Developing the Media Literacy Reflective Thinking Scale (MLRTS): A Validity and Reliability Study / Medya Okuryazarlığına Yönelik Yansıtıcı Düşünme Ölçeği’nin (MOYDÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

The purpose of this study is to develop a valid and accurate measurement tool to assess social studies pre-service teachers' reflective thinking skills regarding media literacy. Participants in this study included 708 social studies pre-service teachers enrolled in the faculty of education for the fall semesters of the 2020–2021 and 2021–2022 academic years. Data from 389 teacher candidates was used in the exploratory factor analysis (EFA), and data from 319 teacher candidates was used in the confirmatory factor analysis (CFA). In addition, test-retest analyses were conducted on the data set of 40 teacher candidates who were not included in the EFA and CFA. EFA and CFA were employed to ascertain the construct validity, and expert feedback was obtained to confirm the content and face validity of the research.EFA revealed a structure consisting of 5 factors and 21 items that explained 54% of the overall variance. The five factors were identified as "noticing, critical thinking, questioning, knowing, and transferring to life," respectively, taking into account both the theoretical framework and the content of the items gathered in the factors. The findings obtained from the CFA showed that the 21 items and five-factor structure of the Media Literacy Reflective Thinking Scale (MLRTS) had sufficient fit indices. The Cronbach alpha, test-retest, and composite reliability methods were used to examine the reliability of the measurements obtained from the MLRTS sub-factors, and the reliability coefficients obtained were found to be within acceptable limits. Item analysis was performed to determine the predictive power of the items on the scale and their discrimination levels. As a result of the analysis, it was seen that the corrected item-total correlations ranged between.33 and.63, and the t-values related to the differences in the item scores of the 27% lower and upper groups were significant when all items in the scale were examined. Based on the study's findings, MLTRS can be described as a measurement tool that offers valid and accurate measurements.

Anahtar Kelimeler

• Social studies
• Media literacy
• Reflective thinking
• Scale development

Medya Okuryazarlığına Yönelik Yansıtıcı Düşünme Ölçeği’nin (MOYDÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması / Developing the Media Literacy Reflective Thinking Scale (MLRTS): A Validity and Reliability Study

Öz

Bu çalışma ile sosyal bilgiler öğretmen adaylarının medya okuryazarlığına yönelik yansıtıcı düşünme becerilerini ölçmeyi amaçlayan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2020-2021, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde eğitim fakültelerinde öğrenim görmekte olan toplam 708 sosyal bilgiler öğretmen adayı oluşturmaktadır. 708 öğretmen adayının, 389’unun verileri Açımlayısı Faktör Analizi (AFA) için 319’unun verileri ise Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için kullanılmıştır. Ayrıca AFA ve DFA’da yer almayan 40 öğretmen adayının veri seti üzerinde de test tekrar test analizleri yapılmıştır. Araştırmanın kapsam ve görünüş geçerliliğini sağlamak adına uzman görüşüne başvurulmuş olup, yapı geçerliğini belirlemek için AFA ve DFA’dan yararlanılmıştır. AFA sonucunda toplam varyansın %54’ünü açıklayan 5 faktör ve 21 maddeden oluşan bir yapıya ulaşılmıştır. Kuramsal yapı ve faktörlerde toplanan maddelerin içerikleri dikkate alınarak oluşan beş faktör, sırasıyla “fark etme, eleştirel düşünme, sorgulama, bilme, hayata aktarma” olarak adlandırılmıştır. DFA’dan elde edilen bulgular, Medya Okuryazarlığına Yönelik Yansıtıcı Düşünme Ölçeği’ne (MOYDÖ) ilişkin 21 madde ve beş faktörlü yapının yeterli uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. MOYDÖ’ye ilişkin alt faktörlerden elde edilen ölçümlerin güvenirliğine; Cronbach Alfa, test tekrar test ve bileşik güvenirlik yöntemi ile bakılmış ve elde edilen güvenirlik katsayılarının kabul edilebilir sınırlar içerisinde yer aldığı görülmüştür. Ölçekte yer alan maddelerin toplam puanı yordama gücünü ve ayırt edicilik düzeylerini belirlemek amacıyla madde analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda düzeltilmiş madde toplam korelasyonlarının .33 ile .63 arasında değiştiği ayrıca %27’lik alt ve üst grupların madde puanlarındaki farklara ilişkin t değerlerinin; ölçekte yer alan tüm maddelere bakıldığında anlamlı olduğu görülmüştür. Araştırmada ulaşılan bu bulgulara dayanarak MOYDÖ’nün geçerli ve güvenilir ölçümler sağlayan bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler
• Medya okuryazarlığı
• Yansıtıcı düşünme
• Ölçek geliştirme

