Kumar Bağımlılığı, Depresyon ve İntihar: Literatür Derlemesi

Öz

Bağımlılık bir nesneye davranışın verdiği hazza ulaşabilmek adına zamanla kullanımının artmasıyla gözlenen kişinin hayatında maddi manevi kayıplara yol açan bir beyin hastalığı olarak tanımlanabilir. Davranışsal bağımlılık türlerinden olan Kumarın tarihi uzun yıllara dayanmaktadır son yıllarda internet kullanımının yaygınlaşması ile kumar oynamaya erişimin kolaylaştığı düşünülmektedir. Kumar sonrası kaybın getirdiği maddi ve manevi oluşan zararlar ile ilgili depresyon ve intihar gibi bazı durumlar gelişebilmektedir bu çalışmada bu 2019-2025 yıllar arasında yapılmış çalışmalar dahil etme ve dışlama kriterlerine göre literatür taranacak ve derlenecektir. Bu amaç doğrultusunda Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (YÖKTEZ), DergiPark, GoogleAkademik, DEÜ kütüphane, veri tabanları ve diğer internet arama motorlarında literatür taramasında “Kumar Bağımlılığı” “İntihar” “Depresyon” terimleri kullanılarak araştırma yapılmıştır Bu araştırmada, “Kumar bağımlılığının depresyon ve inthar ile ilişkileri” bağlamında on bir tane çalışmaya ulaşılmış ve incelenen çalışmalarda bireylerin kumar sonucunda hayatlarında olumsuzluklar yaşadığı ve bu yaşantıların sonucu olarak depresif hissetme yalnızlaşma izolasyon gibi durumlarla birlikte intihara girişim riskini arttırdığı düşünülmektedir. İnternetin yaygınlaşması ve çevrim içi kumar sitelerinin ulaşımının kolaylaşması kişiyi kayıplara ve bu kayıplar sonucunda depresyon ve intihara varacak durumlara getirebilmektedir bu açıdan klinisyenlerin dikkatli olması gerekmektedir. Bu çalışma, konuya ilişkin kitaplar, makaleler, yüksek lisans ve doktora tezlerinin bulgularını inceleyen bir literatür taraması ve derlemesidir.

Anahtar Kelimeler

• “Kumar bağımlılığı”
• “Patolojik kumar”
• “Kumar oynama bozukluğu”
• “İntihar”
• “Depresyon”.

Gambling Addiction, Depression, and Suicide: A Literature Review

Öz

Addiction can be defined as a brain disease that causes material and moral losses in the life of the person observed by increasing the use of an object over time in order to reach the pleasure of the behaviour. Gambling, which is one of the types of behavioural addiction, has a long history and it is thought that access to gambling has become easier with the widespread use of the internet in recent years. In this study, the literature will be reviewed and compiled according to the inclusion and exclusion criteria of the studies conducted between 2019-2025. For this purpose, research was conducted using the terms ‘Gambling Addiction’ ‘Suicide’ ‘Depression’ in the literature search in the Higher Education Council National Thesis Centre (YÖKTEZ), DergiPark, GoogleAkademik, DEÜ library, databases and other internet search engines, Eleven studies were found in the context of ‘the relationship of gambling addiction with depression and suicide’ and it is thought that individuals experience negativities in their lives as a result of gambling and as a result of these experiences, it is thought to increase the risk of suicide attempt with situations such as feeling depressed, isolation and isolation. The widespread use of the Internet and the ease of access to online gambling sites can lead to losses and as a result of these losses, depression and suicide, and clinicians should be careful in this respect. This study is a classification and compilation study based on literature review in which the findings of source books, articles, master's and doctoral theses on the subject are investigated.

Anahtar Kelimeler

• “Gambling addiction”
• “Pathological gambling”
• “Gambling disorder suicide”
• “Depression”.

