SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Selman Selim Akyüz; Gönül Akpınar

doi:10.53495/e-kiad.1277367

SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

İnternet, sosyal medya ve dijital araçlarla birlikte insanların talep ettiğinin ötesinde maruz kaldığı enformasyon yoğunluğu, günümüz haber tüketme davranışlarında önemli değişikliklere neden olmuştur. Yaşadığı çevrede ve dünyada olup bitenlerden haberdar olmak isteyen haber tüketicileri, geleneksel ve yeni medyadaki kaynak ve araçların hızlı artışı, sosyal medya uygulamalarının algoritmalarının da etkisiyle özellikle kriz dönemlerinde yoğun bir enformasyona maruz kalmaktadır. Bilgi ve haber ekosistemindeki bu sorunun psikolojik olarak yorgunluk, yılgınlık, tükenmişlik, çaresizlik gibi sorunlara yol açtığı ve insanların haber tüketmekten kaçınarak kendisini korumaya çalıştığı son dönemde sıklıkla tartışılmakta ve araştırmalara konu olmaktadır. Bu çalışmada, enformasyon yoğunluğu ve sosyal medya kullanıcılarının haberden kaçınma davranışlarının nedenleri araştırılmıştır. Türkiye’de farklı demografik özelliklere sahip 419 sosyal medya kullanıcısıyla yapılan saha araştırması sonucunda, katılımcıların büyük bölümümün her gün ya da günde birkaç kez haber takip ettiği, karşılaştığı olumsuz konularla ilgili haberlerin kendilerini yorduğu ancak haberden kaçınma davranışının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Haberden kaçınma nedenleri arasında ilk sırada yalan haberlerle karşılaşmama isteği görülürken, sürekli aynı konularda haberlerle karşılaşmak, haberlerin olumsuz konularla ilgili olması ve COVID-19 döneminin oluşturduğu yorgunluğun da haberden kaçınma davranışında önemli etkenler olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aharoni T., Kligler-Vilenchik N. ve Tenenboim-Weinblatt K. (2021). “Be Less of a Slave to the News”: A Texto-Material Perspective on News Avoidance among Young Adults, Journalism Studies, 22:1, 42-59.
Akyüz, A. (2012). TV Reklamlarından Kaçınma: Davranışsal ve mekanik kaçınmaya etki eden faktörler. Öneri Dergisi, 9 (35), 143-151. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruoneri/issue/17898/187769
Akyüz, S. S., Kazaz, M. ve Gülnar, B. (2021). İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Sahte/Yalan Haberlerle İlgili Görüşlerine Yönelik Betimleyici Bir Çalışma. Selçuk İletişim Dergisi 2021; 14(1): 216- 239.
Edgerly, S. (2017). Seeking Out and Avoiding the News Media: Young Adults’ Proposed Strategies for Obtaining Current Events Information. Mass Communication and Society, 20 (3): 358–377.
Karlsen, R., Beyer, A. ve Steen-Johnsen, K. (2020). Do High-Choice Media Environments Facilitate News Avoidance? A Longitudinal Study 1997–2016, Journal of Broadcasting & Electronic Media, 64 (5), 794-814.
Ksiazek, T. B., E. C. Malthouse, and J. G. Webster. (2010). News-seekers and Avoiders: Exploring Patterns of Total News Consumption Across Media and the Relationship to Civic Participation. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 54 (4): 551–568.
Kuşay, Z. (2010), Sosyal Medyanın Gücü ve Uygulama Örnekleri, İstanbul: Alfa
McCombs, M., Holbert, R. L., Kiousis, S., ve Wanta, W. (2011). The News and Public Opinion: Media Effects on Civic Life. Polity.

