Türkiye’de Üçüncü Sayfa Haberlerine Mahkûm Edilen İnsani Güvenlik için Eleştirel Bir Okuma

Öz

Türkiye’de yaşama dair kaygıları artıran, endişe ve korku duygusuna neden olan gündelik güven(siz)lik krizleri ardı ardına yaşanmaktadır. Buna rağmen önlenebilir maden faciaları, kadın ve iş cinayetleri, faili meçhul cinayetler, trafik kazaları, artan suç oranları, mafya ve çeteler üçüncü sayfa haberi olmanın ötesine geçememektedir. Diğer bir ifadeyle, gündelik yaşamdaki risk ve tehditler münferit görülmekte, kaza ve kader denilerek güvenlik dışılaştırılmaktadır. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okullarda gerçekleşen ve çocukları hedef alan son saldırılar, insani güvenliği hiç olmadığı kadar tartışılır hale getirmiştir. Bu görüş makalesi, ülkemizdeki gündelik güven(siz)lik yapısının eleştirel bir okumasını yapmaktadır. Yapı bozumu yöntemiyle kadın ve işçi cinayetleri üzerinden “kimin güvenliği” sorusu tartışmaya açılmış; devamında iktidarın güçlü devlet mitine dayalı popülist hegemonik söylemi irdelenmiştir. Makale, güvenlik kavramının sıradan insanı ve biricik yaşamlarını merkeze alacak şekilde genişletilip derinleştirilerek yeniden kavramsallaştırılması gerektiğini savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• güvenlik
• insani güvenlik
• eleştirel yaklaşım

A Critical Reading of Human Security Condemned to the Third-Page News in Türkiye

Öz

The succession of everyday (in)security crises in Türkiye amplifies concerns and engenders anxiety and fear. Nevertheless, preventable mining disasters, homicides of women, workplace killings, unresolved murders, traffic incidents, escalating crime rates, and the operations of mafias and gangs persist on the third-page of the newspaper. The risks and threats in everyday life are perceived as isolated occurrences and dismissed as accidents or acts of fate, thereby de-securitised. The recent attacks on schools, targeting children in Şanlıurfa and Kahramanmaraş, have intensified the debate surrounding human security. This opinion article provides a critical reading of everyday (in)security in our country. Using a deconstructive approach, the question of ‘whose security’ has been raised in relation to the homicides of women and workers; subsequently, the piece goes on to interrogate the government’s populist hegemonic discourse, grounded in the myth of the strong state. The article argues that the concept of security needs to be reconceptualised by broadening and deepening to place ordinary people and their unique lives at its centre.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• security
• human security
• critical approach

Kaynakça

1. ABC Gazetesi. (2024, 15 Ekim). Güvenlik kaygıları derinleşiyor: MetroPOLL anketi ne gösteriyor? Haberler. https://abcgazetesi.com.tr/guvenlikkaygilari-derinlesiyor-metropoll-anketi-ne-gosteriyor-771998
2. Bianet. (2014, 14 Mayıs). Başbakan Erdoğan: Bunun fıtratında var, olağan şeyler. Haber. https://bianet.org/haber/basbakan-erdogan-bunun-fitratindavar-olagan-seyler-155667
3. BirGün. (2025a, 16 Ekim). Kapitalist düzen gıdaya erişimi engelledi: Raflar dolu, sofralar boş. Anasayfa-güncel. https://www.birgun.net/haber/kapitalist-duzen-gidaya-erisimi-engelledi-raflar-dolu-sofralar-bos-661259
4. BirGün. (2025b, 6 Haziran). 6 Şubat deprem davaları: Tepki çeken karar ve savunmalar. Anasayfa-güncel. https://www.birgun.net/haber/6-subatdeprem-davalari-tepki-ceken-karar-ve-savunmalar-628757
5. Butler, J. (2005). Kırılgan hayat: Yasın ve şiddetin gücü. (Başak Ertür Çev.; 1. baskı). İstanbul: Metis Yayınları.
6. Buzan, B., Wæver, O. & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. London: Lynne Rienner Publishers.
7. Cumhuriyet. (2026, 1 Mayıs). Türkiye yoksullukta Avrupa birincisi: 25 milyon kişi risk altında. Haberler-ekonomi. https://www.cumhuriyet.com.tr/ekonomi/turkiye-yoksullukta-avrupa-birincisi-25-milyon-kisi-riskaltinda-2500111
8. Çelik, U. (2026). Adaletin nefesinin tükendiği an: Hrant Dink davasında hukukun yönetimsel şiddeti. Mülkiye Dergisi, 50(1), 97-135. https://doi.org/10.25064/mulkiye.1746392

