DIŞ BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: 1990-2016 DÖNEMİ LATİN AMERİKA ÜLKELERİ ÖRNEĞİ

Bu çalışmanın amacı, dış borçlanma ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi seçili Latin Amerika ülkeleri için incelemektir. Latin Amerika ülkelerinin ele alındığı bu çalışmada panel veri analizi ile 1990-2016 yılları arası veriler kullanılmıştır. Bu kapsamda, verilerin öncelikle durağanlığı tespit edilmiş olup, daha sonra panel birim kök testleri uygulanmıştır. Ayrıca, nedenselliğin belirlenmesi amacıyla Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik testi yapılmıştır. Analizler sonucunda, El Salvador, Guyana, Panama, Peru ülkelerinde ekonomik büyümeden dış borçlara doğru tek yönlü nedensellik vardır. Kosta Rika, El Salvador, Honduras, Meksika, Panama ülkelerinde dış borçlardan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik bulgusu elde edilmiştir. Arjantin, Brezilya, Panama, Paraguay ve Peru’da ekonomik büyümeden rezervlere doğru tek yönlü nedensellik olduğu; Paraguay’da ise, rezervlerden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedensellik olduğu tespit edilmiştir. Ülkelerin aldığı dış borçları verimli yatırım alanlarına kanalize etmesi önemlidir. Dış borçların ekonomik büyümeyi pozitif etkilemesi için istikrarlı dış borç yönetimi politikası uygulanması gerekmektedir. Ayrıca, dış borçların alınma nedenleri ülkeler özelinde incelenmeli ve ona göre çözüm bulunmalıdır.