Araştırma Makalesi

Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi

Cilt: 1 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR

Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi

Öz

Bu çalışmada Stefan Zweig’ın Olağanüstü Bir Gece adlı novellası psikanalitik bir okumaya tabi tutulmuştur. Kitapta Baron Friedrich Michael von. R. adlı kahramanın kişiliğinin altı saat içinde değişmesi ve bunun altında yatan sebepler Freud’un geliştirdiği psikanalitik kurama ait olan id-ego-superego ile bilinç ve bilinçdışı gibi kavramların ışığında ele alınmıştır. Metin baş kahraman maddi gücü olan ve hayatın her alanında doyuma ulaşmış biri olarak çizilmektedir. Fakat zamanla duyarsızlaştığı ve bir apati geliştirdiği görülmektedir. Bu durum sonucunda ve gün içinde yaşadığı çeşitli tetiklenmelerin de etkisiyle Baron, bir gecede beklenmedik bir kişilik dönüşümü yaşamaktadır. Freud’ın yapısal kuramına göre bu durum bastırılmış dürtülerin ortaya çıkmasıyla açıklanabilir. Dolayısıyla Baron’un, “olağanüstü gece” ye kadar süperego denetiminde yaşadığı, o gece ise idin etkisi altında bu dürtülerden kurtulduğu görülür. Sınırlı bir zaman ve mekanda kurgulanan bu olayda id-ego-süperego arasındaki denge okunur. Böylece bu çalışmada olay ve kahramanın değişimi psikanalitik açıdan okunarak Stefan Zweig’ın karakter inşasında nasıl bir yol izlediği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Stefan Zweig, Novella, Psikanaliz, Freud, Edebiyat

Kaynakça

  1. Aliçavuşoğlu, E., (2012). “Psikanaliz, Freud ve Sanat”. Sanat Tarihi Yıllığı, 0 /20, 1-16
  2. Ayan, E., (2014). “Edip Cansever’in Bezik Oynayan Kadınlar’ına Psikanalitik Bir Yaklaşım”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23 /2, 87-100
  3. Gençtanırım Kurt, D. – Çetinkaya Yıldız, E., (2017). Kişilik Kuramları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık
  4. Rooney, T. E., (2006). When, why, and how do angry children aggress?(Yayımlanmamış doktora tezi). St. John’s University.
  5. Anderson, C. A. – Bushman, B. J., (2002). “Human Aggression”. Annual Reviews of Psychology, 53, 27-51 Feist, J. – Feist, J.G., (2008). Theories of Personality, Amerika: McGraw−Hill Companies.
  6. Freud, S., (1927). “The ego and the id (book review)”. The International Journal of Psycho-Analysis, 8, 407
  7. Freud, S., (1923/1961a). The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud Vol. 19: The Ego and the Id. London: Hoghart Press
  8. Freud, S., (1933/1964). The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud Vol. 22: New Introductory Lectures on Psychoanalysis. London: Hoghart Press
  9. Zweig, S., (2018). Olağanüstü Bir Gece. İstanbul: Türkiye

Kaynak Göster

APA
Doğmuş, D. (2026). Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi. Efsus Bilimsel Akademi Dergisi, 1(1), 16-24. https://izlik.org/JA68EF62AU
AMA
1.Doğmuş D. Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi. EBAD. 2026;1(1):16-24. https://izlik.org/JA68EF62AU
Chicago
Doğmuş, Dilşad. 2026. “Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi”. Efsus Bilimsel Akademi Dergisi 1 (1): 16-24. https://izlik.org/JA68EF62AU.
EndNote
Doğmuş D (01 Haziran 2026) Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi. Efsus Bilimsel Akademi Dergisi 1 1 16–24.
IEEE
[1]D. Doğmuş, “Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi”, EBAD, c. 1, sy 1, ss. 16–24, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68EF62AU
ISNAD
Doğmuş, Dilşad. “Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi”. Efsus Bilimsel Akademi Dergisi 1/1 (01 Haziran 2026): 16-24. https://izlik.org/JA68EF62AU.
JAMA
1.Doğmuş D. Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi. EBAD. 2026;1:16–24.
MLA
Doğmuş, Dilşad. “Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi”. Efsus Bilimsel Akademi Dergisi, c. 1, sy 1, Haziran 2026, ss. 16-24, https://izlik.org/JA68EF62AU.
Vancouver
1.Dilşad Doğmuş. Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi. EBAD [Internet]. 01 Haziran 2026;1(1):16-24. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68EF62AU