Özel Eğitim Kurumları Denetim Rehberi’nin Yasal Belgeler ve Alanyazın Temelinde Tutarlılığının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada Özel Eğitim Kurumları Rehberlik ve Denetim Rehberinin alanyazın ve yasal belge temelli olarak analiz edilerek uyumsuzlukların saptanması ve önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma dokümanını ‘‘Özel Eğitim Kurumları Rehberlik ve Denetim Rehberi’’ oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi kullanılmış, veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Denetim rehberi dört bölümden oluşmaktadır. Rehberin her bölümündeki alt başlıklardaki ifadeler anlamlı bütünler oluşturacak şekilde ayrı ayrı analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; denetim rehberinin yasal belgelerle çok sayıda tutarsızlğı saptanmıştır. Denetim rehberinin alanyazınla genel olarak tutarlılığa sahip olduğu ve denetim bilimine ilişkin üretilen bilgiler rehberde yer almakla birlikte, alanyazına içerik eksikliği, aykırı/uyumsuz durum ve kavram tutarsızlığı kodlarında tutarsızlıklar saptanmıştır. Yasal belgelerle en fazla tutarsızlık, yasal dayanak belirsizliği, yasal belgelere göre güncel olmama ve yasal dayanağa göre fazla ifadelendirilmesi kodlarında bulunmuştur. Bulgular, ilişkili kuramlarla ve literatür bulguları ile desteklenerek tartışılmış ve öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim denetimi
• Denetim rehberi
• Özel eğitim
• Müfettişler

The Investigation of Special Education Institutions Supervision Guide on the Basis of Legal Documents and Literature

Öz

This research aims to identify the compabilitieis and incompatibilities by analyzing the Guidance and Inspection Guide of Special Education Institutions based on the literature and legal documents. The study material consists of the "Special Education Institutions Guidance and Inspection Guide". Document analysis technique, one of the qualitative research designs, was used. The data were analyzed by content analysis tehchnique. The inspection guide consists of four parts. The expressions in the subheadings in each section of the guide were analyzed separately to form meaningful wholes. As a result of the research; numerous inconsistencies of the inspection guide with legal documents have been identified. Although the inspection guide is generally consistent with the literature and the information produced about the science of inspection is included in the guide, inconsistencies were found in the lack of content, contradiction/incompatibility, and conceptual inconsistency codes. The most inconsistency with legal documents, the uncertainty of legal basis, legal gap, and outdated according to legal documents were found in codes. Findings were discussed and suggestions were developed, supported by related theories and literature findings.

Anahtar Kelimeler

• Educational supervision
• Supervision guideline
• Special education
• Inspector.

Kaynakça

1. Ada, S. ve Baysal, Z.N. (2009). Eğitim yapıları ve yönetimleri açısından çeşitli ülkelere bir bakış. Ankara: Pegem Yayıncılık.
2. Akçay Güngör, A. (2020). Özel öğrenci etüt eğitim merkezi rehberlik ve denetim rehberinin yasal belgeler ve alanyazın temelinde incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 90-109. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/820632
3. Albayrak, H. (2014). Tarih boyunca engelliler ve eğitimleri. Eğitim-Öğretim Ve Bilim Araştırma Dergisi, 31, 51-60.
4. Ataman, A. (2009). Özel eğitime giriş. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
5. Aydın, M. (1993). Çağdaş eğitim denetimi. Ankara: Pegem Akademi.
6. Başar, H. (1993). Eğitim denetçisi (2. bs.) Ankara: PegemAkademi.
7. Beytekin, O. F., & Kılıç, F. (2021). İlkokul Müdürlerinin Karar Verme Sürecini Etkileyen Faktörler. E-Uluslararası Pedandragoji Dergisi, 1(1), 37–54. Erişim: https://www.e-ijpa.com/index.php/pedandragoji/article/view/beytekin-kilic
8. Bolman, L., Deal, T. (2013). Reframing organizations: Artistry, choice and leadership. San Francisco: Jossey-Bass. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz; Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.

9. Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni (2020, Ocak). Erişim adresi: https://ailevecalisma.gov.tr/media/37313/istatistik-bulteni-ocak-2020-1.pdf, 15 Eylül, 2020
10. Ergen, H. ve Eşiyok, İ. (2017) Okul müdürlerinin ders denetimi yapmasına ilişkin öğretmen görüşleri. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 3 (1),1-18.
11. Gleick, J. (2000). Kaos: Yeni bir bilim teorisi (Çev. F. Üçcan). İstanbul: Tübitak Popüler Bilim Kitapları.
12. Gözün, Ö. ve Yıkmış, N. (2004) İlköğretim müfettişlerinin kaynaştırma uygulamasına ilişkin görüş ve önerileri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 5 (2) 79-88.
13. Kahraman, H. (2020). Öğretmenevleri, öğretmenevi ve akşam sanat okulları rehberlik ve denetim rehberinin yasal metinler ve alanyazın temelinde incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 123-138. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/836759
14. Kara, B. (2017). Dünya’da ve Türkiye’de zihinsel engellilerde eğitim. The journal of academic social science studies, 61, 277-288.
15. Korucu, N. (2005). Türkiye'de özel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti veren kurumların karşılaştığı güçlüklerin analizi: Kurum sahipleri, müdür, öğretmen ve aileler açısından. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Konya.
16. MEB. (2010). Özel eğitim okullarında özel eğitim uygulamalarının değerlendirilmesi. 21-27 Erişim adresi: [http://www.meb.gov.tr/earged/earged/Ozel_eg_ok_ozel_eg_hizm_uygu_deg.pdf, 15 Eylül, 2020
17. MEB (2019). Milli Eğitim İstatistikleri. Erişim adresi: http://sgb.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO=361, 11 Eylül, 2020.
18. Ölmez Ceylan, Ö, Algam, E. (2020). İl/ilçe milli eğitim müdürlükleri denetim rehberinin yasal belgeler ve alanyazın temelinde incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3), 179-198 . Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/831894
19. Özdemir, N, Altuntaş, F. (2020). Denetimde standartlaşma çabaları: motorlu taşıt sürücüleri kursu denetim rehberi örneği. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 79-89. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/807767
20. Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname. (1997, 6 Haziran). Resmi Gazete (Sayı: 23011). Erişim adresi:[ https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/23011_1.pdf, 10 Eylül, 2020.
21. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. (2018, 7 Temmuz). Resmi Gazete (Sayı: 30471) Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180707-8.htm, 2 Eylül, 2020.
22. Özmen, F., Yasan, T. (2007). Türk eğitim sisteminde denetim ve Avrupa Birliği ülkeleri ile karşılaştırılması. Fırat Üniversitesi Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları Dergisi, 6 (1), 204210.
23. Şişman, Y. (2011). Türkiye’de özürlülere yönelik yasal düzenlemeler. Sosyal Siyaset Konferansları, 60, 169-221.
24. Taymaz, H. (1997). Eğitim Sisteminde Teftiş (4. bs.) Ankara: Takav Tapu ve Kadastro Vakfı Matbaası. Teftiş Kurulu Başkanlığı (TKB). (2020). Özel Eğitim Kurumları Rehberlik ve Denetim Rehberi. Erişim adresi: [http://tkb.meb.gov.tr/www/yayinlarimiz/icerik/13, 15 Eylül, 2020.
25. Tok, T.N. (2013). Türkiye’de eğitim denetmenlerinin profili. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33 (1), 119-138.
26. Tonbul, Y, Ata Çiğdem, F. (2020). Bilsem denetim rehberinin yasal belgeler ve alanyazın temelinde incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 36-62. Retrieved from http://www.eijer.com/tr/pub/issue/58698/804118
27. Tonbul, Y, Ödemiş Keleş, N. (2020). Mesleki eğitim merkezleri rehberlik ve denetim rehberi’ nin yasal belgeler ve alanyazın temelinde tutarlılığının incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 139-153. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/803653
28. Tonbul, Y., ve Baysülen, E. (2017). Ders denetimi ile ilgili yönetmelik değişikliğinin maarif müfettişlerinin, okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşleri açısından değerlendirilmesi. Elementary Education Online, 16 (1), 299-311.
29. Tonbul, Y. (2020). Eğitim kurumlarında yönetimsel sorunların analizi için kuram rehberi. Ankara: Anı Yayıncılık.
30. Toprakçı, E, Bakır, D. (2020). Yabancı, azınlık ve milletlerarası okullar denetim rehberinin yasal belgeler ve alanyazın temelinde incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3), 16-35. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/800326138
31. Toprakçı, E, Özerten, K. (2020). Özel öğrenci yurtları rehberlik ve denetim rehberinin yasal belgeler ve alanyazın temelinde incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3), 199-216. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/817509
32. Toprakçı, E. (2008). Sınıfa dayalı yönetim. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
33. Toprakçı, E. Dağdeviren, İ. Oflaz, G ve Türe, E. (2010) Eğitim Fakültesi Öğretim Elemanlarının Bilim Anlayışları Temelinde Eğitimin Bilimliliği, Bilim ve Ütopya Dergisi, 190, 45-56. Erişim: https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2020/05/bilim-anlayışları-temelinde-eğitimin-bilimliliği.pdf
34. Toprakçı E. ve Akçay, A. (2016). Türkiye’de kamu yararına çalışan derneklerin eğitim faaliyetlerinin yönetimi ve denetimi (Yasal belgeler temelinde nitel bir analiz). Cumhuriyet International Journal of Education-CIJ, 5(1), 29-52.
35. Toprakçı, E., Çakırer, I., Bilbay, A., Bagcivan, E., & Bayraktutan, I. (2010). Kuram ve uygulamada eğitim denetmenleri meslek etiği. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 5(1), 14-23.
36. Üstüner, M. ve Kış, A. (2014) İletişim yeterliği ile örgütsel çatışma arasındaki ilişki: Eğitim denetmenleri başkanlığı üzerine bir araştırma. Eğitim Araştırmaları , 56(56) 1-22.
37. Weber, M. (1978). Economy and society: An outline of interpretive sociology (Vol. 1). Univ of California Press.
38. Weber, M. (2009). The theory of social and economic organization. New York: The Free Press.
39. Winzer, M.A. (1993). The history of special education: from isolation to integration. Washington: Gallaudet University Press.
40. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. bs.). Ankara: Seçkin yayıncılık.