9. Eğitim Sen. (2026, Nisan 24). Okullarda yaşanan şiddet asayiş ve denetim odaklı değil, pedagojik yaklaşımla çözülmelidir! Basın açıklamaları. https://egitimsen.org.tr/okullarda-yasanan-siddet-asayis-ve-denetimodakli-degil-pedagojik-yaklasimla-cozulmelidir/
10. Enloe, C. (2014). Bananas, beaches and bases: Making feminist sense of international politics. Oakland: University of California Press.
11. Environmental Performance Index (EPI). (2024). 2024 environmental performance index. https://epi.yale.edu/downloads/2024-epireport-20250106.pdf
12. Esen, B. & Baysal, B. (2022). Eleştirel güvenlik ve Türkiye. İstanbul: İletişim Yayınları.
13. Foucault, M. (2019). Yapısalcılık ve post yapısalcılık. (Ali Utku & Ümit Umaç, çev.; 1. baskı). İstanbul: Birey Yayıncılık.
14. Fraser, N. & Honneth, A. (2003). Redistribution or recognition?: A politicalphilosophical exchange. London & New York: Verso Books.
15. Galtung, J. (1969). Violence, peace, and peace research. Journal of Peace Research, 6(3), 167-191. https://doi.org/10.1177/00223433690060030
16. Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks. (Quintin Hoare & G. Nowell Smith, Edit & Trans.; 1th edition). New York: International Publishers.
17. Hürriyet. (2014, Mayıs 11). Sefer Çalınak dünyayı da şaşırttı. Haberler-dünya haberleri. https://www.hurriyet.com.tr/dunya/sefer-calinak-dunyayi-dasasirtti-26385668
18. İletişim Başkanlığı. (2021, 21 Mart). Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesinden çekilmesine ilişkin açıklama. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/turkiyenin-istanbul-sozlesmesinden-cekilmesine-iliskin-aciklama
19. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG Meclisi). (2026). Yazı arşivi. https://www.isigmeclisi.org/
20. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu. (2015). Hakkımızda. https://kadincinayetlerinidurduracagiz.net/hakkimizda
21. Kaliber, A. (2023). Securing the exception through securitization: Turkish modular emergency in the making. Democratization, 30(3), 440–457. https://doi.org/10.1080/13510347.2022.2151000
22. Karakoç, J. & Ersoy, D. (2025). Turkish foreign policy in the nexus between securitization and populism. Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 27(4), 632–651. https://doi.org/10.1080/19448953.2024.2414168
23. Mbembe, A. (2020). Necropolitics. Durham: Duke University Press.
24. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2026, 16 Nisan). Basın açıklaması. Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği. https://basinmus.meb.gov.tr/www/basinaciklamasi/icerik/167/tr
25. Neocleous, M. (2014). Güvenliğin eleştirisi. (Tonguç Ok, Çev.; 1. baskı). İstanbul: Nota Bene Yayınları.
26. Sözcü. (2023, 16 Aralık). Erdoğan: Ahlaki açıdan ciddi bir yozlaşma yaşanıyor. Haberler-gündem. https://www.sozcu.com.tr/erdogan-ahlakiacidan-ciddi-bir-yozlasma-yasaniyor-p9100
27. Türk Tabipleri Birliği (TTB). (2025, 10 Mart). Başka bir sağlık sistemi mümkün:Türkiye’ye özgü sağlık sistemi önerisi. https://www.ttb.org.tr/userfiles/files/baska-bir-saglik-sistemi-mumkun-raporu.pdf
28. United Nations Development Programme (UNDP). (1994). Human development report. https://hdr.undp.org/system/files/documents/hdr1994encompletenostats.pdf
29. United Nations (UN). (1948). Universal declaration of human rights. https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights
30. V-Dem Institute. (2026). Democracy report 2026: Unraveling the democratic era? https://www.v-dem.net/documents/75/V-Dem_Institute_Democracy_Report_2026_lowres.pdf
31. Vision of Humanity. (2026). 2025 global peace index. https://www.visionofhumanity.org/maps/#/
32. Wæver, O. (1993). Securitization and desecuritization. Copenhag: Copenhagen: Centre for Peace and Conflict Research.
33. World Bank. (2026). Gini index – Turkiye. https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?end=2023&locations=TR&start=2002&view=chart