The Role of Secondary School Principals’ Supervisory Skills on Teachers’ Perceptions of Organizational Justice / Ortaokul Yöneticilerinin Denetim Becerilerinin Öğretmenlerin Örgütsel Adalet Algıları Üzerindeki Rolü

Öz

As a result of the increased role of school principals in supervision, they can create a positive and productive working environment that benefits everyone by providing justice and impartiality to all employees with the decisions they take in educational organizations. It can be thought that the supervisory skills of school principals are an important factor in teachers' perceptions of being treated fairly. The purpose of this study to determine the role of secondary school principals’ supervisory skills on teachers’ perceptions of organizational justice. The study has correlational design. The sample of this study consists of 501 teachers from secondary schools in the central districts of Gaziantep. Data collection instruments werethe demographics of the participants, the Organizational Justice Scale, and the Supervision Skills Scale. Descriptive statistics, t-test, ANOVA, Pearson correlation test and regression analysis were used in data analysis. According to the findings, it was determined that teachers’perceptions of overall organizational justice and interactional justice were high, while their distributive and procedural justice perceptions were moderate. Findings on supervisory skills have showed that school principals’ supervisory skills were good. Teacher development and coping with differences have been identified as the domains where school principals are most successful. Comparisons with demographic variables showed that distributive, procedural, and interactional justice were significantly different in terms of age, gender and time spent with school managers, while school principals’ supervisory skills were different only for teachers’ age. According to Pearson correlation analysis, a positive relationship was found between school principals’ ability to cope with differences and teacher development skills and teachers’ perceptions of interactional and overall organizational justice. Significant relationships were found between school principals’ team building skills and all dimensions of organizational justice. The findings were discussed with the literature. It is recommended to develop a system to identify candidates who provide team leadership and effective communication in the selection and appointment of school principals.

Anahtar Kelimeler

• Organizational justice
• Supervision skills
• School principal
• Secondary school teacher.

Ortaokul Yöneticilerinin Denetim Becerilerinin Öğretmenlerin Örgütsel Adalet Algıları Üzerindeki Rolü / The Role of Secondary School Principals’ Supervisory Skills on Teachers’ Perceptions of Organizational Justice

Öz

Okul müdürlerinin denetimdeki rollerinin artması sonucunda, eğitim örgütlerinde aldıkları kararlar ile tüm çalışanlara adalet ve tarafsızlığı sağlayarak, herkese fayda sağlayan pozitif ve üretken bir çalışma ortamı yaratabilirler. Öğretmenlerin kendilerine adil davranılmasına yönelik algılarında okul yöneticilerinin denetim becerilerinin önemli bir etken olduğu düşünülebilir. Bu çalışmada ortaokul müdürlerinin denetim becerilerinin öğretmenlerin örgütsel adalet algıları üzerindeki rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Çalışmanın örneklemini, Gaziantep ili merkez ilçelerinde bulunan ortaokullarda görev yapan 501 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Örgütsel Adalet Ölçeği ve öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin Denetim Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin genel örgütsel adalet algıları ve etkileşimsel adalet algıları yüksek, dağıtımsal ve işlemsel adalet algılarının ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin algısına göre okul müdürlerinin denetim becerilerinin iyi olduğunu göstermektedir. Öğretmen geliştirme ve farklılıklarla baş etme, okul müdürlerinin en başarılı oldukları alanlar olarak tespit edilmiştir. Demografik değişkenlerle yapılan karşılaştırmalar; öğretmenlerin işlemsel, dağıtımsal ve etkileşimsel adalet algılarının yaş, cinsiyet ve yöneticilerle çalışma süresine göre farklılaştığını, okul müdürlerinin denetim becerilerinin ise yaşa göre farklılaştığını göstermiştir. Korelasyon analizine göre, okul müdürlerinin farklılıklarla baş etme ve öğretmeni geliştirme becerileri ile öğretmenlerin etkileşimsel ve genel örgütsel adalet algıları arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Okul müdürlerinin takım oluşturma becerileri ile örgütsel adaletin tüm boyutları arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, diğer araştırmalar ile tartışılmıştır. Okul müdürlerinin seçimi ve atanmasında takım liderliği ve etkili iletişimi sağlayan adayların belirlenmesi için bir sistem geliştirilmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel adalet
• Denetim becerileri
• Okul müdürü
• Ortaokul öğretmeni.

