Hatay’ın Yerel Kültürüyle Oyun Temelli Değerler Eğitimi: HADE Kart Oyunu Modeli

Öz

Bu çalışmada, öğrencilerin milli ve evrensel değerleri fark etmeleri, anlamaları ve yaşantılarına yansıtmaları amacıyla oyun temelli, yerel kültüre dayalı bir değerler eğitimi modeli geliştirilmiştir. Araştırmanın çıkış noktası, Hatay’ın tarihsel ve kültürel çeşitliliğini yansıtan 15 ilçesinin her birini temsil edici bir değerle eşleştirmek ve bu değerleri öğrencilere etkili biçimde kazandırmaktır. Değerlerin belirlenme sürecinde yalnızca literatür ve ders kitapları değil, saha çalışması da yapılmıştır. Her ilçede yer alan kanaat önderleri, yaşlılar, öğretmenler ve yerel halkla yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla mülakatlar gerçekleştirilmiş, ilçelere ait öne çıkan toplumsal değerler yerel bilgiyle desteklenerek belirlenmiştir. Bu sayede ilçelerle özdeşleşmiş 15 değer, yerel halkın bakış açısıyla temellendirilmiştir. Elde edilen bu değerler, kutu oyunları yapısından esinlenerek geliştirilen özgün bir kart oyunu olan "HADE (Hatay Değerler Eğitimi)" ile öğrencilere aktarılmıştır. Her kart, bir ilçeye ait bir değeri, o değere ait bir sembolü ve öğrencinin yerine getirmesi gereken küçük bir görev cümlesini içermektedir. Araştırma sürecinde, HADE oyunu bir öğrenci grubuyla uygulanmış; uygulama öncesinde ve sonrasında ön test-son test anketleriyle öğrencilerin değer bilgisi ve tutumları ölçülmüştür. Ayrıca nitel veri toplama amacıyla açık uçlu değerlendirme formları ve gözlem rubrikleri de kullanılmıştır. Saha verileri ve uygulama sonuçları bir arada analiz edilmiştir. Sonuçlara göre HADE oyunu, öğrencilerin değer farkındalığını artırmakta etkili olmuş, özellikle ilçelerle ilişkilendirilen değerlerin öğrenilmesini kolaylaştırmıştır. Öğrenciler oyunun eğlenceli yapısının öğrenmeyi desteklediğini belirtmiştir. Kanaat önderlerinden elde edilen yerel görüşler sayesinde değer tanımları daha sahici ve güçlü hale gelmiştir. Bu proje, yerel kültür temelli, oyunlaştırılmış, etkileşimli bir değerler eğitimi modeli sunarak hem akademik hem de toplumsal anlamda özgün bir örnek teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Değerler Eğitimi
• Oyunlaştırma
• Oyun Tabanlı Öğrenme
• Eğitsel Oyunlar
• Yerel Kültür

Game-Based Values Education With Hatay’s Local Culture: The HADE Card Game Model

Öz

In this study, a game-based values education model grounded in local culture was developed to help students recognize, understand, and integrate national and universal values into their lives. The starting point of the research was to match each of Hatay’s 15 districts, which reflect the province’s historical and cultural diversity, with a representative value and to teach these values to students effectively. In the process of identifying the values, not only the literature and textbooks but also fieldwork were used. Interviews were conducted through structured interview forms with community opinion leaders, elderly residents, teachers, and local people in each district, and the prominent social values of the districts were determined and supported with local knowledge. In this way, 15 values associated with the districts were grounded in the perspectives of the local community. These values were then conveyed to students through an original card game called “HADE (Hatay Values Education)”, inspired by the structure of board games. Each card includes a district-specific value, a symbol representing that value, and a short task statement that the student is expected to complete. During the project process, the HADE game was implemented with a group of students; before and after the implementation, students’ value knowledge and attitudes were measured using pre-test and post-test questionnaires. In addition, open-ended evaluation forms and observation rubrics were used to collect qualitative data. Field data and implementation results were analyzed together. According to the findings, the HADE game was effective in increasing students’ values awareness and particularly facilitated learning of the values linked to specific districts. Students reported that the game’s enjoyable structure supported learning. Moreover, thanks to the local perspectives obtained from opinion leaders, value definitions became more authentic and robust. Overall, this project offers a locally grounded, gamified, and interactive values education model, providing an original example with both academic and social significance.

Anahtar Kelimeler

• Values Education
• Gamification
• Game-Based Learning
• Educational Games
• Local Culture

Kaynakça

1. Kaynakça Arthur, J., Kristjánsson, K., Cooke, S., Brown, E., & Carr, D. (2015). Character education in UK schools: Research report. University of Birmingham.
2. Aydın, M. Z., & Akyol Gürler, Ş. (2020). Okulda değerler eğitimi: Yöntemler–etkinlikler–kaynaklar. Nobel Akademik Yayıncılık.
3. Değer, B. (2024). Değerler eğitiminde eğitsel oyunun önemi. Manas Journal of Religious Sciences (MJRS), 3(1), 1–9.
4. Dilmaç, B. (2012). İnsanca değerler eğitimi. Pegem Akademi.
5. Güngör, E. (2010). Değerler psikolojisi üzerine araştırmalar. Ötüken Neşriyat.
6. Halstead, J. M., & Taylor, M. J. (2000). Learning and teaching about values: A review of recent research. Cambridge Journal of Education, 30(2), 169–202.
7. Ekşi, H. (2003). Temel insani değerlerin kazandırılmasında bir yaklaşım: Karakter eğitimi programları. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 79–96.
8. Kart, M., & Şimşek, H. (2020). Türk Eğitim Sisteminde değer arayışı: Yenilenen (2017) ilköğretim programları hangi değerleri kazandırıyor? Değerler Eğitimi Dergisi, 18(40), 9–44. https://doi.org/10.34234/ded.623787 Kohlberg, L. (1984). Essays on moral development: Vol. 2. The psychology of moral development. Harper & Row.

9. Piaget, J., & Inhelder, B. (1969). The psychology of the child. Basic Books.
10. Yazıcı, D. K. (2006). Değerler eğitimine genel bir bakış. Türklük Bilimi Araştırmaları (TÜBAR), 19, 499–522.
11. Yerli, F. S., & Gündüz, G. F. (2023). Türkiye’de değerler eğitimi araştırmalarına genel bakış: Metasentez çalışması. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 1–38.
12. Yıldız, M. (2023). Değerler eğitimine genel bir bakış. International Journal of Social Sciences / Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(29), 45–57.