Araştırma Makalesi

Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı?

Cilt: 2 Sayı: 2 30 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı?

Öz

Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin öğretmenler arasındaki informal liderlik olgusunu nasıl tanımladıklarını, informal liderlerin okul yönetimi süreçlerine etkilerini nasıl değerlendirdiklerini ve bu liderlerle etkileşimlerinde hangi beceri ve stratejileri kullandıklarını incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseniyle yürütülmüştür. Çalışma grubu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Hatay ili Antakya ilçesinde görev yapan 14 okul müdüründen oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular dört tema altında toplanmıştır. İlk olarak, informal liderliğin ortaya çıkışında yapısal, durumsal ve sosyo-psikolojik faktörlerin etkili olduğu belirlenmiştir. Özellikle kriz, belirsizlik ve mevzuat yetersizliği gibi durumlarda bazı öğretmenlerin doğal liderler olarak öne çıktığı görülmüştür. İkinci olarak, informal liderlerin güvenilirlik, güçlü iletişim, yüksek ikna gücü gibi kişisel; alan bilgisi, tecrübe, vizyonerlik ve işbirlikçilik gibi mesleki özellikleriyle etkili oldukları saptanmıştır. Üçüncü olarak, informal liderlerin okul yönetimine hem olumlu hem olumsuz yansımaları olduğu; iletişim ve koordinasyonu güçlendirme, karar süreçlerine katkı sağlama gibi yararlarının yanında gruplaşma, yetki aşımı ve manipülasyon gibi riskler taşıdığı belirlenmiştir. Son olarak, okul müdürlerinin informal liderlerle etkileşimde çoğunlukla iletişim temelli, katılımcı ve istişare odaklı stratejiler kullandıkları; ancak çatışma durumlarında resmî otoriteye başvurdukları görülmüştür. Sonuçlar, informal liderliğin okul örgütlerinde önemli bir sosyal sermaye kaynağı olduğunu, etkili yönetim için bütünleştirici bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bass, B. M., & Stogdill, R. M. (1990). Handbook of leadership: Theory, research and managerial applications. The Free.
  2. Briker, R., Hohmann, S., Walter, F., Lam, C. K., & Zhang, Y. (2021). Formal supervisors' role in stimulating team members' informal leader emergence: Supervisor and member status as ritical moderators. Journal of Organizational Behavior, 42(7), 913-932. https://doi.org/10.1002/job.2539
  3. Chiu, C. Y., Balkundi, P., & Weinberg, F. J. (2017). When managers become leaders: The role of manager network centralities, social power, and followers' perception of leadership. The Leadership Quarterly, 28(2), 334-348. http://dx.doi.org/10.1016/j.leaqua.2016.05.004
  4. Chiu, C. Y., Nahrgang, J. D., Bartram, A., Wang, J., & Tesluk, P. E. (2021). Leading the team, but feeling dissatisfied: Investigating informal leaders' energetic activation and work satisfaction and the supporting role of formal leadership. Journal of Organizational Behavior, 42(4), 527-550. https://doi.org/10.1002/job.2511
  5. Dikme, E. (2022). Okullarda informal liderlerin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi [Doktora tezi]. Kocaeli Üniversitesi
  6. Dikme, E., & Toker Gökçe, A. (2021). Eğitim örgütlerinde informal liderler: Sosyometrik bir çalışma. MSGSÜ Sosyal Bilimler, 1(23), 88-104.
  7. Hernandez-Rojas, E., Imran, A., & Nguyen-Hoan, L. (2021, October 11-12). Informal leaders and their influence within information system organisations in developing countries: A case study in Mexico. 7th International Workshop on Socio-Technical Perspective in IS Development (STPIS’21), Trento, Italy.
  8. Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2020). Eğitim yönetimi teori, araştırma ve uygulama. Çev. Turan, S. (Ed.). Nobel.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Yönetimi, Eğitimde Liderlik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

27 Şubat 2026

Kabul Tarihi

7 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ün, R. (2026). Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı? Eğitimde Bilimsel Gelişim Dergisi, 2(2), 23-37. https://izlik.org/JA49ES52SS
AMA
1.Ün R. Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı? eBilge. 2026;2(2):23-37. https://izlik.org/JA49ES52SS
Chicago
Ün, Recep. 2026. “Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı?”. Eğitimde Bilimsel Gelişim Dergisi 2 (2): 23-37. https://izlik.org/JA49ES52SS.
EndNote
Ün R (01 Temmuz 2026) Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı? Eğitimde Bilimsel Gelişim Dergisi 2 2 23–37.
IEEE
[1]R. Ün, “Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı?”, eBilge, c. 2, sy 2, ss. 23–37, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49ES52SS
ISNAD
Ün, Recep. “Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı?”. Eğitimde Bilimsel Gelişim Dergisi 2/2 (01 Temmuz 2026): 23-37. https://izlik.org/JA49ES52SS.
JAMA
1.Ün R. Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı? eBilge. 2026;2:23–37.
MLA
Ün, Recep. “Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı?”. Eğitimde Bilimsel Gelişim Dergisi, c. 2, sy 2, Temmuz 2026, ss. 23-37, https://izlik.org/JA49ES52SS.
Vancouver
1.Recep Ün. Okul Müdürlerine Göre İnformal Liderler: Tehdit mi, Fırsat mı? eBilge [Internet]. 01 Temmuz 2026;2(2):23-37. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49ES52SS