Kaynakça

1. Altıntaş, M., Başgül, Ş. S., Avcu, A., Macit, R., Büyüköztürk, Ş., Dinçer, D., Özdenler, M., ve Öztürk, M. (2024). A study on gambling behavior in türkiye: Perceptions, attitudes, thoughts, and behaviors toward gambling. Psychiatry and Clinical Psychopharmacology, 34(4), 311–319. https://doi.org/10.5152/pcp.2024.24907
2. Altıntaş, M. (2018). Kumar oynama bozukluğu tanısı olan hastalarda anksiyete, depresyon, ruminasyon ve dürtüsellik. Cukurova Medical Journal, 43(3), 624-633. https://doi.org/10.17826/cumj.356820
3. Aras, S. ve Gültekin, M. (2020). Bilgisayar oyun bağımlılığının ailedeki koruyucu etkenler ve kişisel özellikler açısından incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 1508-1520. https://doi.org/10.33206/mjss.592332
4. Aka, V. ve Yaman, Ö. M. (2024). Kumar oynama davranışının biyopsikososyal sonuçlarına ilişkin fenomenolojik bir araştırma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12 (3), 966-987. https://doi.org/10.18506/anemon.1481507
5. Aktürk, İ., Karaman, H. ve Yaman, Ö. M. (2024). Kumar oynama davranışını sürdürmedeki pozitif pekiştireçler ve yaşantısal kaçınmanın rolüne dair nitel bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26 (1), 251-274. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1378685
6. Akyüz, Z. ve Yılmaz, A. E. (2025). Davranışsal bağımlılıklar ve bağımlılık örüntüsü risk modellerinin sosyodemografik özellikler çerçevesinde belirlenmesi. Türk psikoloji dergisi, 40(95), 1-26. https://doi.org/10.31828/turkpsikoloji.1502407
7. Alaba-Ekpo, O., Caudwell, K. M., & Flack, M. (2025). Examining the strength of the association between problem gambling and gambling to escape. A systematic review and meta-analysis. International Journal of Mental Health and Addiction, 23(6), 4328–4343. https://doi.org/10.1007/s11469-024-01354-5
8. Altuntaş, Y., Çelikay Söyler, H. ve Kula, H. (2023). Kumar bağımlılarıyla sağlıklı kontrollerin bilişsel çarpıtmaları, psikopatolojileri ve aile ilişkilerinin karşılaştırılması. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(1), 68–84. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1171

9. Armoon, B., Griffiths, M. D., Mohammadi, R. ve Ahounbar, E. (2023). Suicidal behaviors and associated factors among individuals with gambling disorders: A meta-analysis. Journal of Gambling Studies, 39(2), 751-777. https://doi.org/10.1007/s10899-023-10188-0
10. Atar, A. Ö., Yalçın, Ö., Uygun, E., Demirci, A. Ç., ve Erdoğan, A. (2016). Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde aile işlevlerinin, çift uyumunun ve anne baba tutumunun değerlendirilmesi. Arch Neuropsychiatr, 53(1), 38-44.
11. Azemi, F., Avdyi, M. ve Bytyqi, V. (2023). Understanding gambling in the United Kingdom: A qualitative study on the experiences of gamblers’ families. Frontiers in Psychology, 14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1009923
12. Babaroğlu, A., Kahraman, Ö. G., Akduman, G. G., Gündüz, A., Özkan, İ., Pekdoğan, S., ve Turhan, C. (2020). Çocukluk döneminde erken müdahale. Nobel Akademik Yayıncılık.
13. Barnes, G. M., Welte, J. W., Hoffman, J. H., & Dintcheff, B. A. (2005). Shared predictors of youthful gambling, substance use, and delinquency. Psychology of addictive behaviors : journal of the Society of Psychologists in Addictive Behaviors, 19(2), 165–174. https://doi.org/10.1037/0893-164X.19.2.165
14. Barry, D. T., Steinberg, M. A., Wu, R., & Potenza, M. N. (2008). Characteristics of black and white callers to a gambling helpline. Psychiatric services, 59(11), 1347–1350. https://doi.org/10.1176/ps.2008.59.11.1347
15. Bayındır, G. (2018). Kumar ve şans oyunlarına toplumsal bakış: Niğde örneği. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 2(2), 58–83.
16. Becona, E., Del Carmen Lorenzo, M., & Fuentes, M. J. (1996). Pathological gambling and depression. Psychological reports, 78(2), 635–640. https://doi.org/10.2466/pr0.1996.78.2.635
17. Bengisoy, A., Özdemir, M. B., Erkıvanç, F., Şahin, S. ve İskifoğlu, T. Ç. (2019). Bilişsel davranışcı terapi kullanılarak yapılan araştırma makalelerinin içerik analizi 1997-2018. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 9(54), 745-793.
