Sivil Havacılık Lisans Mezunlarının İstihdam ve Kariyer Durumları Üzerine Bir Araştırma / A Study of Civil Aviation Graduates’ Employment and Career Status

Öz

Bu çalışmanın amacı sürekli gelişen ve değişen havacılık sektörüne işgücü sağlamak amacına hizmet eden üniversitelerden mezun olmuş sivil havacılık öğrencilerinin istihdam ve kariyer durumlarıyla ilgili bölümler arasındaki istihdam farklılıklarını incelemektir. Çalışma kapsamında üniversitelerin (şimdiye kadar lisans mezunu veren Anadolu Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi ve Mustafa Kemal Üniversitesi) Uçak Gövde-Motor Bakım, Havacılık Elektrik ve Elektroniği, Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği, Hava Trafik Kontrol ve Pilotaj bölümleri lisans mezunları dâhil edilmiştir. Çalışma bir alan araştırması olup tarama modeliyle desteklenmiştir. Bu kapsamda ilk olarak sivil havacılık okullarının lisans mezunlarının listesi oluşturulmuş ve listedeki hedef kitleye yönelik bir anket formu hazırlanmıştır. Anket formu literatür taramasının yanı sıra 7 uzman desteğinden yararlanılarak hazırlanmıştır. İnternet ortamında hazırlanan bu anket formu 11 Aralık 2013-3 Şubat 2014 tarihleri arasında sivil havacılık mezunlarına ulaştırılmıştır. Söz konusu tarihler arasında anket formunu toplam 759 katılımcı yanıtlamıştır. Bu çalışma sonucunda ankete verilen cevaplar açısından sivil havacılık bölümleri arasında farklılıklar olduğu tespit edilmiş ve sonuçlar frekans analizi ile değerlendirilmiştir. Buna göre katılımcıların büyük çoğunluğu hâlihazırda bir işte çalışmaktadır. Ancak bölümler arası kıyaslama yapıldığında bazı bölüm mezunlarının istihdam oranının çok düşük olduğu, diğerler bölüm mezunlarına nazaran daha düşük gelir elde ettikleri ortaya çıkarılmıştır. Bunun yanında bazı bölüm mezunlarının aldıkları ücretten memnun olmadıkları, hayal ettikleri iş ve pozisyonda istihdam edilmedikleri tespit edilmiştir. Söz konusu bulgular ışığında sivil havacılık eğitimi veren okul veya bu okullardaki kontenjan artışına gidilmeden önce gerekli altyapı çalışmalarının yapılması gerektiği, kamu kesiminde ilgili mezunların istihdam oranlarının artırılması gerekliliği, zorunlu stajın daha verimli hale getirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Havacılık eğitimi
• Sivil havacılık
• Havacılıkta istihdam
• Havacılık mezunu

A Study of Civil Aviation Graduates’ Employment and Career Status / Sivil Havacılık Lisans Mezunlarının İstihdam ve Kariyer Durumları Üzerine Bir Araştırma

