Afete Hazırlık Süreçlerinde Yapay Zekâ Destekli Afet Eğitimlerinin Araştırılması

Öz

Yapay zekâ günümüzde günlük hayatın vazgeçilmez parçası olmuştur. Yapay zekâ, güvenlik, eğitim, sağlık, ticaret, sosyal güvenlik, alışveriş, bankacılık, sigortacılık, finans, turizm, eğlence, kendi kendine yürüyen araçlar, trafik, insansız hava araçları, yüz ve kişi tanıma, acil durum ikazları gibi alanlarda kullanılmaktadır. Yapay zekânın hızı ve etkisi nedeni ile doğal afetlere erken müdahale hususunda da bize yol göstereceği düşünülmektedir. Yapay zekânın ilgi alanlarından biri kriz ve afet yönetimidir. Yapay zekâ araçları afetlere dirençli olmada vazgeçilmezdir. Yapay zekâ ile birlikte geleneksel afet yönetimi anlayışından uzaklaşılacağı düşünülmektedir. Bu çalışma ile yapay zekâ temelli teknolojik bir afet yönetimi anlayışına geçiş amaçlanmaktadır. Araştırma nitel yöntemlerle yapılmıştır. Araştırma bir okulda çalışan öğretmenlerin görüşlerine göre biçimlendirilmiştir. Görüşler derinlemesine ve analiz yöntemi ile incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• afet
• afet yönetimi
• afete hazırlık
• yapay zeka

Kaynakça

1. Angin, C. (2024). Afet Yönetiminde Yapay Zekâ: Yaklaşımlar, Yöntemler ve Uygulamalar. Türk Deprem Araştırma Dergisi 6(2), 610-627..Doi 10.46464/tdad.1532261.Erişim Tarihi 30.12.2024.
2. Arduç, M. A. (2025). Teknoloji Odaklı Fen Öğretiminde Yapay Zekânın Fene Yönelik Tutuma Etkisi: Basit Makineler Örneği, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi E-ISSN: 2147-6152 Yıl 14, Sayı 39. DOI: 10.54600/igdirsosbilder.1497243.Erişim Tarihi 21.05.2025
3. Avcı K. (2019). Afet Eğitimi Ve Afet Eğitiminde Kullanılan Teknolojilere İlişkin Afet Eğiticisi, Öğretmen Ve Öğrenci Görüşleri .(Bursa Afet Eğitim Ve Simülasyon Merkezi Örneği). (Yüksek Lisans Tezi).Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
4. Chen, L., Chen, P., Lin, Z., (2020). Artificial Intelligence in Education: A Review, IEEE Access, Vol. 8, pp. 75264-75278.https://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?arnumber=9069875.Erişim Tarihi 17 Nisan 2020.
5. Ersoy, Ş., Nurlu, M., Gökçe, O., Özmen, B. (2017). 2016 Yılında Dünyada ve Türkiye’de Meydana Gelen Doğa Kaynaklı Afet Kayıplarının İstatistiksel Değerlendirmesi. https://www.researchgate.net/publication/317180788_2016_Yilinda_Dunyada_ve_Turkiye'de_Meydana_Gelen_Doga_Kaynakli_Afet_Kayiplarinin_Istatistiksel_Degerlendirmesi. Erişim Tarihi Mayıs 2017.
6. Gökmenoğlu, T. (2021). Afet Önleme Eğitiminde Japonya Deneyimleri En Kötü Senaryoya Hazırlık. Pegem Yayınları. Ankara.
7. Hamsici, M. (2023). Şili depremle mücadelede nasıl başarılı oldu? BBC https://www.bbc.com/turkce/articles/cd125km7pzjo. Erişim Tarihi 29.08.2023
8. İncemen S., Öztürk G. (2024). Farklı Eğitim Alanlarında Yapay Zekâ: Uygulama Örnekleri International Journal of Computers in Education. 2024, Volume 7, Issue 1, 27-49. Erişim Tarihi 30.06.2024

9. Johnson, V.A., Ronan, K.R., Johnston, D.M., Peace, R. (2014). Evaluations of disaster education programs for children: A methodological review. Int. J. Disaster Risk Reduct. 9, 107–123.
10. Kahraman, M.E. , Gülaçtı, İ.E. (2023). Doğal Afet Okuryazarlığı İçin Bilgilendirici İnfografik Tasarımlarında Yapay Zekâ Kullanımı. Türk Deprem Araştırma Dergisi 5(2), 166-182,. DOI: 10.46464/tdad.1296530. Erişim Tarihi 29 Aralık 2023.
11. Karaca M. (2023). Yapay Zeka Tabanlı Stratejik Afet Yönetimi: Verilerin Tam Kullanımı. Afet ve Risk Dergisi 6(4), 2023, (1312-1331). DOI: 10.35341/afet.1324323.Erişim Tarihi 30.12.2023.
12. Kocaman, O. (2025). Afet Ve Acil Durum Yönetiminde Yapay Zekâ Uygulamaları. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı Kamu Yönetimi Bilim Dalı. Ankara.
13. Olsson, E. K. (2014). Crisis communication in public organisations: Dimensions of crisis communication revisited. Journal of Contingencies and Crisis Management, 22(2), 113 125.https://doi.org/10.1111/1468-5973.12047. Erişim Tarihi 25.09.2014.
14. Özbaltan N.,Gökdaş İ.,Karacaoğlu Ö.C.,Özkaya A., Karacaoğlu D. (2024). Yapay Zeka ve Afet Eğitimi: Bibliyometrik Analiz ve Konu Modelleme Çalışması. Görüşleri.
15. Özer S., Yazıcı A.S.., Akgül S ., Yıldırım A. (2023). Okullarda Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Öğretmen Ulusal Eğitim Dergisi, Cilt:3, https://doi.org/10.5281/zenodo.10085759. Erişim Tarihi 8.11.2023