18. Blaszczynski, A. ve Nower, L. (2002), Sorunlu ve patolojik kumarın yolak modeli. Bağımlılık, 97: 487-499. https://doi.org/10.1046/j.1360-0443.2002.00015.x
19. Bulut, M. ve Menteş, N. (2022). Finans sektöründe bazı davranışsal bağımlılıklar; patolojik ticaret, sorunlu borsa ve sorunlu kripto para ticareti. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 5(1), 1–12. https://doi.org/10.38004/sobad.1054202
20. Buran, A. (2021). Kumar oynama bozukluğunda bilişsel davranışçı terapinin etkinliği üzerine sistematik bir derleme. Bağımlılık Dergisi, 22(2), 180–186. https://doi.org/10.51982/bagimli.841844
21. Cameron, L., Ride, J., ve Devlin, N. (2024). An economic model of gambling behaviour: A two-stage approach. Journal of gambling studies, 40(1), 65–81. https://doi.org/10.1007/s10899-022-10146-2
22. Carneiro, E., Tavares, H., Sanches, M., Pinsky, I., Caetano, R., Zaleski, M., & Laranjeira, R. (2020). Gender differences in gambling exposure and at-risk gambling behavior. Journal of Gambling Studies,36(2), 445–457. https://doi.org/10.1007/s10899-019-09884-7
23. Cattapan-Ludewig, K., & Seifritz, E. (2010). Ätiologie von depressiven Störungen - das "biopsychosoziale Modell" [Aetiology of depressive disorders--the biopsychosocial model]. Therapeutische Umschau. Revue therapeutique, 67(11), 566–570. https://doi.org/10.1024/0040-5930/a000096
24. Chen, J. H., Tong, K. K., Wu, A. M. S., Lau, J. T. F., & Zhang, M. X. (2018). The comorbidity of gambling disorder among macao adult residents and the moderating role of resilience and life purpose. International journal of environmental research and public health, 15(12), 2774. https://doi.org/10.3390/ijerph15122774
25. Chun, J., Cho, S., Chung, I. J., ve Kim, S. (2011). Economic and psychosocial impact of problem gambling in South Korea. Asian Journal of Gambling Issues and Public Health, 2(1), 29-38.https://doi.org/10.1186/BF03342123
26. Çebi, Z. ve Karaaziz, M. (2022). Kumar oynama bozukluğunda bilişsel davranışçı terapi: Bir olgu sunumu. Hümanist Perspektif, 4(3), 549-567. https://doi.org/10.47793/hp.1120635
27. Çuhacı, G. (2025). Meslek profesyonellerinin gözünden çocuk ve ergen bağımlılığı alanında haklar ve riskler. ODİTORYUM Eleştirel Sosyal Bilimler Dergisi, 4(6), 94-121. https://izlik.org/JA38XK43TL
28. Darbyshire, P., Oster, C. ve Carrig, H. The experience of pervasive loss: Children and young people living in a family where parental gambling ıs a problem. J Gambl Stud 17, 23–45 (2001). https://doi.org/10.1023/A:1014536315167
29. Doğruyol, S. ve Yetim, Ü. (2019). Ebeveyne bağlanma, algılanan anne/baba tutumu ile akran ilişkileri arasındaki ilişkide benlik saygısının aracılık rolü. Nesne Dergisi, 7(14), 34-51. https://doi.org/10.7816/nesne-07-14-03
30. Dowling, N., Smith, D., & Thomas, T. (2009). A preliminary investigation of abstinence and controlled gambling as self-selected goals of treatment for female pathological gambling. Journal of Gambling Studies, 25(2), 201–214. https://doi.org/10.1007/s10899-009-9116-1
31. Dowling, N., Suomi, A., Jackson, A., Lavis, T., Patford, J., Cockman, S., Thomas, S., Bellringer, M., Koziol-Mclain, J., Battersby, M., Harvey, P., ve Abbott, M. (2014). Problem gambling and ıntimate partner violence: A systematic review and meta-analysis. Trauma, Violence, & Abuse, 17(1), 43-61. https://doi.org/10.1177/1524838014561269
32. Dowling, N., Merkouris, S. S., Greenwood, C., Oldenhof, E., Toumbourou, J., ve Youssef, G. (2017). Early risk and protective factors for problem gambling: Asystematic review and meta-analysis of longitudinal studies. Clinical psychologyreview, 51, 109–124. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2016.10.008
33. Duran, S., Demirci, Ö. ve Akgenç, F. Üniversite öğrencilerinin kumar oynama davranışı, öz güven ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. J Gambl Stud 40 , 1937–1949 (2024). https://doi.org/10.1007/s10899-024-10317-3
