Covid-19 Pandemisinde Uzaktan Eğitim Sürecinde Yaşanılan Sorun Durumları ve Çözüm Önerilerine İlişkin Okul Yöneticisi Görüşleri / School Administrators’ Views on Problem Situations and Solution Recommendations in Distance Education during Covid-19 Pandemi

Öz

Bu çalışma, Covid-19 pandemisi ile birlikte Türkiye’deki okullarda alınan önlemler kapsamında uygulanmaya başlanan uzaktan eğitim sürecine geçişe ilişkin olarak (TRT-EBA TV ile Eğitim Bilişim Ağı üzerinden gerçekleştirilen uzaktan eğitim süreci) okul yöneticilerinin görüşlerini almak, bu süreçte okullarda yaşanılan sorun durumlarını belirlemek, sorunları aşmak için okullarda yürütülen faaliyetleri tespit etmek ve yönetici önerilerini ortaya çıkarmak amacıyla yürütülmüştür. Nitel bir araştırma yaklaşımının benimsendiği bu çalışmada olgu bilim deseni tercih edilmiştir. Çalışma, 2020-2021 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya maksimum örneklem yöntemi ile Gaziantep’te çalışan toplam 15 okul yöneticisi dahil olmuştur. Katılımcı okul yöneticileri ile Covid pandemisinden ötürü teknolojik araçlar vasıtasıyla görüşmeler yapılmıştır ve bu yolla çalışma verileri toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Toplanan veriler bağlamında elde edilen bulgulara göre pandemi sürecinde okullarda dört ana başlık (kategori) altında yoğunlaşan sorun durumları belirlenmiştir. Bu başlıklar; teknoloji, adaptasyon, planlama ve okul-aile işbirliği olarak sıralanmaktadır. Okul yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda; teknoloji tabanlı (online) eğitime erişim, öğrencinin teknolojik araç- gereç yeterliliği, öğrencilerin online derslere katılımı, öğrencilerin uzaktan eğitim derslerine katılım gösterdikleri ortam, uzaktan eğitim deneyimi, uzaktan eğitimde denetim, uzaktan eğitim sürecine öğretmenlerin uyum sağlaması, uzaktan eğitim sürecine öğrencilerin uyum sağlaması, psikolojik durum ve motivasyon, iletişim, ders çizelgelerinin hazırlanması, ders ücretlendirme ve ek ders hesaplama gibi işlemlerin düzenlenmesi, okul içi etkinliklerin planlanması, velilerin uzaktan eğitim sürecine desteğinin sağlanması ve okul-aile işbirliğini kurma, gibi alt başlıklarda sorun durumları tespit edilmiş, bu sorunları giderici okullarda yapılan pek çok faaliyet ve yönetici önerileri belirlenerek bulgular bölümünde tablolar halinde gösterimi yapılmıştır. Çalışmanın sonunda uygulayıcılar, politika yapıcılar ve araştırmacılara yönelik uzaktan eğitime erişimi sağlayan altyapının geliştirilmesi, hem öğretmenler hem de öğrenciler için teknoloji okuryazarlığının artırılmasına yönelik eğitimlerin düzenlenmesi, gibi bazı önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• Uzaktan eğitim
• Okul müdürü
• Covid-19

School Administrators’ Views on Problem Situations and Solution Recommendations in Distance Education during Covid-19 Pandemi / Covid-19 Pandemisinde Uzaktan Eğitim Sürecinde Yaşanılan Sorun Durumları ve Çözüm Önerilerine İlişkin Okul Yöneticisi Görüşleri

Öz

This study was conducted to get school principals’ views on transition to the distance education (via TRT-EBA TV and Education Information Network), which was implemented within the scope of the measures taken at schools in Turkey with Covid-19 pandemic, to identify the problems at schools in this process, to determine the activities to overcome the problems and to reveal administrators’ recommendations. In this qualitative research, the phenomenology design was preferred. The study was carried out in the spring semester of the 2020-2021 academic year. 15 school administrators working in Gaziantep were included in the study using the maximum sampling method. Due to the pandemic conditions, interviews were held with the participants by technological devices and data were collected in this way. The data were analyzed by content analysis. According to the findings, problems concentrated under four main headings (categories) at schools during pandemic. These are technology, adaptation, planning and school-family cooperation. In line with the school administrators’ views, problem situations were identified in sub-headings such as access to technology-based (online) education, student's technological proficiency, students' attendance in online classes, the environment in which students attend in distance education, distance education experience, supervision in distance education, teachers' adaptation to distance education, students' adaptation to distance education, psychological state and motivation, communication, preparing course schedules, arranging lessons such as remunerating the courses and calculating additional course allowances, planning in-school activities, providing parents' support for distance education and establishing school-family cooperation. Many activities and administrator recommendations to eliminate these problems were determined and presented in tables in the findings section. At the end of the study, some recommendations such as improving the infrastructure providing access to distance education, organizing trainings to increase technology literacy for both teachers and students, etc. were included for practitioners, policy makers and researchers.

