KOMPAKT LAMİNAT PANELLERİN DELİNMESİNDE DELİK GİRİŞİ VE ÇIKIŞI DELAMİNASYON FAKTÖRÜ İÇİN DELME PARAMETRELERİNİN OPTİMİZASYONU

Öz

Kompakt laminat paneller, çeşitli uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadırlar ve yapısal bileşenlerde ağırlıklı olarak tercih edilmektedirler. Delme, kompakt laminat panellerin montajı için önemli işleme operasyonlardan biridir. Ancak, laminat panellerin delinmesi sırasında deliğin çevresindeki malzemenin mekanik özelliklerini ciddi şekilde tehlikeye sokan, istenmeyen bir hasar türü olan delaminasyon oluşur ve delaminasyon faktörü oluşan bu delaminasyonun derecesini belirlemek için kullanılır. Bu çalışmanın amacı, kompakt laminat panellerin HSS helisel matkaplarla boydan boya delinmesinde delik giriş ve çıkışındaki delaminasyonu minimize etmek için delme parametrelerinin optimal seviyelerini belirlemektir. Bu amaçla, Taguchi L18 ortogonal dizi deney tasarımı referans alınarak, kompakt laminat panel üzerinde farklı kesme hızları, ilerleme miktarları ve delme tiplerinde delme deneyleri yapılmıştır.  Delik girişi delaminasyon faktörü (Dfg) ve delik çıkışı delaminasyon faktörünün (Dfç) minimizasyonu için delme parametrelerinin çoklu performans optimizasyonu Gri İlişkisel Analizi (GİA) yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Kompakt laminat panellerin HSS helisel matkaplarla delinmesinde, minimum delik giriş ve çıkış delaminasyon faktörü için delme parametrelerinin optimal seviyeleri; 178 m/dak kesme hızı, 0.156 mm/dev ilerleme miktarı ve kademeli delik delme işlemi olarak belirlenmiştir. Delik giriş ve çıkışındaki delaminasyonlar üzerinde en etkili delme parametreleri delme tipi ve kesme hızı olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• laminat panel,Delik delme,HSS matkap,Delaminasyon faktörü,Gri İlişkisel Analiz

