İnceleme Makalesi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım

Cilt: 23 Sayı: 90 1 Temmuz 2025
PDF İndir

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım

Öz

Eleştirel eğitim kuramcılarının perspektifinden bakıldığında, Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde (TYMM) eğitim bilimsel açıdan önemli sorunlar olduğu görülmektedir. Zira kabul edilen ve uygulamaya konan haliyle TYMM, “belli bir yaşam biçimine girişi temsil etmekte ve öğrencileri kısmen var olan kapitalist toplumdaki baskın ve ast mevkilere hazırlamaya hizmet etmektedir”. TYMM ana hatlarıyla yapılandırmacı yaklaşımın esas alındığı bir müfredattır ve eğitim sistemimizde 2004’te davranışçılıktan yapılandırmacılığa geçişten itibaren yapılan bütün öğretim programı geliştirme çalışmalarında olduğu gibi bu revizyonda da sıklıkla ifade edildiği gibi felsefe bakımından bir yenilik görülmemektedir. Bununla birlikte TYMM 9.sınıf coğrafya dersi programı incelendiğinde, programının yöntem, öznellik ve nesnellik, kavram ve ilkeler, dil ve değerler açısından eksik ve yetersiz olmasının yanında yeni kuşakların insanlığın tarih boyunca üretmiş olduğu evrensel, geçerli ve güncel bilgiyle donatmak yerine, ama bu bilgilerle bezenmiş belli bir bakışla ve önceden belirlenmiş belli bir amaca uygun olarak arzulanan yeni bir insan tipi yaratmayı amaçladığı görülmektedir. Böylece müfredat, yalnızca bireylerin bilgi edinmesini sağlamakla kalmamakta, aynı zamanda onların toplumsal yapı içerisindeki rollerini kabullenmelerini sağlayan ideolojik bir işlev görmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Karataş, H. İ. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Hakkında. Alanyazın Eğitim Bilimleri Eleştirel İnceleme Dergisi, 5(1), 6-12.
  2. Kaya, N., Artvinli, E., & Bulut, İ. (2008). 2005 Yılı Coğrafya Öğretim Programının Uygulama Düzeyi: 9. Sınıf Coğrafya programı Örneği, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(19), 40-59.
  3. Köşker, N. (2014). Beşerî coğrafya ve mekânsal bilginin endoktrinasyonu. Türkiye Coğrafi Araştırma ve Uygulanma Merkezi (TÜCAUM) 8. Coğrafya Sempozyumu Bildiriler Kitabı (s. 429-438). Ankara.
  4. Köşker, N. (2020). Öğretmen Adaylarının Türkiye’ye Komşu Ülkelere İlişkin İmajları. International Journal of Geography and Geography Education, (41), 13-35.
  5. Köşker, N. (2021). Öğretim Programlarında Coğrafya Konularının Yeri. İçinde: S. Karabağ, S. Şahin, & B. Şahin (Ed.), Coğrafya Dersi Öğretim Programları (s. 157-190). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
  6. McLaren, P. (2011). Eleştirel Pedagojiye Giriş. (çev. M. Y. Eryaman & H. Arslan). Ankara: Anı Yayınları.
  7. MEB. (2024). TYMM ortak metni. https://meb.gov.tr.
  8. MEB. (2024). 9. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı. Ankara: Devlet Kitapları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Politikası

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

26 Aralık 2024

Kabul Tarihi

14 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 90

Kaynak Göster

APA
Mukul, İ. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım. Eğitim Bilim Toplum, 23(90), 41-65. https://izlik.org/JA75JE62UD
AMA
1.Mukul İ. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım. EBT. 2025;23(90):41-65. https://izlik.org/JA75JE62UD
Chicago
Mukul, İrfan. 2025. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım”. Eğitim Bilim Toplum 23 (90): 41-65. https://izlik.org/JA75JE62UD.
EndNote
Mukul İ (01 Temmuz 2025) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım. Eğitim Bilim Toplum 23 90 41–65.
IEEE
[1]İ. Mukul, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım”, EBT, c. 23, sy 90, ss. 41–65, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75JE62UD
ISNAD
Mukul, İrfan. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım”. Eğitim Bilim Toplum 23/90 (01 Temmuz 2025): 41-65. https://izlik.org/JA75JE62UD.
JAMA
1.Mukul İ. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım. EBT. 2025;23:41–65.
MLA
Mukul, İrfan. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım”. Eğitim Bilim Toplum, c. 23, sy 90, Temmuz 2025, ss. 41-65, https://izlik.org/JA75JE62UD.
Vancouver
1.İrfan Mukul. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. Sınıf Coğrafya Ders Programına Eleştirel Bir Yaklaşım. EBT [Internet]. 01 Temmuz 2025;23(90):41-65. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75JE62UD