34. Duyan, V. ve Alptekin, K. (2014). İntihar ve intihar girişimleri. Yeni İnsan Yayınevi.
35. Effertz, T., Bischof, A., Rumpf, H. J., Meyer, C., & John, U. (2018). The effect of online gambling on gambling problems and resulting economic health costs in Germany. The European Journal of Health Economics, 19(7), 967-978.https://doi.org/10.1007/s10198-017-0945-z
36. Elmaoğlu, E. ve Özdemir, S. (2023). 3-6 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin çocuk yetiştirmedeki tutumları ile çocuğun psikososyal durumu arasındaki ilişki: Kesitsel araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 15(1), 64-71. https://doi.org/10.5336/nurses.2022-91337
37. Erdoğdu, Y. (2019). Kumar problemleri yaşayan bireylerin kumar oynamayla ilgili deneyimlerinin yorumlayıcı fenomenolojik analizi. ADDICTA: The Turkish Journal on Addictions, 6(3), 871-906.
38. Erus, S. (2019). Patolojik kumar bağımlılığı. In A. Eryılmaz & M. E. Deniz (Eds.), Tüm yönleriyle bağımlılık (pp. 2–20). Pegem Akademi.
39. Fairbairn, C. E., Briley, D. A., Kang, D., Fraley, R. C., Hankin, B. L., ve Ariss, T. (2018). A meta-analysis of longitudinal associations between substance use and interpersonal attachment security. Psychological bulletin, 144(5), 532–555. https://doi.org/10.1037/bul0000141
40. Faraji, H. ve Dağ, E. D. (2022). Kumar bağımlılığı ve intihar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Current Research and Reviews in Psychology and Psychiatry, 2(2), 184–200.
41. Franck, E., De Raedt, R., Dereu, M., ve Van den Abbeele, D. (2007). Implicit and explicit self-esteem in currently depressed individuals with and without suicidal ideation. Journal of behavior therapy and experimental psychiatry, 38(1), 75-85. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2006.05.003
42. Geniş, B. ve Aksu, H. (2020). İntihar girişimi ile acil servis başvuran kumar bağımlılığı olgusu. Bağımlılık Dergisi , 21 (1), 92-98. https://izlik.org/JA53HW97LD
43. George, S., & Murali, V. (2005). Pathological gambling: an overview of assessment and treatment. Advances in Psychiatric Treatment, 11(6), 450–456. https://doi.org/10.1192/apt.11.6.450 Ghelfi, M., Scattola, P., Giudici, G., ve Velasco, V. (2024). Online gambling: A systematic review of risk and protective factors in the adult population. Journal of Gambling Studies, 40(2), 673–699. https:// doi.org/10.1007/s10899-023-10258-3
44. Ghinassi, S. ve Casale, S. (2023). The role of attachment in gambling behaviors and gambling disorder: A systematic review. J Gambl Stud 39, 713–749 (2023). https://doi.org/10.1007/s10899-022-10163-1
45. Gilbert, P. (2016). Depression: The evolution of powerlessness (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315564319
46. Gray, H. M., Edson, T. C., Nelson, S. E., Grossman, A. B., & LaPlante, D. A. (2021). Association between gambling and self-harm: a scoping review. Addiction Research & Theory, 29(3), 183–195. https://doi.org/10.1080/16066359.2020.1784881
47. Griffiths, M. D. (2009). Internet gambling in the workplace. Journal of Workplace Learning, 21(8), 658–670. https://doi.org/10.1108/13665620910996197
48. Gülada, MO ve Keskin Yılmaz, Y. (2023). Kumar bağımlılığına yönelik kamu spotlarının jakobson'un iletişim işlevleri bağlamında analizi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi , 11 (2), 1378-1403. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1284067
49. Håkansson, A., Karlsson, A., & Widinghoff, C. (2018). Primary and secondary diagnoses of gambling disorder and psychiatric comorbidity in the Swedish health care system—A nationwide register study. Frontiers in psychiatry, 9, 426.