Anahtar Kelimeler

• Education
• Distance education
• School principal
• Covid-19

Kaynakça

1. Aslanargun, E., & Bozkurt, S. (2012). Okul müdürlerinin okul yönetiminde karşılaştığı sorunlar. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 11(2).
2. Bakioğlu, B., & Çevik, M. (2020). Covid-19 pandemisi sürecinde fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime ilişkin görüşleri, Electronic Turkish Studies, 15(4). DOI:10.7827/TurkishStudies.43502.
3. Batubara, B. M. (2021). The problems of the world of education in the middle of the Covid-19 pandemic. Budapest International Research and Critics Institute (BIRCI-Journal): Humanities and Social Sciences, 4(1), 450-457. DOI: https://doi.org/10.33258/birci.v4i1.1626
4. Bilgin, N. (2006). Sosyal bilimlerde içerik analizi, teknikler ve örnek çalışmalar. Ankara: Siyasal.
5. Brammer, S., & Clark, T. (2020). COVID‐19 and management education: Reflections on challenges, opportunities, and potential futures. British Journal of Management, 31(3), 453. DOI: 10.1111/1467-8551.12425
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2015) Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.
7. Can, E. (2020). Coronavirüs (Covid-19) pandemisi ve pedagojik yansımaları: Türkiye’de açık ve uzaktan eğitim uygulamaları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 11-53. https://dergipark.org.tr/en/pub/auad/issue/55662/761354
8. Creswell, J.W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri, beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (M. Bütün & S. B. Demir, Çeviri Ed.). Ankara: Siyasal.

