Stefan Zweig’in Olağanüstü Bir Gece Adlı Novellasının Psikanalitik Olarak Çözümlenmesi
Öz
Bu çalışmada Stefan Zweig’ın Olağanüstü Bir Gece adlı novellası psikanalitik bir okumaya tabi tutulmuştur. Kitapta Baron Friedrich Michael von. R. adlı kahramanın kişiliğinin altı saat içinde değişmesi ve bunun altında yatan sebepler Freud’un geliştirdiği psikanalitik kurama ait olan id-ego-superego ile bilinç ve bilinçdışı gibi kavramların ışığında ele alınmıştır. Metin baş kahraman maddi gücü olan ve hayatın her alanında doyuma ulaşmış biri olarak çizilmektedir. Fakat zamanla duyarsızlaştığı ve bir apati geliştirdiği görülmektedir. Bu durum sonucunda ve gün içinde yaşadığı çeşitli tetiklenmelerin de etkisiyle Baron, bir gecede beklenmedik bir kişilik dönüşümü yaşamaktadır. Freud’ın yapısal kuramına göre bu durum bastırılmış dürtülerin ortaya çıkmasıyla açıklanabilir. Dolayısıyla Baron’un, “olağanüstü gece” ye kadar süperego denetiminde yaşadığı, o gece ise idin etkisi altında bu dürtülerden kurtulduğu görülür. Sınırlı bir zaman ve mekanda kurgulanan bu olayda id-ego-süperego arasındaki denge okunur. Böylece bu çalışmada olay ve kahramanın değişimi psikanalitik açıdan okunarak Stefan Zweig’ın karakter inşasında nasıl bir yol izlediği ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Stefan Zweig, Novella, Psikanaliz, Freud, Edebiyat