50. Helvacı Çelik, F. ve Hocaoğlu, Ç. (2016). Major depresif bozukluk tanımı, etyolojisi ve epidemiyolojisi: Bir gözden geçirme. Çağdaş Tıp Dergisi, 6(1), 51–66. https://doi.org/10.16899/ctd.03180
51. Hing, N., Thorne, H., Lole, L., Sproston, K., Hodge, N., ve Rockloff, M. (2024). Influences on gambling during youth: comparisons between at-risk/problem, non-problem and non-gambling adolescents in Australia. Journal of Youth Studies, 1–20. https://doi.org/10.1080/13676261.2024.2378288
52. Hong Z. (2024). The cultural evolution of games of chance : A historical ınvestigation of chinese gambling. Human nature (Hawthorne, N.Y.), 35(2), 89–113. https://doi.org/10.1007/s12110-024-09471-9
53. Iannello, N. M., Cucinella, N., Lo Coco, A., Ingoglia, S., Baviera, C., Inguglia, C., Lionetti, F., Pluess, M., & Lo Cricchio, M. G. (2025). Adolescents’ well-being and democratic parenting: Does environmental sensitivity matter?. Healthcare, 13(6), 659. https://doi.org/10.3390/healthcare13060659
54. Ledgerwood, D. M., & Petry, N. M. (2004). Gambling and suicidality in treatment-seeking pathological gamblers. The Journal of nervous and mental disease, 192(10), 711-714.
55. İncekara, H. İ. ve Taş, B. (2022). Yetişkinlerde kumar bağımlılığı ile ilişkili sosyodemografik değişkenlerin incelenmesi. Bağımlılık Dergisi, 23(4), 464-472. https://doi.org/10.51982/bagimli.1024383
56. İnceköse, S. ve Yapıcı, A. (2025). Şans oyunlarına katılım ve kumar bağımlılığına göre dinin etkisini hissetme ve dini yönelim biçimi düzeyi. Eskiyeni, (58), 833-858. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1674735
57. Jauregui, P., Onaindia, J., & Estévez, A. (2017). Adaptive and maladaptive coping strategies in adult pathological gamblers and their mediating role with anxious-depressive symptomatology. Journal of gambling studies, 33(4), 1081–1097. https://doi.org/10.1007/s10899-017-9675-5
58. Jolly, T., Trivedi, C., Adnan, M., Mansuri, Z., & Agarwal, V. (2021). Gambling in patients with major depressive disorder is associated with an elevated risk of Suicide: Insights from 12-years of Nationwide inpatient sample data. Addictive Behaviors, 118, 106872. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2021.106872
59. Kalischuk, R. G., Nowatzki, N., Cardwell, K., Klein, K., ve Solowoniuk, J. (2006). Problem gambling and its ımpact on families: A literature review. International Gambling Studies, 6(1), 31–60. https://doi.org/10.1080/14459790600644176
60. Kara, H. Z. (2025). Genç yetişkinlerin çevrimiçi bahis oynama davranışları üzerine nitel bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18 (3), 571-585. https://doi.org/10.37093/ijsi.1695813
61. Karaçam, Z. (2013). Sistematik derleme metodolojisi: Sistematik derleme hazırlamak için bir rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 26-33. https://izlik.org/JA24LY89AS
62. Karadağ, Ö. M., & Filazoğlu Çokluk, G. (2025). Kripto para ticareti yapan bireylerde kumar bağımlılığı, uyku kalitesi, depresyon ve anksiyete arasındaki ilişki. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 7(4), 349-356. https://doi.org/10.35365/ctjpp.25.4.02
63. Karamustafalıoğlu, O., & Yumrukçal, H. (2011). Depresyon ve anksiyete bozuklukları. Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni, 45(2), 65-74.
64. KAN, M. (2024). Dijital bağımlılıkla depresyon arasındaki ilişkinin aracısı olarak benlik saygısı. Sentez Akademik Araştırmalar Dergisi, 1(1), 143–178. https://doi.org/10.61749/JOSSAR-10.143-178
65. Karakartal, D. (2023). Kumar bağımlılığının yol açtığı psikososyal sorunların değerlendirilmesi. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 7(4), 1007–1016. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1377745
66. Kazğan, A., Yıldız, S., Tabara, MF ve Atmaca, M. (2021). Kumar oynama bozukluğunda metabolik sendrom ve dürtüsellikle ilişkisi. Bağımlılık Dergisi, 22 (3), 257-265. https://doi.org/10.51982/bagimli.896037
67. Keizer, R., Helmerhorst, K. O. W., & van Rijn-van Gelderen, L. (2019). Perceived quality of the mother-adolescent and father-adolescent attachment relationship and adolescents’ self-esteem. Journal of Youth and Adolescence, 48(6), 1203–1217. https://doi.org/10.1007/s10964-019-01007-0.
