlerin işlevini değiştirerek üreme fonksiyonları üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Kadınlarda sirkadiyen ritimlerin bozulması adet düzensizliklerine ve kısırlığa neden olabilir. Hormon salgılanmasının zamanlaması ve koordinasyonundaki aksamalar, üreme sonuçları üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Erkeklerde sirkadiyen ritimlerdeki aksamalar, testosteron düzeylerinin ve sperm kalitesinin düşmesine neden olabilir ve bu da üreme sonuçları üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olabilir. Veteriner hekimler, sirkadiyen aksamaların üreme sonuçları üzerindeki potansiyel etkilerinin farkında olmalı ve etkilerini en aza indirmek için adımlar atmalıdır. Bu, hayvanlara uygun aydınlatma ve düzenli bir beslenme ve egzersiz programı sağlanmasını da kapsamaktadır. Hayvanlarda sirkadiyen ritimlerin üreme süreçlerini etkilediği mekanizmaları daha iyi anlamak ve hayvanlarda üreme sağlığını optimize etmek için stratejiler geliştirmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Sonuç olarak, sirkadiyen ritimler, hayvanlarda üreme süreçlerinin düzenlenmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır. Bu ritimlerdeki aksamaların üreme fonksiyonları üzerinde olumsuz etkileri olabilir ve veteriner hekimler bu etkileri en aza indirmek için adımlar atmalıdır. Bu etkilerin ortaya çıkmasında rol oynayan mekanizmaları daha iyi anlamak ve hayvanlarda üreme sağlığını iyileştirmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Pittendrigh CS. (1993). Temporal Organization: Reflections of a Darwinian Clock-Watcher. Annual Review of Physiology. 55(1): 17-54.
  2. Dunlap JC. (1999). Molecular Bases for Circadian Clocks. Cell. 96(2): 271-90.
  3. Dickmeis T, Weger BD, Weger M. (2013). The Circadian Clock and Glucocorticoids–Interactions across Many Time Scales. Molecular and Cellular Endocrinology. 380(1-2): 2-15.
  4. Cassone VM. (2005). The Clock That Tells the Time. Nature Neuroscience. 8(1).
  5. Reiter RJ, Tan D-x, Mayo JC, Sainz RM, Leon J, Czarnocki Z. (2003). Melatonin as an Antioxidant: Biochemical Mechanisms and Pathophysiological Implications in Humans. Acta Biochimica Polonica. 50(4): 1129-46.
  6. Schibler U. (2005). The Daily Rhythms of Genes, Cells and Organs: Biological Clocks and Circadian Timing in Cells. Embo reports. 6(1): 9-13.
  7. Buttgereit F, Smolen JS, Coogan AN, Cajochen C. (2015). Clocking In: Chronobiology in Rheumatoid Arthritis. Nature Reviews Rheumatology. 11(6): 349-56.
  8. Roenneberg T, Merrow M. (2016). The Circadian Clock and Human Health. Current Biology. 26(10): 432-43.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

28 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

3 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

27 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Koç, H., Ay, S. S., & Fındık, M. (2023). Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 16(2), 134-141. https://doi.org/10.47027/duvetfd.1326090
AMA
1.Koç H, Ay SS, Fındık M. Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi. Dicle Üniv Vet Fak Derg. 2023;16(2):134-141. doi:10.47027/duvetfd.1326090
Chicago
Koç, Hüseyin, Serhan Serhat Ay, ve Murat Fındık. 2023. “Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi”. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 16 (2): 134-41. https://doi.org/10.47027/duvetfd.1326090.
EndNote
Koç H, Ay SS, Fındık M (01 Aralık 2023) Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 16 2 134–141.
IEEE
[1]H. Koç, S. S. Ay, ve M. Fındık, “Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi”, Dicle Üniv Vet Fak Derg, c. 16, sy 2, ss. 134–141, Ara. 2023, doi: 10.47027/duvetfd.1326090.
ISNAD
Koç, Hüseyin - Ay, Serhan Serhat - Fındık, Murat. “Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi”. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 16/2 (01 Aralık 2023): 134-141. https://doi.org/10.47027/duvetfd.1326090.
JAMA
1.Koç H, Ay SS, Fındık M. Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi. Dicle Üniv Vet Fak Derg. 2023;16:134–141.
MLA
Koç, Hüseyin, vd. “Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi”. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, c. 16, sy 2, Aralık 2023, ss. 134-41, doi:10.47027/duvetfd.1326090.
Vancouver
1.Hüseyin Koç, Serhan Serhat Ay, Murat Fındık. Veteriner Reprodüksiyonda Sirkadiyen Ritimlerin Etkisi. Dicle Üniv Vet Fak Derg. 01 Aralık 2023;16(2):134-41. doi:10.47027/duvetfd.1326090

Cited By