Kaynakça

1. Ashley, S., Maksl, A., & Craft, S. (2013). Developing a news media literacy scale. Journalism Mass Communication Educator, 68(1), 7-21.
2. Banaz, E. (2017). Ortaöğretim öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeyleri (Giresun ili örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Giresun Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
3. Bayat, B. (2014). Uygulamalı sosyal bilim araştırmalarında ölçme, ölçekler ve “likert” ölçek kurma tekniği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(3),1-24.
4. Başol, G. & Gencel, İ. E. (2013). Yansıtıcı düşünme düzeyini belirleme ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamda Eğitim Bilimleri, 13(2), 929-946.
5. Bentler, P.M. (1980). Multivariate analysis with latent variables: Causal modeling. Annual Review of Psychology, 31, 419-456.
6. Bentler, P.M. & Bonett, D.G. (1980). Significance Tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88, 588-606.
7. Büyüköztürk, S., Akgün, Ö. E., Özkahveci, Ö., & Demirel, F. (2004). The validity and reliability study of the Turkish version of the motivated strategies for learning questionnaire. Educational Sciences: Theory & Practice, 4(2), 231-239.
8. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

9. Carlsson, U. (2019). Understanding media and information literacy (MIL) in the digital of democracy. Göteborg: Department of Journalism, Media and Communication (JMG).
10. Ceran, E. (2017). Deneyimlerimizden öğrenmek: Yansıtıcı düşünme. N. Kuyumcu (Ed.) Kuram iyide sınıfta ne yapmalı? Öğretmenin el kitabı içinde (ss. 226-253). İstanbul: E Yayınları.
11. Chang, C.S., Lıu, E. Z.F., Lee, C.Y., Chen, N.S., Hu, D.C., & Lın, C.H. (2011). Developing and validating a media literacy self-evaluation scale (mlss) for elementary school students. TOJET: The Turkish Online Journal of Educational Technology, 10(2), 63-71.
12. Cheung, C.K. (2016). Media literacy education in Chine. Springer.
13. Çiğdem, H. & Kurt, A. A. (2012). Yansıtıcı düşünme ölçeğinin türkçeye uyarlanması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 475-493.
14. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik. SPSS ve Lisrel uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
15. Dalgıç, G. (2011). Okul yöneticilerinin yansıtıcı düşünme beceri ve uygulamalarının incelenmesi: İstanbul ve Kopenhag örneği (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
16. DeVellis, R. F. (2015). Ölçek geliştirme kuram ve uygulamalar. (Tarık Totan, Çev.) Ankara: Nobel.
17. Dewey, J. (1933). How we think a restatement of the relation of reflective thinking to the educative process. Lexington: Columbia University.
18. Dolapçıoğlu, S. D. (2007). Sınıf öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme düzeylerinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay, Türkiye.
19. Domino, G. & Domino, M. L. (2006). Psychological testing: An introduction. Cambridge: Cambridge University Press.
20. Ersözlü, Z. N. (2008). Yansıtıcı düşünmeyi geliştirici etkinliklerin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersindeki akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi), Fırat Üniversitesi, Elazığ, Türkiye.
21. Erişti, B. & Erdem, C. (2017). Development of a media literacy skills scale. Contemporary Educational Technology, 8(3), 249-267.
22. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage Publications.
23. Fraenkel, J., Wallen, N., & Huyun, H. (2012). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw Hill.
24. Freire, P. & Giroux, H. A. (1989). Pedogogy, popular culture and public life: an ıntroduction. H. A. Giroux, & R. Simon (Ed.), Popular culture: Schooling and Everyday Life (Critical Studies in Education) İçinde. Praeger.
25. Gedik, H. D. & Altun, A. (2015). Sosyal bilgilerde güncel olaylar ve medya okuryazarlığı. B. Tay, & A. Öcal (Ed.) Özel öğretim yöntemleriyle sosyal bilgiler öğretimi içinde (511-553). Ankara: Pegem Akademi.
26. Gillmor, D. (2008). Principles for a new media literacy. Berkman.
27. Güney, K. (2008). Mikro-yansıtıcı öğretim yönteminin öğretmen adaylarının sunu performansı ve yansıtıcı düşünmesine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ, Türkiye.