Öz

In line with the developments in the aviation sector in Turkey and in the world, the need for labor force is continuously increasing. In order to meet this strong demand universities open aviation departments. However, the excessive increase in the student quotas is remarkable. This excess is to such degree that quotas for half of the number of all graduates so far are opened in just one year. Therefore, by analyzing the employment status of graduates, this study seeks to find out whether opening these departments in a higher number of universities with a higher number of students is necessary or not and whether (in terms of finding a job) these departments should be preferred by students. The aim of this study is to determine the employment and career status of the graduates of Aircraft Maintenance, Aviation Electrics and Electronics, Civil Aviation Transportation Management, Air Traffic Control and Flight Training programs and to identify differences among these programs regarding the employment of their graduates. Method: Focusing on the civil aviation graduates' employment, the target population for this study is the 2451 graduates of the Aircraft Maintenance, Aviation Electrics and Electronics, Civil Aviation Transportation Management, Air Traffic Control and Flight Training programs of Anadolu University, Kocaeli University, Erciyes University and Mustafa Kemal University that graduated students as of 2013. This is a field study supported by a survey model. Within this framework, a list of the civil aviation school alumni was created first and a survey form addressing the target audience on the list was prepared. In designing this survey form, the whole relevant literature was reviewed. The survey form which was designed on the basis of this literature review was then finalized after it was approved by 7 specialists. The survey is composed of 24 close-ended questions. This survey form was delivered online to the civil aviation graduates between December 11, 2013 and February 3, 2014. In this given period, a total of 759 participants responded to the survey. Results: The results of the study indicate that, while a majority of the participants report currently having a job, the unemployment rate of the civil aviation transportation management graduates is higher than the average unemployment rate in Turkey. Considering the constantly-raised university student quotas, it is estimated that this unemployment rate will become even higher in the future. It is also evident that most of the graduates work in the private sector and they are not provided sufficient employment opportunities by public sector. Time duration needed to find a job after graduation is longer for civil aviation graduates than the Turkish average. Most of the graduates reported not earning the income they deserve and that they are not working in the positions they had envisaged before graduation. As can be seen from these results, there are some obvious problems regarding civil aviation graduates' employment status. In such a context, the need for opening such high-cost programs at new universities must be debated, the necessary planning for these programs must be carried out with sectoral cooperation and the students must be informed about the post-graduation career conditions.

Anahtar Kelimeler

• Aviation education
• Civil aviation
• Employment in aviation
• Aviation graduate

Kaynakça

1. Akbulut, Y. (2010). Sosyal Bilimlerde SPSS Uygulamaları. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
2. ATAG (Air Transport Action Group). (2012). Aviation Benefits Beyond Borders. [Internet-10.02.2014] http://aviationbenefitsbeyondborders.org/download-abbb-report, adresinden alınmıştır.
3. BİK (Basın İlan Kurumu). (2013). Türkiye'de işsizlik oranı açıklandı. [Internet-27.07.2014] http://www.bik.gov.tr/turkiye-de-issizlik-orani-haberi-48643/, adresinden alınmıştır.
4. Creswell, J. W. (2012). Educational Research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. Fourth Editinon. Upper Saddle River: Pearson.
5. Düzakın, E., Yılmaz, Ö. (2009). İşletme Mezunlarının İş Hayatındaki Yeri Ve İşletme Eğitimi: 1000 Büyük Sanayi Kuruluşunun İşletme Mezunlarından Beklentiler Üzerine Araştırma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 18, Sayı 1, s.149–164.
6. Erel, C., (2012a). Türkiye'de Havacılık Endüstrisine Yönelik Örgün Öğretim Programlarının Değerlendirmesi. [Internet-04.02.2014] http://www.canerel.com/v2/images/publication/201201 TurkiyeHavacilikOrgunOgretimi.pdf, adresinden alınmıştır.
7. Erel, C., (2012b). Türkiye'de Hava Aracı Bakım Onarım ve Yenileme Alanına Yönelik Örgün Öğretim Programlarının Değerlendirmesi [Internet-27.01.2014] http://www.canerel.com/v2/images /publication /201202TurkiyeHABOYOrgunOgretimi.pdf, adresinden alınmıştır.
8. Gül, A., Örücü K., Eraslan, Ş., (2010). Mezun Peyzaj Mimarlarının Eğitim ve Öğretimden Beklentileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 12: 131-140.