Kaynakça

1. Adams, J. S. (1963). Toward an understanding of inequity. Journal of Abnormal and Social Psychology, 67(5), 422-436. https://doi.org/10.1037/h0040968
2. Altunay, E. (2017). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel güven ve adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 46(213), 37-66.
3. Akbal, I. & Toprakçı, E. (2021). İlkokul denetim rehberinin yasal belgeler ve alanyazın temelinde incelenmesi. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12 (1), 171-189. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/download/article-file/1531812http://www.e-ijer.com/tr/download/article-file/1531812
4. Akman, Y. (2018). Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin farklılıkları yönetme yeterlikleri ile örgütsel adalet ilişkisinin incelenmesi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 611-626. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.368751
5. Aydın, M. (2007). Çağdaş eğitim denetimi. Hatiboğlu Yayınevi.
6. Balcı, A. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem A.
7. Barutcu, A. (2020). Okul yöneticilerinin sergiledikleri takım liderliği davranışları ile öğretmenlerin motivasyonları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans projesi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli, Türkiye.
8. Barnett, K., & McCormick, J. (2012). Leadership and team dynamics in senior executive leadership teams. Educational Management Administration & Leadership, 40(6), 653-671. https://doi.org/10.1177/1741143212456909

9. Başaran, İ. E. (2000). Yönetim. Feryal Matbaası.
10. Brockner, J., & Siegel, P. (1996). Understanding the interaction between procedural and distributive justice: The role of trust. R. M. Kramer & T. R. Tyler (Ed.), Trust in organizations: frontiers of theory and research içinde (pp.390-413). Sage Publications.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
12. Çeçen, M. (2019). Ortaokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel adalet algıları.(Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep, Türkiye.
13. Dağlı, A., Baysal, N. & Korkut, A. (2013). İlköğretim okullarında örgütsel adalet. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(3), 1-20.
14. DeConinck, J. B. (2010). The effect of organizational justice, perceived organizational support, and perceived supervisor support on marketing employees’ level of trust. Journal of Business Research, 63(12), 1349-1355. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2010.01.003
15. Ertürk, R. & Argon, T. (2019). Öğretmen görüşlerine göre okullarda takım çalışmaları ve sosyal kaytarma. 28.Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongre Kitabı, 378, 491-513.
16. Folger, R., & Konovsky, M. A. (1989). Effect of procedural and distributive justice on reaction to pay raise decisions. Academy of Management Journal, 32(1), 111-130. https://doi.org/10.2307/256422
17. Ghaffar, A. (2009). Conflict in schools: its causes & management strategies. Journal of Managerial Sciences, 3(2), 212-227.
18. Gabler, C. B., & Hill, R. P. (2015). Abusive supervision, distributive justice, and work-life balance: perspectives from salespeople and managers. Journal of Personal Selling & Sales Management, 35(3), 247-261. doi:10.1080/08853134.2015.1058167
19. Gillespie, N. (2003). Measuring trust in working relationships: The behavioral trust inventory. Paper presented at the Academy of Management Conference.
20. Greenberg, J. (1987). A taxonomy of organizational justice theories. Academy of Management Review, 12(1), 9-22. https://doi.org/10.2307/257990
21. Gülbahar, B. & Sıvacı, S. Y. (2018). Öğretmen adaylarının iletişim becerileri ile sınıf yönetimi yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 268-301. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2018.69
22. Hakim, M., Mukhtar, M., & Abdullah, T. (2017). The effect of team chracteristics, organizational justice, and work ethic on teacher job performance of state primary school at East Jakarta. Ijer-Indonesian Journal of Educational Review, 4(2), 137-146. https://doi.org/10.21009/IJER.04.02.15
