Sanatsal Algıda Aufhebung Çözümlemeleri: Sanatta Aile, Gelenek ve Dönüşüm

Yıl 2025, Cilt: 1 Sayı: Özel Sayı 1 (Aile Yılı), 20 - 39, 30.12.2025

Merve Ayhan

Öz

Hegel’in Aufhebung kavramı, ortadan kaldırma, koruma ve dönüştürme anlamlarını bir arada barındırır. Bu yönüyle aile ve sanatın tarihsel dönüşümünü anlamada güçlü bir kurumsal çerçeve sunar. Aile, tarih boyunca bireylerin kimlik ve değerlerinin şekillendiği temel bir kurum olmuştur. Modernleşme ve küreselleşme süreçlerinde ise çekirdek aile, tek ebeveynli aile ve nikâhsız birliktelikler gibi daha esnek yapılara evrilmiştir. Bu dönüşüm, yok oluşa işaret etmez, aksine farklı biçimlerde sürdürülerek bireysel özgürlüğün ve toplumsal düzenin yeniden kurulmasını sağlamıştır. Bu süreçte aile, sürekliliğini koruyan ve değişimi yansıtan temel bir göstergeye dönüşmüştür. Geleneksel yapıların çözülüşü, aynı zamanda yeni toplumsal formların ortaya çıkışına zemin hazırlamıştır. Sanat ise bu diyalektik işleyişi görselleştiren bir alan olarak öne çıkar. Degas’ın “bellelli ailesi”, Picasso’nun “soler ailesi”, Hopper’ın “New York’ta bir oda” tablosu, Kahlo’nun aile kökenlerini konu alan eseri ve Kelly ile Weems’in feminist yaklaşımları, ailenin farklı dönemlerdeki kırılganlıklarını ve dönüşümünü yansıtır. Modern ve postmodern sanat eserleri ise yorumlayıcı analiz yoluyla incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda aile ve geleneğin sanat aracılığıyla yalnızca tekrar edilen imgeler olarak kalmadığı ortaya konmuştur. Aile, sürekli bir aşma ve yeniden kurma sürecinde dönüştürülerek varlığını sürdürmektedir.

Anahtar Kelimeler

hegel , aufhebung , aile , modern sanat , postmodern sanat

Analyses of Aufhebung in Artistic Perception: Family, Tradition and Transformation in Art

Öz

Hegel’s concept of Aufhebung encompasses the meanings of negation, prevervation and transformation all at once. In this sense, it provides a powerful institutional framework for understanding the historical transformation of family and art. Throughout history, the family has been a fundamental institution where individuals’ identities and values have been shaped. In the processes of modernization and globalization, however, the family has evolved into more flexible forms such as the nuclear family, single-parent families and non-marital unions. This transformation does not signify extinction; rather, it ensures the continuation of the family in different forms, enabling the reconstruction of both individual freedom and social order. In this process, the family v-becomes a key indicator that both preserves continuity and reflects change. The dissolution of traditional structures simultaneously paves the way for the emergence of new social forms. Art, in turn, emerges as a field that visualizes this dialectical process. Degas’s “the bellelli family”, Picasso’s “the soler family”, Hopper’s “room in the New York, Kahlo’s work on her family origins and the feminist approaches of Kelly and Weems all reflect the fragility and transformation of the family in different periods. Modern and postmodern artworks have been analyzed through interpretative methods. The study concludes that family persists by being continually sublated and reconstructed in an ongoing process of transformation.