9. Daniel, S. J. (2020). Education and the COVID-19 pandemic. Prospects, 49(1), 91-96. https://doi.org/10.1007/s11125-020-09464-3
10. Deniz, S. & Bağçeci, B. (2022). Investigation of teachers’ attitudes towards distance education in terms of various variables, E-International Journal of Educational Research, 13(6), 45-64. http://www.e-ijer.com/en/download/article-file/2623555
11. Dinler, S. S., & Dündar, H. (2021). Pandemi döneminde sınıf öğretmenlerinin yaşadığı problemler. Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi, 7(2), 112-133.
12. Durak, G., Çankaya, S., & İzmirli, S. (2020). Covid-19 pandemi döneminde Türkiye’deki üniversitelerin uzaktan eğitim sistemlerinin incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 14(1), 787-809. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.743080.
13. Ersoy, A. F. (2017). Fenomenoloji. Saban, A. ve Ersoy, A. (Ed), Eğitimde nitel araştırma desenleri, içinde, (s.81-134). Ankara: Anı.
14. Gwyer, J., & Hack, L.  (2012). Education is a social process. Journal of Physical Therapy Education, 26, (3) p.3. DOI:10.1097/00001416-201207000-
15. Güngörer, F. (2020). The Effect of Covid-19 on Social Institutions. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (Salgın Hastalıklar Özel Sayısı), 393-328. https://dergipark.org.tr/en/pub/yyusbed/issue/56115/772118
16. Helvacı, M.A. (2010). Eğitim Örgütlerinde Değişim Yönetimi. Ankara: Nobel.
17. Hsieh, H. F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687
18. İbili, H., & Yalçın, S. (2021). Liselerde görev yapan yönetici ve öğretmenlerin, EBA akademik destek platformu hakkındaki görüşleri (Erzincan İli örneği). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 462-487, https://doi.org/10.32709/akusosbil.832766
19. Kahraman, M. E. (2020). COVID-19 salgınının uygulamalı derslere etkisi ve bu derslerin uzaktan eğitimle yürütülmesi: Temel tasarım dersi örneği. Medeniyet Sanat -İMÜ Sanat Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 6 (1), 44-56, DOI: 10.46641/medeniyetsanat.741737.
20. Kaplan, İ. & Alkan, M. F. (2022). Küresel salgın sürecinde öğrenci başarısı: Uzaktan eğitimin etkileri üzerine nitel bir araştırma. E-Kafkas Journal of Educational Research, 9(1), 329-349. DOI: 10.30900/kafkasegt.989946
21. Kara, M., & Bozkurt, B. (2021). Covid-19 pandemisi sürecinde okul yöneticiliği: Karşılaşılan sorunlar ve çıkarılan dersler. TEBD, 19 (2), 1076-1103. https://doi.org/10.37217/tebd.969888
22. Kaul, M.; VanGronigen, B. & Simon, N.S. (2020). Calm during crisis: school principal approaches to crisis management during the COVID-19 pandemic. CPRE Policy Briefs. Consortium for Policy Research in Education, PA.
23. Kavuk, E., & Demirtaş, H.(2021). COVID-19 Pandemisi sürecinde öğretmenlerin uzaktan eğitimde yaşadığı zorluklar. E-International Journal of Pedandragogy (e-ijpa), 1(1), 55-73. DOI: https://trdoi.org/10.27579808/e-ijpa.20
24. Kurt, K., Kandemir, M. A., & Çelik, Y. (2021). Covid-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitime ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 6(1), 88-103.
25. Külekçi Akyavuz, E., & Çakın, M. (2020). Covid-19 salgınının eğitime etkisi konusunda okul yöneticilerinin görüşleri. Turkish Studies, 15(4), 723-737. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.44140
26. Lee, S. J., Ward, K. P., Chang, O. D., & Downing, K. M. (2021). Parenting activities and the transition to home-based education during the COVID-19 pandemic. Children and Youth Services Review, 122, 105585. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.105585
27. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. CA: Sage.
28. Money, K. W., & Pacifici, L. C. (2020). Principal candidates’ sense of efficacy: can they lead during a pandemic?. Journal of School Administration Research and Development, 5(S1), 42-48. DOI: https://doi.org/10.32674/jsard.v5iS1.2803
29. Özdemir, S. (2013). Eğitimde örgütsel değişim. Ankara: Pegem Akademi.
30. Özutku, R., & Başboğaoğlu, U. (2022). The Scale of Online Learning Perception: The Covid-19 effect on shifting higher education to distance learning in Turkey. E-International Journal of Pedandragogy (e-ijpa) 2(1), 17-32. DOI: https://trdoi.org/10.27579808/e-ijpa.5
31. Pollock, K. (2020). School leaders’ work during the COVID-19 Pandemic: A two-pronged approach. International Studies in Education, 48(3), 38-44. https://ir.lib.uwo.ca/edupub/268/
32. Sarı, E., & Sarı, B. (2020). Kriz zamanlarında eğitim yönetimi: Covid-19 örneği. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(2), 49-63. https://dergipark.org.tr/en/pub/ijls/issue/56102/742188
33. MHW [Ministry of Health Website -T.C. Sağlık Bakanlığı] (2022) Covid-19 Nedir? Retrivied: https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66300/covid-19-nedir-.html
34. Taşar, H. H. (2021). Covid-19 pandemisi sürecinin okul müdürleri üzerindeki etkileri. Journal of Kirsehir Education Faculty, 22(1). DOI: 10.29299/kefad.808864.
35. Tadesse, S., & Muluye, W. (2020). The impact of COVID-19 pandemic on education system in developing countries: A review. Open Journal of Social Sciences, 8, 159-170. https://doi.org/10.4236/jss.2020.810011
36. Toprakçı, E., & Hepsöğütlü, Z. B. (2022). Anadolulisesi öğretmenlerinin uzaktan öğretime ilişkin sorun kaynağı algıları. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi (ULED)/ International Journal of Leadership Training (IJOLT), 6(2), 1-14. DOI: https://trdoi.org/10.26023458/uled.1166943
37. Toprakçı, M.S., Hepsöğütlü, Z. B., & Toprakçı, E. (2021) The perceptions of students related to the sources of problems in distance education during the covid-19 epidemic (example of İzmir Anatolian High School. International Journal of Pedandragogy (e-ijpa), 1(2), 41-61. DOI: https://trdoi.org/10.27579808/e-ijpa.4
38. Toprakçı, E. ve Meşe, Ö.F. (2019) Türkiye’de bireylerin eğitim düzeyi ile sağlığı arasındaki ilişki: Ulusal veriler ışığında bir analiz / Relationship between education and health of ınduvaduals in Turkey: An analysis in the light of national data. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 118-143. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/768735
39. Turan, S. (2020). Covid-19 sürecinde okul müdürlerinin teknolojik liderliği. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 175-199. DOI: 10.37669/milliegitim.788133.
40. Ülker, M. (2020). Koronavirüs salgını döneminde eğitim uygulamalarının öğrenci ve öğretmen görüşlerine göre analizi: Kosova Cumhuriyeti örneği. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 989-1010. https://doi.org/10.37669/milliegitim.787731
41. Viner, R. M., Russell, S. J., Croker, H., Packer, J., Ward, J., Stansfield, C., Mytton, O., Bonell, C., & Booy, R. (2020). School closure and management practices during coronavirus outbreaks including COVID-19: a rapid systematic review. The Lancet Child & Adolescent Health, 4(5), 397-404. https://doi.org/10.1016/S2352-4642(20)30095-X.
42. Yakut, S., & İçbay, M. A. (2021). Okul yöneticilerinin salgın sürecindeki yönetim deneyimleri ve çözüm önerileri. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 4(3), 128-156. DOI: 10.47477/ubed.892129.
43. Yavuz, B., & Toprakçı, E. (2021). The Opinions Shared in Internet Forums about Schools’ Distance Education Due to Covıd-19 Pandemic/Covid-19 pandemisi sebebiyle okullarin uzaktan öğretim yapmasi ile ilgili internet forumlarinda paylaşilan görüşler. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 9, 120-139.
44. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
45. Yılmaz Öztürk, Z., & Demir, H. (2021). Covid-19 pandemisi sürecinde uzaktan eğitime yönelik sınıf öğretmenlerinin görüşleri. In M. Talas (Ed.), Farklı yönleriyle uzaktan eğitim. (pp.39-74). Ankara: İksad.