9. Gürel, T., (2006). Halkla İlişkiler Profesyonelleri, İletişim Fakülteleri Mezunlarında Neler Arıyorlar: Ajans Yöneticilerinin Bakış Açıları. , II. Ulusal Halkla İlişkiler Sempozyumunda Sunulan Bildiri, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
10. Hürriyet, (2013). Havacılıkta İstihdam 3 Ciro 10 Kat Büyüdü. [Internet-10.02.2014] http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/24450526.asp, adresinden alınmıştır.
11. İstanbullu Dinçer, F., Akova O., Kaya, F., (2013). Meslek Yüksekokulu Turizm ve Otel İşletmeciliği Programı Öğrencilerinin Kariyer Planlaması Üzerine Bir Araştırma: İstanbul Üniversitesi ve Gümüşhane Üniversitesi Örneği. Elektronik Mesleki Gelişim ve Araştırmalar Dergisi, ISSN: 2147- 8503 Sayı 2 Cilt 1.
12. Kaya, E., Sarılgan, A, E., Şengür, Y., (2003). Air Transportation Management Education in Turkey. Uluslararası 21. Yüzyılda Havacılık Kongresinde Sunulan Bildiri, Kiev.
13. Kiracı, K., Bayrak, Ü., Kurt, Y., (2013, Kasım). Türkiye’deki Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği Bölümü Öğretim Eleman ve Yardımcılarının Akademik Özgeçmişlerinin Nicel Görünümü. UHAT‐2013/ II. Ulusal Havacılık Teknolojisi ve Uygulamaları Kongresinde Sunulan Bildiri. (29‐30 Kasım 2013) Gaziemir/İZMİR.
14. Saldıraner, Y. (2012). Türkiye’de Sivil Havacılık Yükseköğretim Eğitim Programları. [Internet-27.01.2014 ] http://acikarsiv.atilim.edu.tr/browse/579/, , adresinden alınmıştır.
15. Sarılgan, A. E. (2014). Civil Aviation Education Problems in Turkey. 9. Uluslararası Yüksek Eğitim Kongresi (UNIVERSIDAD 2014)’nde sunulmuş bildiri.
16. Sarılgan, A. E. ve Şengür, Y. (2005). Civil Aviation History And Education in Turkey. The 30th Annual Congress of the American Romanian Academy of Arts and Sciences’te Sunulan Bildiri (ARA), 461-463.
17. Şahin, İ., Zoraloğlu, Y. R. ve Fırat, N. Ş. (2011). Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Amaçları, Eğitsel Hedefleri, Üniversite Öğreniminden Beklentileri ve Memnuniyet Durumları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi (Educational Administration: Theory and Practice), 17 (3), 429-452.
18. TEPAV (Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı). (2013). İstihdam İzleme Bülteni’nin 17. sayısı [Internet-27.07.2014] http://www.tepav.org.tr/tr/haberler/s/3464, adresinden alınmıştır.
19. Tuncer, M. (2011). Yükseköğretim Gençliğinin Gelecek Beklentileri Üzerine Bir Araştırma. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 6/2 Spring 2011, p. 933-946.
20. Yalçınkaya, A. ve Adiloğlu, L. (2012), Türkiye’de Lisans Düzeyindeki Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği (SHUİ) Eğitim Sisteminin Yapısı ve Analizi, 3rd International Conference on New Trends in Education and Their Implications’ta Sunulan Bildiri. 26‐28 Nisan 2012, Antalya
21. Yıldız, N., Saygı, H. ve Kop, A. (2009). Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Mezun Profili. Ege Üniversitesi, Su Ürünleri Dergisi, 26 (3), 197-201.
22. Yıldız, S. M., Özdağ, S. ve Çetin, Y. (2008). Beden eğitimi ve spor eğitimi veren yükseköğretim kurumları ve istihdam durumlarına yönelik öğrenci algılamaları. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, ISSN:1303-5134.
23. Yıldız, S. M. ve Tüfekçioğlu, E. (2008). Beden Eğitimi Ve Spor Yüksekokullarında Eğitim Destekleri, Kariyer Gelişim Olanakları Ve Eğitim Sonrasında İstihdam Durumunun İncelenmesi. Beden Egitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2 (2), 89-97.
24. A Study of Civil Aviation Graduates’ Employment and Career Status
25. Res.Assist. Kasım Kiracı
26. Anadolu University-Turkey
27. Res.Assist. Ümran Bayrak
28. Anadolu University-Turkey