MONOLEXIS FUSCICORNIS’ İN (HYMENOPTERA) PARKELERDE ZARAR YAPAN LYCTUS BRUNNEUS (COLEOPTERA) BÖCEĞİNİN PARAZİTOİTİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Lyctus brunneus Bostrichidae üst familyası Lyctidae familyasına ait böcektir. Meşe, ceviz, çınar, karaağaç, Afrika maunu gibi parke yapımında kullanılan endüstriyel odunların diri odununa zarar verir. Dişi böcekler yapraklı ağaçların trahelerine yumurtalarını koymak suretiyle yumurtadan çıkan larvalar parkelerde zarar yapmaktadır. Bu böcek ile mücadele emprenye ve fumigasyon gibi çeşitli kimyasal yöntemler uygulanmaktadır. Ancak kimyasal mücadele birçok araştırmacı tarafından uygun görülmemektedir. Bu çalışmada parkelerde zarar yapan Lyctus brunneus böceğinin doğal parazitoiti olan Monolexis fuscicornis (Hymenoptera) ele alınmıştır. Düzce ilinde faaliyet gösteren bir kereste fabrikasında ceviz (Juglans sp.) kerestelerinde yoğun bir şekilde zarar yapmakta olan Lyctus brunneus ergin ve larvaları kerestelerle birlikte laboratuvara transfer edilmiş ve izlemeye alınmıştır. Lyctus brunneus ve parazitoit türünün ergin çıkışlarının en yoğun olduğu temmuz-ağustos aylarında, parazitlenme oranının % 63,5 olduğu görülmüştür. Bu parazitlenme oranı ile Monolexis fuscicornis’in önemli bir predominant etki gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak Lyctus brunneus zararlarının biyolojik kontrolünde Monolexis fuscicornis dikkate alınması gereken türdür. Ancak parazitoit erginlerinin odundan çıkışı teknik zararı azaltmadığından, mücadele diğer entegre zararlı yönetim teknikleriyle uyum içerisinde yürütülmelidir

Anahtar Kelimeler

• Monolexis fuscicornis,Lyctus brunneus,Ceviz odunu,Biyolojik mücadele

EVALUATION OF MONOLEXIS FUSCICORNIS (HYMENOPTERA) AS PARASITOID OF LYCTUS BRUNNEUS (COLEOPTERA) IN PARQUETS

Abstract

Lyctus brunneus is a beetle that belonging to Lyctidae family of the superfamily Bostrichidae. It damages sapwoods of the industrial woods used in making parquet such as oak, walnut, cinnamon, elm, African mahogany. Female insects put their eggs to the vessels of broad leaved trees and the larvae that come out from the eggs damage to wood. Various chemical methods such as impregnation and fumigation are applied to this insect for struggling. However, the chemical struggle is not suitable for many researchers. In this study, Monolexis fuscicornis (Hymenoptera) has been studied which is the natural parasitoid of the Lyctus brunneus beetle. Lyctus brunneus which has been extensively damaged in walnut wood in a timber factory operating in the Duzce province has been transferred to the laboratories along with timber and larvae. In July - August, when Lyctus brunneus and parasitoid adult exits were most intense, 62.21% of the parasitism rate was detected. With this parasitism rate, Monolexis fuscicornis has been shown to have a significant predominant effect. As a result, Monolexis fuscicornis is the species that should be considered in the biological control of Lyctus brunneus damages. However, as the exit hole of the parasitoid does not reduce a technical damage, the fight should be carried out in harmony with other integrated pest management techniques.

Keywords

• Monolexis fuscicornis,Lyctus brunneus,Walnut wood,Biological struggle

Kaynakça

1. [1]. Schultz, T.P. and Nicholas, D.D., (2008). Introduction to Developing Wood Preservative Systems and Molds in Homes: Pages 2-8 in T.P. Schultz, H. Militz, M.H. Freeman, B. Goodell, and D.D. Nicholas, editors; Development of Commercial Wood Preservatives: Efficacy, Environmental, and Health Issues. Chapter 1, American Chemical Society Symposium Series 982, Washington, DC.
2. [2]. Kaygın, T., (2007). Endüstriyel odun zararlıları, Nobel yayınları, Ankara, ISBN 978-9944-77-084-2.
3. [3]. Bozkurt, A.Y., Göker, Y. and Erdin, N., (1993). Emprenye Tekniği, İstanbul Üniversitesi. Orman Fakültesi Yayınları. İ.Ü. Yayın no:3779. Fakülte Yayın No: 425.
4. [4]. Çanakçıoğlu, H. and Mol, T., (1998). Forest entomology: Harmful and beneficial insects. Istanbul University Publication no: 4063, (in Turkish).
5. [5]. Unger, A., Schniewind, A. and Unger, W., (2001). Conservation of Wood Artifacts, A Handbook, Springer.
6. [6]. Amini S , Nozarı J., Rahati R. and Etemad V., (2016). Investigation on Parasitoids of Bark Beetles with New Host Record (Taphrorychus lenkoranus Reitter, 1913 (Curculionidae: Scolytinae)) Record from Northern Forests of Iran. Acta Phytopathologica et Entomologica Hungarica 51 (2). 235–246.