İLKÖĞRETİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE LİSELERE GEÇİŞ SİSTEMİNİN (LGS) İNCELENMESİ

Yıl 2026, Cilt: 2 Sayı: 1, 22 - 46, 30.01.2026

Orkun Coşkuntuncel , Fuat Dandan

Öz

Bu araştırmanın amacı, ülkemizde 2017 yılından itibaren uygulanmaya başlanan Liselere Geçiş
Sistemi’nin (LGS), eğitimin paydaşları üzerindeki etkilerini öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşleri doğrultusunda değerlendirmektir. LGS’nin ilk defa uygulanmasıyla sistemin işleyişi, kapsamı, yapısı ve liselere yerleştirme sürecinde öğrenciler üzerindeki etkisi önemli ölçüde değişimlere yol açmıştır. Yapılan araştırma, nicel araştırma yöntemi çeşitlerinden tarama modeli temelinde çalışılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Hatay ilindeki 8. sınıf öğrencileri, öğrenci velileri ve Hatay ilindeki ortaokullarda görev yapan öğretmenlerden oluşturulmuştur. Örneklemimiz küme örnekleme metodu ile oluşturulup; verilerin toplanma aracı olarak da araştırmacının geliştirdiği beşli Likert tipinde anket sorularından oluşan formlar kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, LGS’ye hazırlanan öğrenciler üzerinde akademik, sosyal ve psikolojik alanlarda birçok belirgin etkiler ortaya çıktığını göstermektedir. Görüş bildiren öğretmenlerin önemli ölçüdeki bir bölümü, LGS’nin eğitim öğretim
sürecinde dönüt sağlamada sınırlı bir rolü olduğu yönündedir. Veli görüşleri incelendiğinde, sınavın öğrenciler üzerinde akademik başarıyı arttırıcı ve geleceğe dönük üst eğitim kurumu seçiminde önemli bir aşamanın belirleyici bir rolü olduğu yönündedir. Öğrencilerin büyük bir bölümü sistemin sınav baskısı ve kaygısını yoğun şekilde hissettirdiğini ifade etmişlerdir. Bununla birlikte sistemin işlevsel yönlerine ise farklı bakış açılarına sahip oldukları görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda, LGS’nin öğrenci, öğretmen ve veliler üzerindeki etkileri dikkate alındığında uygulanacak sistemin iyileştirilip reformuna yönelik çalışmalar yapılmasının önemi belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

liselere geçiş sistemi , LGS , Öğrenci görüşleri , Öğretmen görüşleri , veli görüşleri , ortaöğretime geçiş

Etik Beyan

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesinde belirtilen kurallara uyulduğunu ve “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemlere dayalı hiçbir işlem yapmadığımızı beyan ederiz. Aynı zamanda tüm yazarların çalışmaya katkıda bulunduğu, yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışmasının bulunmadığını, tüm etik ihlallerde tüm sorumluluğun makale yazarlarına ait olduğunu beyan ederiz.

Kaynakça

• Altun, S. A. & Çakan, M. (2008). Öğrencilerin sınav başarılarına etki eden faktörler: LGS/ÖSS sınavlarındaki başarılı iller örneği. İlköğretim Online, 7 (1), 2-18.
• Atılgan, H. (2018). Türkiye’de kademeler arası geçiş: Dünü-bugünü ve bir model önerisi. Ege Eğitim Dergisi, 19(1), 1-18.
• Atila, M. & Özeken, Ö. (2015). Temel eğitimden ortaöğretime geçiş sınavı: Fen bilimleri öğretmenleri ne düşünüyor? Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34 (1), 124-140. Başkanlığı, G. D. Seviye Belirleme Sınavının Değerlendirilmesi
• Batur, Z. Başar, M. & Şaşmaz, E. (2016). Temel eğitimden ortaöğretime geçiş sınavının (TEOGS). Öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre incelenmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 7 (14), 37-53.
• Bourgeois, A, Birch, P., & Davydovskaia, O. (2019). Digital Education at School in Europe. Eurydice Report. Education, Audiovisual and Culture Executive Agency, European Commission. Available from EU Bookshop.
• Buldur, S, & Acar, M. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin merkezi sınavlara yönelik görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27 (1), 319-330. DOI: 10,24106/kefdergi.2546
• Çetin, B. Ş. (2019). Matematik öğretmenlerinin 2018 LGS sistemine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya Üniversitesi. Derneği, A. B., & Büyüköztürk, Ş. (2021). İsimler değişse de sonuçlar aynı. Liselere geçiş sınavlarının etkileri.
• Demir, S, & Yılmaz, A. (2019). En iyisi bu mu? Türkiye’de yeni ortaöğretime geçiş politikasının velilerin görüşlerine göre değerlendirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19 (1) , 164-183.
• Diken, E. (2018). Fen bilgisi öğretmenleri ile 8. Sınıf öğrencilerinin temel eğitimden ortaöğretime geçiş (TEOG) sınavındaki kaygılarına yönelik görüşleri (Kars İli Örneği). İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7 (2), 718-741.
• Doğan, S. & Oktay, Y. (2022). Liselere geçiş sınavı (LGS) hazırlık sürecinin değerlendirilmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11 (2) , 963-992.
• Duvar, G. (2020). Liselere Geçiş Sistemi (LGS) testleri ile ne ölçülmektedir?
• Dyson, B., & Strachan, K. (2004). The ecology of cooperative learning in a high school physical education Pprogramme. Waikato Journal of Education, 10.
• Eurydice. (2018). Compulsory education in Europe 2018-2019. 20 Ocak 2019 Feinberg, R. M. (2009). Does more time improve test scores in microprinciples? Applied Economic Letters, 11(14), 865-867. Güler, M, Arslan, Z, & Çelik, D. (2019). 2018 Liselere giriş sınavına ilişkin matematik enlerinin görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (1), 337-363.
• Gündoğdu, K., Kızıltaş, E., & Çimen, N. (2010). Seviye belirleme sınavına (SBS) ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşleri (Erzurum il örneği). İlköğretim çevrimiçi, 9(1), 316-330.
• Güngör, C. (2021). Ortaokul öğrencilerinin LGS hazırlık sürecine ilişkin ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 12 (23), 171-200.
• Kablan, Z. & Bozkus, F. (2021). Liselere giriş sınavı matematik problemlerine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (1), 211-231.
• Karakaya, F, Arık, S, Çimen, O, & Yılmaz, M. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin Türkiye’deki merkezi sınavlara yönelik görüşlerinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (2), 352-372.
• Karakaya, F., Bulut, A. E. & Yılmaz, M. (2020). Fen lisesi öğretmenlerinin TEOG ve LGS sistemlerine yönelik görüşleri. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5 (1), 116-126.