23. İnan, M. (2022). Ortaokullarda görev yapan yöneticilerin okullarda takım çalışmalarına ilişkin görüşler. (Yayımlanmamışyüksek lisans projesi). Pamukkale Üniversitesi.
24. Jacobs, J. (2014). Fostering equitable school contexts: Bringing a social justice lens to field supervision. Florida Association of Teacher Educators, 1(14), 1-16.
25. Karaman, M. (2021). Okul yöneticilerinin otantik liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel adalet algıları üzerine etkileri: Karaman ilinde bir araştırma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi.
26. Köklü, N, Büyüköztürk, Ş. & Çokluk Bökeoğlu, Ö. (2007). Sosyal Bilimler İçin İstatistik (2. baskı). Ankara: Pegem Akademi
27. Kurland, N. B., & Egan, T.D. (1999). Telecommuting: justice and control in the virtual organization. Organization Science, 10(4), 500-513. doi:10.1287/orsc.10.4.500
28. Lam, L. W., Loi, R., & Leong, C. (2011). Reliance and disclosure: How supervisory justice affects trust in supervisor and extra-role performance. Asia Pacific Journal of Management, 30(1), 231-249. doi:10.1007/s10490-011-9249-5
29. Livers, S. D., Baker, A. M., Guerra, P., & Acosta, M. (2022). The complexities and discourse of supervision for equity and justice in teaching and teacher education. Journal of Educational Supervision, 5(2), 1-10. https://doi.org/10.31045/jes.5.2.1
30. Manz, C. C., Pearce, C. L., & Sims, H. P. (2009). The ins and outs of leading teams: An overview. Organizational Dynamics, 38(3), 179-182. 10.1016/j.orgdyn.2009.04.005
31. Makin, M., Abdullah, Z., & Shafee, S. (2018). The art of supervision: Role of supervisory skills in developing teacher capacity. MOJEM: Malaysian Online Journal of Educational Management, 6(4), 37-55. doi:10.22452/mojem.vol6no4.3
32. MEB. (2014). Rehberlik ve Denetim Başkanlığı İle Maarif Müfettişleri Başkanlıkları Yönetmeliği. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140524-18.htm
33. Mehrad, A. (2019). Role of conflict management styles on managers’ self-efficiency at Iranian schools in Tehran Province. Journal of Social Science Research, 14, 3390-3397. https://doi.org/10.24297/jssr.v14i0.8524
34. Møller, J. & Eggen, A.B. (2005). Team leadership in upper secondary education. School Leadership and Management, 25(4), 331-347. https://doi.org/10.1080/13634230500197132
35. Msila, V. (2012). Conflict management and school leadership. Journal of Communication, 3(1), 25-34. doi:10.1080/0976691X.2012.11884792
36. Nazari, R., Za-N, H., & Yektayar, M. (2013). Relationship between communication skills and organizational justice with sport managers’ perception of organizational change. European Journal of Experimental Biology, 3(3), 190-194.
37. Niehoff, B. P., & Moorman R. H. (1993). Justice as a mediator of the relationship between methods of monotoring and organizational citizenship behavior. Academy of Management Journal, 36(3), 527-556.https://doi.org/10.2307/256591
38. Özdemir, V. (2019). Okul Müdürlerinin denetim ve sosyal becerileri ile öğretmenlerin işe yoğunlaşmaları arasındaki ilişki .(Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
39. Öztürk, M. & Vatansever, K. (2020). Örgütsel adalet ve örgütsel güvenin işe adanmışlık üzerindeki etkilerinin belirlenmesi: Alanya Belediyesi çalışanları üzerine bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(4), 3613-3632. https://doi.org/10.20491/isarder.2020.1062
40. Özsoy, P. (2014). İlkokul öğretmenlerinin iç motivasyon ve görev performanslarının il eğitim denetmenlerinin uyguladıkları denetim yaklaşımları açısından incelenmesi.(Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
41. Polat, S. (2007). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları, örgütsel güven düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış doktora tezi). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli, Türkiye.
42. Polat, S. & Celep, C. (2008). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet, örgütsel güven, örgütsel vatandaşlık davranışlarına ilişkin algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 54(54), 307-331.