68. Kendler, K. S. (2016). The phenomenology of major depression and the representativeness and nature of dsm criteria. American Journal of Psychiatry, 173(8), 771–780. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2016.15121509
69. Kidane, A., Karlsson, A., & Håkansson, A. (2025). Suicide and attempted suicide in gambling disorder - results from a nationwide case-control study. Psychiatry research, 348, 116476. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2025.116476
70. Kim, S. W., Grant, J. E., Eckert, E. D., Faris, P. L., & Hartman, B. K. (2006). Pathological gambling and mood disorders: Clinical associations and treatment implications. Journal of affective disorders, 92(1), 109-116.
71. Kocsel, N., Paksi, B., Eisinger, A., Felvinczi, K., Czakó, A., Demetrovics, Z., & Kökönyei, G. (2024). Gender and trait rumination moderates the link between trait impulsivity and gambling problems severity in young adults. Comprehensive Psychiatry, 135, 152533. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2024.152533
72. Koç, M., Koçtürk, N., ve Zencir, T. (2022). Anne-baba eğitimi: ebeveynlerin eğitim deneyimleri ve gereksinimleri. Firat University Journal of Social Sciences, 32(1), 111-120. https://doi.org/10.18069/firatsbed.946663
73. Konuk Er, R. (2022). Ebeveynlere göre erken çocukluk özel eğitiminde erken müdahale: nitel bir çalışma. OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, 19(45), 103-115. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1063400
74. Korucuk, M. (2025). A research paper (the mediating role of online gambling addiction in the effect of future anxiety on academic underachievement among university students). Retos, 68, 1297–1310. https://doi.org/10.47197/re-tos.v68.113935
75. Kristensen, J. H., Pallesen, S., Bauer, J., Leino, T., Griffiths, M. D., & Erevik, E. K. (2024). Suicidality among individuals with gambling problems: A meta-analytic literature review.Psychological Bulletin, 150(1), 82–106. https://doi.org/10.1037/bul0000411
76. Lee, H. P., Chae, P. K., Lee, H. S., ve Kim, Y. K. (2007). The five-factor gambling motivation model. Psychiatry research, 150(1), 21–32. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2006.04.005
77. Lee, G. P., Stuart, E. A., Ialongo, N. S. ve Martins, S. S. (2014). Parental monitoring trajectories and gambling among a longitudinal cohort of urban youth. Addiction (Abingdon, England), 109(6), 977–985. https://doi.org/10.1111/add.12399
78. Lee, K., Kim, H., ve Kim, Y. (2021). Gambling disorder symptoms, suicidal ıdeation, and suicide attempts. Psychiatry investigation, 18(1), 88–93. https://doi.org/10.30773/pi.2020.0035
79. Livingstone, C., & Rintoul, A. (2021). Gambling-related suicidality: stigma, shame, and neglect. The Lancet. Public health, 6(1), e4–e5. https://doi.org/10.1016/S2468-2667(20)30257-7
80. Lorains, F. K., Cowlishaw, S., ve Thomas, S. A. (2011). Prevalence of comorbid disorders in problem and pathological gambling: Systematic review and meta-analysis of population surveys. Addiction, 106(3), 490–498. https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.2010.03300.x
81. Marionneau, V., & Nikkinen, J. (2022). Gambling-related suicides and suicidality: A systematic review of qualitative evidence. Frontiers in psychiatry, 13, 980303. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.980303
82. Matheson, F. I., Hamilton-Wright, S., Kryszajtys, D. T., Wiese, J. L., Cadel, L., Ziegler, C., & Guilcher, S. J. (2019). The use of self-management strategies for problem gambling: a scoping review. BMC Public Health. https://doi.org/10.1186/s12889-019-6755-8
83. Mishra, S., Beshai, S., Wuth, A., & Refaie, N. (2019). Risk and protective factors in problem gambling: An examination of psychological resilience. International Gambling Studies, 19(2), 241-264.https://doi.org/10.1080/14459795.2018.1545242
