Romantik İlişkilerde Obsesif Kompulsif Davranışlar

Öz

Romantik ilişki başlatma ve bu ilişkiyi devam ettirme genç yetişkinlik ve yetişkinlik döneminin en önemli görevlerinden biridir. Romantik ilişkiler kişilerin yaşamdan doyum sağlamalarının önemli bir unsurudur. Obsesif Kompulsif davranışlar, kişinin mantık dışı olduğunu bilmesine rağmen istem dışı biçimde zihnini sürekli meşgul eden ve denetim altına almakta güçlük çektiği takıntılı düşüncelerin yol açtığı dürtüyü azaltmak amacıyla yineleyici olarak sergilemekte olduğu davranışlar olarak tanımlanmaktadır. Bu davranışlar romantik ilişkiler bağlamında ortaya çıktığında, bireyin partnerine yönelik duyguları, partnerinin kendisine duyduğu sevgi ve ilişkinin doğruluğuna ilişkin yoğun kuşku ve sorgulamalarla kendini gösterebilmektedir. Romantik ilişkilerde gözlenen bu obsesif kompulsif örüntüler, ilişki odaklı ve partner odaklı boyutlar altında ele alınmakta ve güvence arama, karşılaştırma ve kontrol etme gibi kompulsif davranışlarla sürdürülmektedir. Söz konusu belirtilerin, bireylerin ilişki doyumunu ve ilişkisel işlevselliğini olumsuz yönde etkilediği bildirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, romantik ilişkilerde obsesif kompulsif davranışların hangi şekillerde bulunduğu ve doyumu ne düzeyde etkilediğini incelemektir. Bu çalışma sistematik gözden geçirme yöntemine dayalı olarak yapılandırılmıştır. Araştırmada Google Akademik ve Web of Science veri tabanları incelenmiştir. Veri tabanlarına romantik ilişki, Obsesif Kompulsif, doyum anahtar kelimeleri Türkçe ve İngilizce yazılarak tarama yapılmıştır. PRISMA modelinden yararlanılmış, belirlenen dahil etme ve dışlama kriterleri kapsamında 840 makalenin 10 tanesi çalışma konusu ile ilgili bulunup incelemeye alınmıştır. Sonuçlar, obsesif kompulsif davranışların romantik ilişkilerde doyumu negatif yönde etkilediğini, kişilerin ilişkilerde partnerine, ilişkisine veya ikisine bir arada obsesif kompulsif davranışlar sergileyebileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• romantik ilişki
• obsesif kompulsif davranış
• aile danışmanlığı
• doyum
• çift terapisi

Obsessive-Compulsive Behaviours in Romantic Relationships

Öz

Initiating and maintaining a romantic relationship is one of the most important developmental tasks of young adulthood and adulthood. Romantic relationships constitute a significant component of individuals’ overall life satisfaction. Obsessive-compulsive behaviors are defined as repetitive actions performed to alleviate the distress caused by intrusive and uncontrollable obsessive thoughts, which individuals recognize as irrational yet experience involuntarily. When these symptoms emerge within the context of romantic relationships, they may manifest as intense doubts and persistent questioning regarding one’s feelings toward the partner, the partner’s feelings toward oneself, and the validity or correctness of the relationship.These obsessive-compulsive patterns observed in romantic relationships are conceptualized under two primary dimensions: relationship-focused and partner-focused, and are maintained through compulsive behaviors such as reassurance seeking, comparison, and checking. Previous findings indicate that such symptoms negatively affect relationship satisfaction and relational functioning. Accordingly, the aim of the present study is to examine the forms in which obsessive-compulsive behaviors manifest in romantic relationships and the extent to which they influence relationship satisfaction. This study was designed as a systematic review. Google Scholar and Web of Science databases were searched using the keywords romantic relationship, obsessive-compulsive, and satisfaction in both Turkish and English. The PRISMA framework was employed, and based on predefined inclusion and exclusion criteria, 10 out of 840 identified articles were found to be relevant and included in the review. The results indicate that obsessive-compulsive behaviors negatively affect relationship satisfaction in romantic relationships and that individuals may exhibit obsessive-compulsive behaviors directed toward their partner, the relationship itself, or both simultaneously.

