Analysis of Geography Questions in Teaching Subject Knowledge Exams in Türkiye According to Bloom's Taxonomy / Türkiye’de Öğretmenlik Alan Bilgisi Sınavlarında Yer Alan Coğrafya Sorularının Bloom Taksonomisine Göre Analizi

Öz

How is the distribution of the Geography questions in the Science, Classroom and Social Studies Teaching Content Knowledge Test in KPSSÖABT conducted in 2013-2021 according to the renewed Bloom taxonomy in the dimension of knowledge and cognitive processes? The answer to the question has been sought. While 50 field questions were asked in 2013-2019 in the exams on teaching field knowledge belonging to different disciplines, the number of field exam questions has been increased to 75 as of 2019. The scanning method was preferred as the method in the analysis of the geography questions asked in the teaching field knowledge exams in Turkey for the renewed Bloom taxonomy. The data in the study were obtained by document analysis, which is one of the qualitative research methods. The data used in the research consists of 175 geography questions published on its own website by ÖSYM, which is included in the Science, Classroom and Social Studies teaching field knowledge test. 43 questions in Science Teaching, 50 questions in Classroom Teaching and 82 questions in Social Studies Teaching, which were asked in the field exams, were transferred to the table expressing the structure of the knowledge dimension in the renewed Bloom taxonomy created by Krathwohl and analyzed.In order to ensure the validity and reliability of the research among the coders, the opinions of three field experts and two experts in the field of measurement and evaluation were taken. When the geography questions prepared in the field exams of different disciplines in KPSS between 2013-2021 are evaluated according to the knowledge dimension and cognitive process dimension of the renewed Bloom taxonomy; It is seen that almost all of the questions measure the lowest steps of the cognitive process dimension. In this context, it has been determined that the geography questions asked in the field exams are not prepared to measure metacognitive thinking skills.

Anahtar Kelimeler

• Geography
• KPSS content knowledge test
• Science teaching
• Classroom teaching
• Social studies teaching
• Renewed Bloom taxonomy

Türkiye’de Öğretmenlik Alan Bilgisi Sınavlarında Yer Alan Coğrafya Sorularının Bloom Taksonomisine Göre Analizi / Analysis of Geography Questions in Teaching Subject Knowledge Exams in Türkiye According to Bloom's Taxonomy

Öz

Araştırmada 2013-2021 yıllarında yapılmış olan KPSS (Kamu Personeli Seçme Sınavı) ÖABT (Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi)’deki Fen bilgisi öğretmenliği, Sınıf öğretmenliği ve Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Alan Bilgisi Testinde yer alan Coğrafya sorularının bilgi ve bilişsel süreçler boyutunda yenilenmiş Bloom taksonomisine göre dağılımı nasıldır? sorusuna cevap aranmıştır. Farklı disiplinlere ait öğretmenlik alan bilgisi üzerine yapılan sınavlarda daha öncesinde 2013-2019 yıllarında 50 alan sorusu sorulurken 2019 yılı itibariyle alan sınavı soru sayısı 75’e çıkarılmıştır. Türkiye de öğretmenlik alan bilgisi sınavlarında sorulan coğrafya sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine yönelik analiz edilmesinde yöntem olarak tarama yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmadaki veriler nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi ile elde edilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler Fen Bilgisi, Sınıf ve Sosyal Bilgiler öğretmenliği alan bilgisi testinde yer alan ÖSYM (Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi)’nin kendi sitesinden yayınladığı 175 adet coğrafya sorusu oluşturmaktadır. Alan sınavlarında sorulmuş olan Fen Bilgisi Öğretmenliğinde 43 soru, Sınıf Öğretmenliğinde 50 soru ve Sosyal Bilgiler Öğretmenliğinde 82 soru Krathwohl tarafından oluşturulan yenilenmiş Bloom taksonomisindeki bilgi ve bilişsel süreç boyutu yapısını ifade eden tabloya aktarılarak analiz edilmesi sağlanmıştır. Araştırmanın kodlayıcırlar arası geçerlik ve güvenirliği sağlamak için üç alan uzmanı, iki tanede ölçme ve değerlendirme alanında uzman görüşleri alınmıştır. KPSS’de 2013-2021 yılları arasında farklı disiplinlerin alan sınavlarında hazırlanan coğrafya sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilgi boyutu ve bilişsel süreç boyutuna göre değerlendirilmesi yapıldığında; soruların neredeyse tamamının bilişsel süreç boyutunun en alt basamaklarından olan anlama ve hatırlama boyutlarını ölçtüğü görülmektedir. Bu bağlamda alan sınavlarında sorulan coğrafya sorularının üst bilişsel düşünme becerilerinden uygulama, değerlendirme ve yaratma boyutlarını ölçmeye yönelik hazırlanmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafya
• KPSS alan bilgisi testi
• Fen Bilgisi Öğretmenliği
• Sınıf Öğretmenliği
• Sosyal Bilgiler Öğretmenliği
• Yenilenmiş Bloom taksonomisi.