Anahtar Kelimeler

hegel , aufhebung , family , modern art , postmodern art

Kaynakça

• Aldoğan, A. (2019). Edward Hopper resimlerinde Amerikan günlük hayatının ve modern yaşamın izleri. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (42), 243-253. https://doi.org/10.32547/ataunigsed.514986
• Anderson, J. (2023, 25 Kasım). Carrie Mae Weems: A Retrospective on The Kitchen Table Series, 1990. Hasta. https://www.hasta-standrews.com/features/2023/11/25/carrie-mae-weems-a-retrospective-on-the-kitchen-table-series-1990
• Balan, M. (2016). Postmodern famıly– coordınates and trends. Scientific Research And Education In The Air Force, 523-527. https://doi.org/10.19062/2247-3173.2016.18.2.5
• Bessette, M. S. Y. (2010). Hegel’s analysis of the family in elements of the philosophy of right: an interpretation. Prepared for delivery at: The 2010 Midwest Political Science Association Meeting, 1-23. https://www.academia.edu/227603/Hegels_Analysis_of_the_Family_in_Elements_of_the_Philosophy_of_Right_An_Interpretation?utm_source=
• Bolay, S. H. (1999). Hegel’in insana bakışı. Felsefe Dünyası, 2(30), 9-28.
• Bumin, T. (2020). Hegel bilinç problemi, köle-efendi diyalektiği, praksis felsefesi. Yapı Kredi Yayınları.
• Burunsuz, M. (2020). Postmodern sanatta eser ve kavram bileşenleri üzerine bir değerlendirme. Yıldız Journal of Art and Design, 7(2), 100-120. https://doi.org/10.47481/yjad.741865
• Demir. E. F. (2021). Hegel’in Aufhebung’u Beoning (2018) Filminde Olamayanı Aramak. Sinefilozofi Dergisi, Özel Sayı (3), 67-83. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.874603
• Dickerson, M. (2021). X’dan z'ye sanat tarihi tarih öncesinden postmodern zamanlara görsel sanatlar. Say Yayınları.
• Dilmaç, S. (2019). Hegel estetiğinde sanatın anlamlandırılışı. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 102-122.
• Dixon, A. G. (2010). Sanat atlası dünyanın en kapsamlı müze kitabı. Boyut Yayıncılık. Edgar Degas. (t.y.). The Bellelli Family, 1958-67 by Edgar Degas. edgar-degas.net. https://www.edgar-degas.net/bellelli-family.jsp
• Eğribel, E. ve Özcan, U. (Ed.). (2020). Değişim sosyolojisi dünyada ve Türkiye’de toplumsal değişme. Kitabevi.
• Freeland, C. (2008). Sanat kuramı. Dost Kitabevi Yayınları.
• Gombrich, E. H. (1997). Sanatın öyküsü. Remzi Kitabevi.
• Grzymkowski, E. (2020). Sanat 101: Leonardo da Vinci'den Andy Warhol'a sanat hakkında bilmeniz gereken her şey. Say Yayınları.
• Güneş, F. Ş. (2023). Hegel’de bilgi ve sanat ilişkisi. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, (36). 239-56. https://doi.org/10.53844/flsf.1359369.
• Hatipler, M. (2023). Modernizmden Postmodernizme Aile. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(4), 574-590. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1219
• Hauser, A. (1984). Sanatın Toplumsal Tarihi. Remzi Kitabevi.
• Hegel, G. W. F. (1986). Tinin görüngübilimi. İdea Yayınları.
• Hegel, G. W. F. (1994). Estetik güzel sanat üzerine dersler cilt I. Payel Yayınevi.
• Hegel, G. W. F. (2014). Mantık bilimi. İdea Yayınevi.
• Hegel, G. W.F. (1991). Hukuk felsefesinin prensipleri. Sosyal Yayınlar.
• Kınay, C. (1993). Sanat tarihi rönesans’tan yüzyılımıza-geleneksel’den modern’e. Kültür Bakanlığı.
• Kojeve, A. (2001). Hegel felsefesine giriş. Yapı Kredi Yayınları.
• Laboverie. (t.y.). Pablo Picasso-La famille soler. Laboverie. https://en.laboverie.com/news/archives/en-attendant-la-reouverture/quelques-chefs-doeuvre-en-video/pablo-picasso-la-famille-soler
• National Gallery of Victoria. (2016, 23 Ağustos). Work of the week – Edgar Degas ‘the bellelli family’ 1867. NGV. https://www.ngv.vic.gov.au/work-of-the-week-edgar-degas-the-bellelli-family-portrait-de-famille/
• Özcan, S. (2021). Hegel felsefesinde kendi kendini gerçekleştiren özgür bir varlık olarak insan. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (54), 230-238.
• Özdemir, D. (2023). Çağdaş sanat, bienal, küratör ilişkisi. İdil, (104), 426-440.
• Pinkard, T. (2012). Hegel. Türkiye İş Bankası.
• Temblador, A. (2020, 13 Ekim). This artwork changed my life: Frida Kahlo’s “my grandparents, my parents, and i (family tree). Artsy. https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-frida-kahlo-painting-helped-bridge-divisions-biracial-family
• The Museum of Modern Art. (t.y.). Frida Kahlo. my grandparents, my parents, and i. 1936. Moma. https://www.moma.org/audio/playlist/3/4644?utm_source=
• Warriner, R. (2015, 9 Agustos). Mary Kelly, Doğum Sonrası dokümanı. Smarthistory. https://smarthistory.org/mary-kelly-post-partum-document/
• Yuan, G. (2018, 22 Eylül). Moma observation: family tree. Portfolio Newschool. https://portfolio.newschool.edu/xinyiyuan/2018/09/22/moma-observation-family-tree/