Anahtar Kelimeler

• romantic relationship
• Obsessive-compulsive behaviors
• Couples therapy
• Satisfaction
• Family Counseling

Kaynakça

1. Akkaya, G., & Yılmaz, T. (2021). Romantik ilişkilerde obsesif kompulsif belirtiler ve risk faktörleri üzerine bir gözden geçirme çalışması. Ayna Klinik Psikoloji Dergisi, 8(3), 376–395. https://doi.org/10.31682/ayna.882836
2. Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). DSM-5 Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı (5. basım). (E. Köroğlu, Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
3. Brandes, O., Stern, A., & Doron, G. (2020). “I just can't trust my partner”: Evaluating associations between untrustworthiness obsessions, relationship obsessions and couples violence. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 24. https://doi.org/10.1016/j.jocrd.2019.100500
4. Cebeci, B. (2019). Evlilik doyumunun eş desteği ve ilişki içerikli obsesif-kompulsif semptomlar ile ilişkileri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Çaykuş, E. T. (2020). İlişki istikrarı: İlişkilerde güç algısı, ilişkisel alçakgönüllülük ve romantik ilişkilerde obsesyon ve kompulsiyon ilişkilerinin incelenmesi (Doktora tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
6. Doron, G., Derby, D. S., & Szepsenwol, O. (2014a). Relationship obsessive compulsive disorder (ROCD): A conceptual framework. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 3(2), 169–180. https://doi.org/10.1016/j.jocrd.2013.12.005
7. Doron, G., Derby, D. S., Szepsenwol, O., & Talmor, D. (2012a). Tainted love: Exploring relationship-centered obsessive compulsive symptoms in two non-clinical cohorts. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 1, 16–24.
8. Doron, G., Derby, D. S., Szepsenwol, O., & Talmor, D. (2012b). Flaws and all: Exploring partner-focused obsessive-compulsive symptoms. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 1, 234–243.

9. Doron, G., & Derby, D. (2017). Assessment and treatment of relationship-related OCD symptoms (ROCD): A modular approach. In J. Abramowitz, D. McKay, & E. Storch (Eds.), Handbook of Obsessive-Compulsive Disorder Across the Lifespan (pp. 547–564). Wiley.
10. Doron, G., & Szepsenwol, O. (2015). Partner-focused obsessions and self-esteem: An experimental investigation. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 49, 173–179. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2015.05.007
11. Durmuş, C., & Cömert, İ. T. (2023). Romantik ilişkilerde obsesif kompulsif davranışlar ve mükemmeliyetçi tutumlar: Bir derleme çalışması. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, 9(2), 1–26.
12. Hamamcı, Z., & Esen-Çoban, A. (2010). Dysfunctional relationship beliefs of late adolescence in adjustment to university. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 2(2), 300–304.
13. Hamarta, E. (2004). Üniversite öğrencilerinin yakın ilişkilerindeki bazı değişkenlerin (benlik saygısı, depresyon ve saplantılı düşünme) bağlanma stilleri açısından incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
14. Kılıç, N., & Altınok, A. (2021). Obsession and relationship satisfaction through the lens of jealousy and rumination. Personality and Individual Differences, 179, 110959.
15. Kuru, E. K. (2022). Üniversite öğrencilerinde ilişki doyumu ve romantik obsesyon ilişkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
16. Mısırlı, M., & Karadayı Kaynak, G. (2023). Relationship obsessive compulsive disorder: A systematic review. Current Approaches in Psychiatry, 15(4), 549–561. https://doi.org/10.18863/pgy.1204303
17. Özel, E. P. (2021). İlişki odaklı ve partner odaklı obsesif kompulsif belirtileri yordamada bağlanma stillerinin ve evlilik uyumunun rolü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Işık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
18. Parlapan Baş, E. (2019). Association of relationship obsessive-compulsive symptoms with depression, anxiety and stress: Marriage and child related factors as moderators (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
19. Subaşı Harmancı, B., & Naz Öz, E. (2024). Obsesif kompulsif bozukluk ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişki: Bir gözden geçirme. Social Science Development Journal, 9(43), 88–100. https://doi.org/10.31567/ssd.1160