Kaynakça

1. Akpınar, M., & Kaymakçı, S. (2012). Ülkemizde sosyal bilgiler öğretiminin genel amaçlarına karşılaştırmalı bir bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(2), 605-626. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/806967
2. Anderson, L. W. (2005). Objectives, evaluation, and the improvement of education. Studies in Educational Evaluation, 31, 102-113. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2005.05.004
3. Anderson, L.W. (Ed.), Krathwohl, D. R. (Ed.), Airasian, P.W., Cruikshank, K. A., Mayer, R. E., Pintrich, P. R., Raths, J., & Wittrock, M.C. (2010). Öğrenme öğretim ve değerlendirme ile ilgili bir sınıflama (Kısaltılmış basım). (Çev. Durmuş Ali Özçelik). New York: Longman (Orijinal basım, 2001). Pegem A Yayınları. https://doi. Org/ 10.16986/HUJE.2019050097
4. Arı, A. (2011). Bloom’un gözden geçirilmiş bilişsel alan taksonomisinin Türkiye’de ve uluslararası alanda kabul görme durumu, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2),749- 772. https://doi.org/10.12780/UUSBD164
5. Arseven, A., Şimşek, U. & Güden, M. (2016). Coğrafya dersi yazılı sınav sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisi’ne göre analizi. CÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 40, (1). http://cujos.cumhuriyet.edu.tr/en/pub/issue/24366/258293
6. Bümen, N. T. (2006). Program geliştirmede bir dönüm noktası: yenilenmiş Bloom taksonomisi. Eğitim ve Bilim, 31(142), 3-14. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/viewFile/837/189
7. Coşkun, M., & Kartal, F. (2020). KPSS’de çıkan coğrafya alan bilgisi sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre analizi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11 (2), 625-642. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/965474
8. Çoban, A. (2011). Sınıf öğretmenliği lisans programının değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 16, 28-45. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/787052