28. Hobbs, R. (2010). Digital and media literacy: a plan of action. Washington: The Aspen Institute.
29. Kaplan, K. (2017). Medya okuryazarlığı dersinin Türkçe öğretimiyle birleştirilmesi sürecinde medya okuryazarlığı dersi öğretmenlerinde bulunması gereken yeterlikler (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
30. Karaman, M. K. & Karataş, A. (2009). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri. İlköğretim Online, 8(3), 798-808.
31. Kılıç, S. (2016). Cronbach’ın alfa güvenirlik katsayısı. Journal of Mood Disorders (JMOOD), 6(1), 47-48.
32. Kızılkaya, G. & Aşkar, P. (2009). Problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerisi ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 34(154), 82-92.
33. Koç, M. & Barut, E. (2016). Development and validation of new media literacy scale (nmls) for university students. Computers in Human Behavior, 63, 834-843.
34. Korkmaz, Ö. & Yeşil, R. (2011). Medya ve televizyon okuryazarlık düzeyleri ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 110-126.
35. Kuş, Z. (2017). Reflective thinking in social studies curricula. In W. Wu, E. Koçoğlu, & Ö. Akman (Eds.) , New approaches in social studies education (I) (pp.187-202). ISRES Publishing.
36. Loughran, J. J. (1996). Developing Reflective practice: Learning about teaching and learning through modelling. London: Washington D.C.
37. MEB. (2014). Talim ve terbiye kurulu başkanlığı öğretmenlik alanları, atama ve ders okutma esasları, https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_10/11160806_9_cizelgeveesaslar.pdf adresinden 15.03.2023 tarihinde alındı.
38. Masterman, L. (2005). Teaching the media. Routledge.
39. NAMLE. (2007). https://namle.net/publications/media-literacy-definitions/ adresinden 03.08.2020 tarihinde alındı.
40. Osterman, K. (1990). Reflective practice: A new agenda for education. Education and Urban Society (22), 133-152.
41. Özdamar, K. (1999). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi. Eskişehir: Kaan Kitabevi.
42. Pallant, J. (2005). SPSS survival manual. Allen Unwin.
43. Scheıbe, C. & Rogow, F. (2012). The teacher’s guide to media literacy critical thinking in a multimedia world. Corwin.
44. Schwarz, G. (2011). Literacy expanded: The role of media literacy in teacher education. Teacher Education Quarterly, 28(2), 111-119.
45. Semerci, Ç. (2007). Öğretmen ve öğretmen adayları için yansıtıcı düşünme eğilimi (YANDE) ölçeğinin geliştirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7(3), 1369-1376.
46. Sezer, N. & Sert, N. Y. (2019). Medya okuryazarlığı üzerine. Konya: Eğitim Yayınevi.
47. Sönmez, V. & Alacapınar, F.G., (2016). Sosyal bilimlerde ölçme aracı hazırlama. Ankara: Anı Yayıncılık.
48. Sipahi, B., Yurtkoru, S., & Çinko, M. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS'le veri analizi. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
49. Sperry, C. & Baker, F. W. (2016). Media literacy. Social Education National Council for the Social Studies, 80(3), 183–185.
50. Stein, L. & Prewett, A. (2009). Education in the social studies: Teacher perceptions and curricular challenges. Teacher Education Quarterly, 36(1), 131-148.
51. Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
52. Şeker, H. & Gençdoğan, B. (2006). Psikolojide ve eğitimde ölçme aracı geliştirme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
53. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics. Pearson.
54. Toprakçı, E. (2016). Eğitimbilim Pedandragoji. içinde Eğitimbilim Pedandragoji, 130-173. (Ed.: Erdal Toprakçı) Ankara: Ütopya Yayınevi
55. Thoman, E. (1999). Skills and strategies for media education. Educational Leadership, 56(5), 50-54.
56. Warmbrod, J. R. (2014). Reporting and interpreting scores derived from likert-type scales. Journal of Agricultural Education, 55(5), 30-47.
57. Yong, A. G. & Pearce, S. (2013). A beginner's guide to factor analysis: focusing on explaratory factor analysis. Tutorials in Quantitative Methods for Psychology, 9(2), 79-94.
58. Youngbauer, V. W. (2011). The implementation of media literacy ın the social studies curriculum. The Pennsylvania State University. ProQuest.