84. Nower, L., Gupta, R., Blaszczynski, A., & Derevensky, J. (2004). Suicidality and depression among youth gamblers: A preliminary examination of three studies. International Gambling Studies, 4(1), 69–80. https://doi.org/10.1080/1445979042000224412
85. Muelleman, R. L., DenOtter, T., Wadman, M. C., Tran, T. P., & Anderson, J. (2002).Problem gambling in the partner of the emergency department patient as a risk factor for intimate partner violence. The Journal of Emergency Medicine, 23(3), 307–312. https://doi.org/10.1016/S0736-4679(02)00543-7
86. Ögel, K. (2015). Bağımlı aileleri için rehber kitap: alkol, uyuşturucu, bilgisayar, sigara ve diğer bağımlılıkları olanların yakınlarına bilgiler. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
87. Özsat, K. (2023). Yetişkinlerde patolojik kumar bağımlılığı ile psikolojik semptomlar, dürtüsellik ve öz kontrol arasındaki ilişkinin incelenmesi. ISPEC Uluslararası Sosyal Bilimler ve Beşeri Bilimler Dergisi , 7 (4), 890–902. https://doi.org/10.5281/zenodo.10436113
88. Özcan, Ö., ve Çelik, G. G. (2017). Bilişsel davranışçı terapi. Türkiye Klinikleri,3(2), 115-120.
89. Pala, Ş. (2022). Erken çocukluk müdahale programlarının ailelerin ve çocukların üzerindeki sosyal, duygusal, finansal ve eğitsel yararlarının incelenmesi: Bir derleme çalışması. Social Sciences Studies Journal (Sssjournal): (Online), 100(100), 2455–2464.
90. Prime, H., Andrews, K., Markwell, A., Gonzalez, A., Janus, M., Tricco, A. C., Bennett, T., ve Atkinson, L. (2023). Positive parenting and early childhood cognition: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clinical child and family psychology review, 26(2), 362–400. https://doi.org/10.1007/s10567-022-00423-2
91. Remes, O., Mendes, J. F., ve Templeton, P. (2021). Biological, psychological, and social determinants of depression: A Review of Recent Literature. Brain sciences, 11(12), 1633. https://doi.org/10.3390/brainsci11121633
92. Rodda, S. N. (2021). A systematic review of ınternet delivered ınterventions for gambling: Prevention, harm reduction and early ıntervention. Journal of Gambling Studies, 38(3), 967–991. https://doi.org/10.1007/s10899-021-10070-x
93. Santana-Ferrándiz, M., Ibáñez-Pérez, J., & Moret-Tatay, C. (2025). Empathy and parental sensitivity in child attachment and socioemotional development: A systematic review from emotional, genetic, and neurobiological perspectives. Children, 12(4), 465. https://doi.org/10.3390/children12040465
94. Schluter, M. G., Kim, H. S., Poole, J. C., Hodgins, D. C., McGrath, D. S., Dobson, K. S., & Taveres, H. (2019). Gambling-related cognitive distortions mediate the relationship between depression and disordered gambling severity. Addictive behaviors, 90, 318–323. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2018.11.038
95. Sezer, F. ve Gürtepe, A. (2025). Investigation of attachment social exclusion and risky behaviors in adolescents. BMC Psychology, 13, 487. https://doi.org/10.1186/s40359-025-02822-w
96. Subramaniam, M., Chong, SA, Satghare, P., Browning, CJ ve Thomas, S. (2017). Kumar ve aile: İki yönlü bir ilişki. Davranışsal Bağımlılıklar Dergisi, 6 (4), 689-698. https://doi.org/10.1556/2006.6.2017.082
97. Sundqvist, K., & Wennberg, P. (2022). The association between problem gambling and suicidal ıdeations and attempts: A case control study in the general swedish population. Journal of gambling studies, 38(2), 319–331. https://doi.org/10.1007/s10899-020-09996-5
98. Şahan, B. ve Akbaş, T. (2018). Kültürel olarak farklı ailelerle psikolojik danışma ve Türk aile yapısında kültürün rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 46, 217–239.