Kaynakça

1. [1]. Capello, E., (2004). Workpiece damping and its effect on delamination damage in drilling thin composite laminates, Journal of Materials Processing Technology, 148, 186–195. [2]. Xu, J., An, Q., Cai, X., and Chen, M., (2013). Drilling machinability evaluation on new developed high-strength T800S/250F CFRP laminates”, International Journal of Precision Engineering and Manufacturing, 14 (10), 1687–1696. [3]. Shyha, I., Soo, S.L., Aspinwall, D., and Bradley, S., (2010). Effect of laminate configuration and feed rate on cutting performance when drilling holes in carbon fibre reinforced plastic composites, Journal of Materials Processing Technology, 210, 1023–1034. [4]. Stone, R., and Krishnamurthy, K., (1996). Minimize delamination during drilling of graphiteepoxy laminates, International Journal of Machine Tools and Manufacture, 36 (9), 985-1003. [5]. Rubio, J.C., Abrao, A.M., Faria, P.E., Esteves Correia, A., and Davim, J.P., (2008). Effects of high speed in the drilling of glass fibre reinforced plastic: Evaluation of the delamination factor, International Journal of Machine Tools and Manufacture, 48, 715–720. [6]. Chen, W.C., (1997). Some experimental ınvestigations in the drilling of carbon fiber-reinforced plastic (CFRP) composite laminates, International Journal of Machine Tools and Manufacture, 37 (8), 1097-1108. [7]. Hocheng, H., and Tsao, C.C., (2006). Effects of special drill bits on drilling-induced delamination of composite materials, International Journal of Machine Tools and Manufacture, 46, 1403–1416. [8]. Tsao, C.C. and Hocheng, H., (2004). Taguchi analysis of delamination associated with various drill bits in drilling of composite material, International Journal of Machine Tools and Manufacture, 44, 1085–1090. [9]. Hocheng, H. and Tsao, C.C., (2003). Comprehensive analysis of delamination in drilling of composite materials with various drill bits, Journal of Materials Processing Technology, 140, 335–339. [10]. Li, Z. J., Hong, M.S., Wang, L.J., Zhao, H. W., Su, H. and Wei, Y. L., (2003). “Machining accuracy analysis for step multi-element varying-parameter vibration drilling of laminated composite materials”, The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 21, 760–768. [11]. Ho-Cheng, H., and Dharan, C. K. H., (1990). Delamination during drilling in composite laminates, Journal of Engineering for Industry, 112 (3), 236-239. [12]. Jain, S. and Yang, D.C.H., (1993). Effects of feedrate and chisel edge on delamination in composites drilling, Journal of Engineering for Industry, 115 (4), 398-405. [13]. Jain, S., and Yang, D.C.H., (1994). Delamination-free drilling of composite laminates, Journal of Engineering for Industry, 116 (4), 475-481. [14]. Durão, L.M.P., Gonçalves, D.J.S., Tavares, J.M.R.S., De Albuquerque, V.H.C., A. Vieira, A.A., and Marques, A.T., (2010). Drilling tool geometry evaluation for reinforced composite laminates, Composite Structures, 92, 1545–1550. [15]. Davim, J.P., Rubio, J.C. and Abrao, A.M., (2007). A novel approach based on digital image analysis to evaluate the delamination factor after drilling composite laminates, Composites Science and Technology, 67, 1939–1945. [16]. Singh, I. and Bhatnagar, N., (2006). Drilling of uni-directional glass fiber reinforced plastic (UD-GFRP) composite laminates, The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 27 (9), 870–876. [17]. Jung, J.P., Kim, G.W. and Lee, K.Y., (2005). Critical thrust force at delamination propagation during drilling of angle-ply laminates, Composite Structures, 68 (4), 391–397. [18]. Marques, A.T., Durão, L. M. Magalhães, A.G., Silva, J.F. and Tavares, J.M.R.S., (2009). Delamination analysis of carbon fibre reinforced laminates: Evaluation of a special step drill, Composites Science and Technology, 69 (14), 2376–2382. [19]. Hocheng, H. and Tsao, C.C., (2005). The path towards delamination-free drilling of composite materials, Journal of Materials Processing Technology, 167 (2–3), 251–264. [20]. Tsao, C.C. and Hocheng, H., (2005). Effects of exit back-up on delamination in drilling composite materials using a saw drill and a core drill, International Journal of Machine Tools and Manufacture, 45, 1261–1270. [21]. Tsao, C.C., Kuo, K.L., and Hsu, I.C., (2012). Evaluation of a novel approach to a delamination factor after drilling composite laminates using a core–saw drill, The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 59 (5), 617–622. [22]. Tsao, C.C., (1997). Prediction of the location of delamination in the drilling of composite laminates, Journal of Materials Processing Technology, 70 (1–3), 185-189. [23]. Tsao, C.C. and Hocheng, H., (2007). Effect of tool wear on delamination in drilling composite materials, International Journal of Mechanical Sciences, 49 (8), 983–988. [24]. Bilge, T., Motorcu, A.R., and Ivanov, A., (2017). Kompakt laminat kompozit malzemenin tungsten karbür takımlarla delinmesinde delaminasyon faktörünün değerlendirilmesi, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, (Yayın Baskıda.), pp.1-10. [25]. Bilge, T., Motorcu, A.R., and Ivanov, A., (2016). Kompakt Laminant Kompozitin Delinmesinde Yüzey Pürüzlülüğünün Değerlendirilmesi”, 17. Uluslararası Makina Tasarım ve İmalat Kongresi, pp.1-16. [26]. Roy R.K. (1990).A Primer on the Taguchi Method. Competitive Manufacturing Series, Van Nostrand Reinhold, New York, USA. [27]. Yılmaz, E., Güngör, F., (2010). “Gri ilişkisel analiz yöntemine göre farklı sertliklerde optimum takım tutucusunun belirlenmesi”, 2. Ulusal Tasarım İmalat ve Analiz Kongresi, pp.1-9.