Napoli, P. M. (2011). Exposure Diversity Reconsidered. Journal of Information Policy, 1, 246–259.
Narin, B. (2018). Kişiselleştirilmiş çevrimiçi haber akışının yankı odası etkisi, filtre balonu ve siberbalkanizasyon kavramları çerçevesinde incelenmesi. Selçuk İletişim, 11(2), 232- 251.
Newman, N., Fletcher, R., Robertson, C. T., Eddy, K., Nielsen, R. K. (2022). Reuters Institute Digital News Report-2022. Reuters Institute, University of Oxford. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2022-06/Digital_News-Report_2022.pdf
Neuman, W. R. (2016). The Digital Difference: Media Technology and The Theory of Communication Effects. Harvard University Press.
Pentina, I., ve Tarafdar, M. (2014). From ‘Information’ to ‘Knowing’: Exploring the Role of Social Media in Contemporary News Consumption. Computers in Human Behavior 35, 211–223.
Portwood-Stacer, L. (2013). Media Refusal and Conspicuous Non-Consumption: The Performative and Political Dimensions of Facebook Abstention. New Media & Society 15 (7): 1041–1057.
Prior, Markus. (2007). Post-Broadcast Democracy: How Media Choice Increases Inequality in Political Involvement and Polarizes Elections. New York: Cambridge University Press.
Ribak, R., ve M. Rosenthal. (2015). Smartphone Resistance as Media Ambivalence. First Monday 20 (11).
Shu, K., Sliva, A., Wang, S., Tang, J., Liu, H. (2017). Fake News Detection on Social Media: A Data Mining Perspective. ACM SIGKDD Explorations Newsletter, September 2017 https://doi.org/10.1145/3137597.3137600
Skovsgaard, M. ve Andersen K. (2020). Conceptualizing News Avoidance: Towards A Shared Understanding of Different Causes and Potential Solutions. Journalism Studies 21 (4): 459–76.
Strömbäck, J., M. Djerf-Pierre, and A. Shehata. (2013). The Dynamics of Political Interest and News Media Consumption: A Longitudinal Perspective. International Journal of Public Opinion Research, 25 (4): 414–435.
Suher, H. & İspir, N. (2013). Televizyon ve Gazetede Reklamdan Kaçınmayı Etkileyen Değişkenler. Selçuk İletişim, 6(2), 5-23. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/josc/issue/19020/200630
Thorson, K., Cotter K., Medeiros M., and Pak C. (2019). Algorithmic Inference, Political Interest, and Exposure to News and Politics on Facebook. Information, Communication & Society 24 (2): 183–200.
Toff, B., ve Palmer, R. A. (2019). Explaining the Gender gap in News Avoidance: ‘News-is-for -Men’ Perceptions and the Burdens of Caretaking. Journalism Studies, 20 (11): 1563–1579.
Toff, B. ve Nielsen R. K. (2018). “I Just Google it”: Folk Theories of Distributed Discovery. Journal of Communication, 68 (3): 636–657.
Trilling, D., ve Schönbach, K. (2013). Skipping Current Affairs: The Non-users of Online and Offline News. European Journal of Communication, 28(1), 35–51.
Tsfati, Y. ve Cappella, J. N. (2003). Do People Watch What They Do Not Trust? Exploring the Association
Between News Media Skepticism and Exposure. Communication Research, 30 (5): 504–529.
URL 1: Medya Endüstrisi Şampiyonları Araştırması-2022, https://www.gemius.com.tr/972/id-2022-dijital-medya-enduestri-sampiyonlar.html
URL 2: Journo Haber Tüketicisi Araştırması-2022, https://journo.com.tr/medya-reklam-erisim-haber?utm_source=mailpoet&utm_medium=email&utm_campaign=journo-e-bulten-haftanin-ozeti_3

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Selman Selim Akyüz ^*
0000-0003-0932-7897
Türkiye

Gönül Akpınar
0000-0002-5906-3458
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

5 Nisan 2023

Kabul Tarihi

30 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 13 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.53495/e-kiad.1277367

IZ

https://izlik.org/JA68PW47NL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akyüz, S. S., & Akpınar, G. (2023). SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 13(1), 1-22. https://doi.org/10.53495/e-kiad.1277367

AMA

1.Akyüz SS, Akpınar G. SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. E-KİAD. 2023;13(1):1-22. doi:10.53495/e-kiad.1277367

Chicago

Akyüz, Selman Selim, ve Gönül Akpınar. 2023. “SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi 13 (1): 1-22. https://doi.org/10.53495/e-kiad.1277367.

EndNote

Akyüz SS, Akpınar G (01 Haziran 2023) SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi 13 1 1–22.

IEEE

[1]S. S. Akyüz ve G. Akpınar, “SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”, E-KİAD, c. 13, sy 1, ss. 1–22, Haz. 2023, doi: 10.53495/e-kiad.1277367.

ISNAD

Akyüz, Selman Selim - Akpınar, Gönül. “SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi 13/1 (01 Haziran 2023): 1-22. https://doi.org/10.53495/e-kiad.1277367.

JAMA

1.Akyüz SS, Akpınar G. SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. E-KİAD. 2023;13:1–22.

MLA

Akyüz, Selman Selim, ve Gönül Akpınar. “SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, c. 13, sy 1, Haziran 2023, ss. 1-22, doi:10.53495/e-kiad.1277367.

Vancouver

1.Selman Selim Akyüz, Gönül Akpınar. SOSYAL MEDYADA ENFORMASYON YOĞUNLUĞU VE HABERDEN KAÇINMA DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. E-KİAD. 01 Haziran 2023;13(1):1-22. doi:10.53495/e-kiad.1277367

Cited By

SOSYAL MEDYADA FENOMEN VE KONSEPT HESAPLARIN ETKİ ALANLARI VE SINIFLANDIRILMALARINA YÖNELİK TWITTER (X) ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Erciyes Akademi

https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1481280