43. Porter, L. W., & Lawler, E. E. (1968). Managerial attitudes and performance. Irwin. Schermerhorn, J. R. Jr., Hunt, J. G., & Osborn, R. N. (2002). Organizational behavior. John Wiley & Sons.
44. Sze, C. M., Voon, L. W., Lik, S. W., Xian, T. K., & Loo, T. S. (2014). The influence of psychological empowerment and organisational justice on organisational commitment among secondary school teachers. Research Project. Universiti Tunku Abdul Rahman, Malaysia.
45. Simons, T., & Roberson, Q. (2003). Why managers should care about fairness: The effects of aggregate justice perceptions on organizational outcomes. Journal of Applied Psychology, 88(3), 432-443. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.3.432
46. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2014). Using multivariate statistics (New International ed.). Pearson Education Limited.
47. Tan, G. (2016). Okul yöneticilerinin çatışma yönetme stilleri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi.
48. Tekcan, T. (2019). Algılanan farklılık yaklaşımları ile örgütsel adalet düzeyleri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kocaeli Üniversitesi.
49. Titrek, O. (2009). Okul türüne göre oukllardaki örgütsel adalet düzeyi. Uluslarası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 551-573.
50. Toprakçı, E. & Acar, A. (2021). Maarif müfettişlerine ilişkin internet sayfalarında ve sosyal medyada paylaşılan görüşlerin incelenmesi. Uluslararası Sınırsız Eğitim ve Araştırma Sempozyumu (USEAS 2021) 5 th International Symposium of Limitless Education And Research (ISLER 2021) Bildiri Kitabı ss.46-54. Erişim: https://www.erdalToprakçı.com.tr/wp-content/uploads/2021/08/USEAS2021-sadece-bizimki.pdf
51. Toprakçı, E. & Bulut, A. (2021). Ortaokul denetim rehberinin alanyazın ve yasal belgeler temelinde incelenmesi. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12 (1), 16-35. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/60913/830418
52. Trevino, L. K. (1992). The social effects of punishment in organizations: A justice perspective. Academy of Management Review, 17(4), 647-676. https://doi.org/10.2307/258803
53. Tunalı, D. & Peker, A. (2020). Bankacılık sektöründe örgütsel adalet, örgütsel güven ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 30-51. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.616076
54. Uludağ, T. (2018). Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
55. Uzman, Z. (2019). İlkokul yöneticilerinin algılanan iletişim becerileri ile sınıf öğretmenlerinin örgütsel sessizlik düzeyleri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Maltepe Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
56. Ünlü, Y., Hamedoğlu, M. A. & Yaman, E. (2015). Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve örgütsel sessizlik düzeyleri arasındaki ilişki. Sakarya University Journal of Education, 5(2), 140-157.
57. Villanueva, A. A., Disu, S. S., & Villanueva, K. F. P. A. (2021). Assessing the school heads leadership in the towns of Nueva Ecija, Philippines: inter-relationship of supervisory skills, interpersonal skills and leadership skills. Open Access Library Journal, 8(11), 1-15. doi: 10.4236/oalib.1108088.
58. Wallace, M. (2001). Sharing leadership of schools through teamwork: a justifiable risk? Educational Management & Administration, 29(2), 153-167. https://doi.org/10.1177/0263211X010292002
59. Wiyono, B. B. (2018). The effect of self-evaluation on the principals’ transformational leadership, teachers’ work motivation, teamwork effectiveness, and school improvement. International Journal of Leadership in Education, 21(6), 705-725. https://doi.org/10.1080/13603124.2017.1318960
60. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınevi.
61. Yılmaz, K. (2019). Okul müdürlerinin denetim görevi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 19-35.
62. Yirci, R. & Demir, C. (2019). Öğretmenlerin okul müdürlerinin takım liderliği becerilerine ilişkin algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi, 5(2), 165-184. https://doi.org/10.32570/ijofe.650874