9. Eke, C. (2015). Dalgalar ünitesindeki kazanımların yenilenmiş bloom taksonomisine göre incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 345-353. http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/35.canel_eke.pdf
10. Erdem, E., & Soylu, Y. (2013). Öğretmen adaylarının KPSS ve alan sınavına ilişkin görüşleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4(1), 223-236. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/253927
11. Erdoğan, T., & Erdoğan, Ö. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının farklı metin türlerine yönelik hazırladıkları soruların incelenmesi, Turkish Studuies, 13 (4), 569-582. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12972
12. Forehand, M. (2010). Bloom‟s Taxonomy. Emerging Perspectives on Learning, Teaching and Technology. (ebook) 41-47. https://www.d41.org/cms/lib/IL01904672/Centricity/Domain/422/BloomsTaxonomy.pdf
13. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2006). How to Design and Evaluate Research in Education, 6th Ed., McGraw-Hill, New York.
14. Geçit, Y. & Yarar, S. (2010). Coğrafya ders kitaplarındaki sorular ile çeşitli coğrafya sınav sorularının bloom taksonomisine göre analizi, Marmara Coğrafya Dergisi, 22, 154-167. https://dergipark.org.tr/tr/pub/marucog/issue/469/3794
15. Gülersoy, A.E & İlhan, A. (2020). 11. sınıf coğrafya dersi öğretim programı kazanımlarının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi, II.Uluslararası Coğrafya Eğitimi Kongresi (UCEK 2019). Eskişehir
16. İlhan A., & Gülersoy, E.A. (2019). 10. sınıf coğrafya dersi öğretim programı kazanımlarının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi”, International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 39, 10-28. https://doi.org/10.32003/iggei.474132
17. Karataş, S., ve Güleş, H., (2013). Öğretmen atamalarında esas alınan merkezi sınavın (KPSS) öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 6(1), 102-119. https://acikerisim.aku.edu.tr/xmlui/handle/11630/5435
18. Keleş, T., & Karadeniz, H. M., (2015). 2006-2012 Yılları arasında yapılan ÖSS, YGS ve LYS matematik ve geometri sorularının Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutuna göre incelenmesi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 6(3), 532-552. https://doi.org/10.16949/turcomat.48130
19. Koç, H., Sönmez Ö.F. & Çifçi, T. (2013). ÖSS, YGS ve LYS sınavlarındaki coğrafya sorularının bloom taksonomisi bilişsel alan düzeyi açısından analizi, Karadeniz Araştırmaları Dergisi, 9, 257-275. http://www.karamdergisi.com/Makaleler/846691381_016sonmez.pdf
20. Korkmaz, F.,& Ünsal, S., (2016) Bloom’un yenilenmiş taksonomisine göre bir sınav analizi. Turkish Journal of Education, 5(3), 170-183 https://doi.org/10.19128/turje.97805
21. Krathwohl, D. R. (2002). A revision of Bloom’s Taxonomy: An overview”, Theory Into Practıce, 41(4), 212-218. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4104_2
22. Marzano, J.R., & Kendall, S.J. (2007). The New Taxonomy of Educational Objectives”, Second Edition, Corwin Press.
23. Munzenmaier, C., & Rubin, N. (2013). Bloom’s taxonomy: What’s old is new again. The eLearning Guild. Retrieved in August 2016, from http://educationalelearningresources.yolasite.com/
24. National Council for the Social Studies. (1994). Expectations of excellence: Curriculum standards ,for social stutlie.5. Washington, D.C.: National Council for the Social Studies.
25. Şanlı, C., & Pınar, A. (2017). Sosyal bilgiler dersi sınav sorularının yenilenen Bloom taksonomisine göre incelenmesi, İlköğretim Online, 16(3), 950-959. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2637
26. Şişman, M. (2010). Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi (3. baskı). Pegem Akademi.
27. Tanık, N., & Saraçoğlu, S. (2011). Fen ve teknoloji dersi yazılı sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisi’ne göre incelenmesi, TÜBAV Bilim Dergisi, 4(4),.235-246. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubav/issue/21525/615008
28. Toprakçı, E. (2017). Sınıf Yönetimi, (3. baskı). Pegem Akademi.
29. Toprakçı, E. (2016). Eğitbilim-Pedandragoji, (Ed. Erdal Toprakçı) içinde Eğitbilim-Pedandragoji, (3.Baskı) Üyopya Yayınları, 130-173.
30. Yılmaz, A., Aşkar, N., Yıldız, E., & Sönmez, İ. (2021). 2013 Okul öncesi eğitim programı hedef ve göstergelerinin gözden geçirilmiş Bloom Taksonomisine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 11 (1), 1-22. https://doi.org/https://doi.org/10.31704/ijocis.2021.001
31. Yumuşak, A., & Aycan, Ş. (2002). Fen bilgisi eğitiminde bilgisayar destekli çalışmanın faydaları; Demirci (Manisa)’de bir örnek. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 16, 197-204. https://docplayer.biz.tr/59898431-Fen-bilgisi-egitiminde-bilgisayar-destekli-calismanin-faydalari-demirci-manisa-de-bir-ornek.html
32. Yüksel, S. (2004). Öğretmen Atamalarında Merkezi Sınav Uygulamasının (KPSS) Değerlendirilmesi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayında sunulmuş sözlü bildiri, İnönü Üniversitesi, Malatya, Türkiye.
33. Zorluoğlu, S.L., Kızılaslan A., & Sözbilir, M. (2016). Ortaöğretim kimya dersi öğretim programı kazanımlarının yapılandırılmış bloom taksonomisine göre analizi ve değerlendirilmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(1), 260-279. https://doi.org/10.17522/nefefmed.22297.