“Kısa Vadeli Sermaye Akımlarının Belirleyicileri: Türkiye Örneği”

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

KISA VADELİ SERMAYE AKIMLARININ BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Yabancı sermaye yatırımları, yatırım yapılan ülkenin temel makro ekonomik değişkenleri üzerindeki etkisi ile ülke ekonomilerinin gelişme düzeyinin sürekliliği açısından belirleyici bir rol üstlenmektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye’deki reel faiz ve nominal döviz kurunun, kısa vadeli sermaye akımları üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu ilişkiyi ortaya koymak amacıyla, 1995-2009 dönemine ait çeyrekli veriler kullanılarak bir model oluşturulmuştur. Değişkenler arasındaki uzun dönem eşbütünleşme ilişkisinin varlığını saptamak amacıyla, ilk olarak değişkenlerin durağanlığı araştırılmış, elde edilen sonuçlara göre ARDL modeli uygulanmıştır. Kısa vadeli sermaye akımları, reel faiz ve nominal döviz kuru arasındaki ilişkinin analiz edildiği ampirik çalışmanın sonuçlarına göre; uzun dönemde değişkenler arasında koentegre ilişki bulunmuştur. Ampirik bulgulara göre; reel faiz arttıkça, Türkiye’ye gelen kısa vadeli sermaye akımları artmaktadır. Yüksek kur yatırımcılar tarafından risk unsuru olarak algılandığından, nominal döviz kuru, kısa vadeli sermaye akımlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Model sonuçlarına göre; kısa dönemde oluşacak bir dengesizlik yaklaşık üç aylık süre sonunda giderilmektedir. Bulunan sonuçlar, Türkiye’de, düşük kur-yüksek faiz politikası uygulandığını desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kısa vadeli sermaye akımları, Reel faiz, Nominal döviz kuru, Zaman serileri, Durağanlık analizi, ARDL modeli

Kaynakça

1. Alp, Ali, Uluslararası Mali Piyasalardaki Gelişmeler ve Türkiye, İMKB Yayınları, Ankara, 2002.
2. Boratav, Korkut, Türkiye İktisat Tarihi:1908-2007, Güncellenmiş ve Gözden Geçirilmiş 12. Baskı, İmge Yayınevi, Ekim 2008.
3. Cihan, Ömer, Gelişmekte Olan Ülkelere ve Türkiye’ye Yönelik Kısa Vadeli Sermaye Hareketleri, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü, Uzmanlık Tezi, Ankara, Şubat 2005.
4. Erdoğan, Seyfettin ve Hilal Bozkurt, “Türkiye’de Yaşam Beklentisi – Ekonomik Büyüme İlişkisi: ARDL Modeli ile Bir Analiz”, Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, Cilt:3, Sayı:1, 2008, ss.25-38.
5. Gujarati, N. Damodar, Temel Ekonometri, çev. Ümit Şenesen ve Gülay Günlük Şenesen, Literatür Yayınları, İstanbul, 2001.
6. Karagöl, Erdal, Erman Erbaykal ve H. Murat Ertuğrul, “Türkiye’de Ekonomik Büyüme ile Elektrik Tüketimi İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt:8, Sayı:1, 2007, ss.72-80.
7. Kwiatkowski, D., P. C. B. Phillips, P. Schmidt VE Y. Shin “Testing the Null Hypothesis of Stationarity Against the Alternative of A Unit Root”, Journal of Econometrics, 1992, vol.54, pp.159-178.
8. Öztekin, Didem ve Filiz Erataş, “Net Portföy Yatırımları ile Reel Faiz Arasındaki İlişkinin Küresel Kriz Çerçevesinde Değerlendirilmesi: Türkiye Uygulaması”, EconAnadolu 2009: Anadolu

9. International Conference in Economics, June 17-19 2009, Eskişehir.
10. Pesaran, M. Hashem, Yongcheol Shin and Richard J. Smith, “Bound Testing Approaches to the Analysis of Level Relationsihips”, 13 February 2001, http://www.econ.cam.ac.uk/faculty/pesaran/pss1r1.pdf, (26.04.2009).
11. Seyidoğlu, Halil, Uluslararası iktisat: Teori, Politika ve Uygulama, Güzem Yayınları, İstanbul, Shrestha, Min B., Khorshed Chowdhury, “ARDL Approach to Testing the Financial Liberalisation Hypothesis”, University of Wollongong Economics of Working Paper Series, WP 05-15, June , http://www.uow.edu.au/commerce/econ/wpapers.html, (11.04.2009).
12. Yeldan, Erinç, “Neoliberal Küreselleşme İdeolojisinin Kalkınma Söylemi Üzerine Değerlendirmeleri”, Praksis Dergisi, 2003, ss.1-14.
13. Yeldan, Erinç, Küreselleşme Sürecinde Türkiye Ekonomisi: Bölüşüm, Birikim, Büyüme, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002.