99. Schindler, A. (2019). Attachment and substance use disorders-theoretical models, empirical evidence, and ımplications for treatment. Frontiers in psychiatry, 10, 727. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2019.00727
100. Sönmez , Y., & Karaaziz, M. (2025). Kumar bağımlılığında bilişsel davranışçı terapi: Olgu sunumu. PEARSON JOURNAL, 8(32), 207–218. https://doi.org/10.5281/zenodo.15724277
101. Takamatsu, S. K., Martens, M. P., & Arterberry, B. J. (2016). Depressive symptoms and gambling behavior: mediating role of coping motivation and gambling refusal self-efficacy. Journal of gambling studies, 32(2), 535–546. https://doi.org/10.1007/s10899-015-9562-x
102. Tian, L., Liu, L., ve Shan, N. (2018). Parent-child relationships and resilience among chinese adolescents: the mediating role of self-esteem. Frontiers in psychology, 9, 1030. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01030
103. Tolchard, B. (2016). Cognitive-behavior therapy for problem gambling: a critique of current treatments and proposed new unified approach. Journal of Mental Health, 26(3), 283–290. https://doi.org/10.1080/09638237.2016.1207235
104. Tonkuş, M. B., Ural, İ., & Er, M. N. (2025). Addiction and suicide risk among ındividuals who gamble kumar oynayan bireylerde bağımlılık ve intihar riski. Health Sciences, 4(03), 96-113
105. Viola E, Mehanović E, Martorana M, Renna M, Sciutto A, Giraudi G, Ginechesi M, Vullo C, Vadrucci S, Andrà C, Ceccano A, Casella P, Faggiano F and Vigna-Taglianti F (2025) Parental correlates of adolescent gambling behavior: a study on 12–14 years old students in Italy. Front. Psychol. 16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1563936
106. Wardle, H., John, A., Dymond, S., & McManus, S. (2020). Problem gambling and suicidality in England: secondary analysis of a representative cross-sectional survey. Public health, 184, 11–16. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2020.03.024
107. Wardle, H., & McManus, S. (2021). Suicidality and gambling among young adults in Great Britain: results from a cross-sectional online survey. The Lancet. Public health, 6(1), e39–e49. https://doi.org/10.1016/S2468-2667(20)30232-2
108. Wong, G., Zane, N., Saw, A., & Chan, A. K. K. (2013). Examining gender differences for gambling engagement and gambling problems among emerging adults. Journal of Gambling Studies, 29, 171–189. https://doi.org/10.1007/s10899-012-9305-1
109. Wu, C., Mu, Q., Gao, W., Lu, S., (2025). The characteristics of anhedonia in depression: a review from a clinically oriented perspective. Translational psychiatry, 15(1), 90. https://doi.org/10.1038/s41398-025-03310-w
110. Yeşilay. (2025, 25 Ekim). Yeşilay, Türkiye’nin en kapsamlı kumar raporunu açıkladı. Yeşilay. https://www.yesilay.org.tr/medya/haberler/yesilay-turkiye-nin-en-kapsamli-kumar-raporunu-acikladi/
111. Yip, S. W., Desai, R. A., Steinberg, M. A., Rugle, L., Cavallo, D. A., Krishnan-Sarin, S., & Potenza, M. N. (2011). Health/functioning characteristics, gambling behaviors, and gambling-related motivations in adolescents stratified by gambling problem severity: findings from a high school survey. The American journal on addictions, 20(6), 495–508. https://doi.org/10.1111/j.1521-0391.2011.00180.x
112. Yücedağ, A. (2024). Aile ilişkilerinde güven oluşumu: ebeveyn-çocuk ve karı-koca ilişkilerinde dinamikler. İnteraktif Bilim: Disiplinlerarası Araştırma ve İncelemeler Dergisi, 4(-), 2230-2267. https://doi.org/10.61749/JIRAS-14.2230-2267
113. Yüksel, F. ve Karaazi̇z, M. (2025). Kumar oynama bozukluğu bağlamında depresyon, anksiyete, stres ve psikolojik esneklik üzerine bir derleme. Academi̇c Studi̇es And Researchjournal Of Qurani̇c Studi̇es And Modern Sci̇ence, 6(12), 70-90. https://doi.org/10.52096/qsms.6.12.04
114. Zubaroğlu Yanardağ, M., Bilge, M. ve Yanardağ, U. (2020). Davranış bağımlılığına sahip müracaatçılara yönelik sosyal hizmet uygulamaları üzerine bir tartışma. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(4), 551–560. https://doi.org/10.34087/cbusbed.713866