Okul Öncesi Eğitim Kurumlarından Yararlanmayan 4-5 Yaş Çocuklarının Dil Gelişimini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada okul öncesi eğitim kurumlarından yararlanmayan 4-5 yaş çocuklarının; anne-babanın eğitim düzeyi ve ailenin ekonomik durumu faktörlerinin dil gelişimini etkileyip etkilemediği araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; Konya iline bağlı olan Meram, Selçuklu ve Karatay ilçelerinde okul öncesi eğitim kurumlarına gitmeyen 4-5 yaş çocuklarıdır. Araştırmaya her ilçeden (ilçenin sosyokültürel özelliklerini taşıyan) 100 olmak üzere toplam 300 çocuk katılmıştır. Araştırmada çocuklarının ve ailelerinin niteliklerini saptamak amacıyla; kişisel bilgi formu, çocukların dil yeteneklerini ve kelime hazinesinin zenginliğini ölçmek için “Limbosh ve Wolf’un Lügatçe Dil Testi ve Refia Uğurel-Şemin’in Tamamlama İtemi” kullanılmıştır. Çocukların “Limbosh ve Wolf’un Lügatçe Dil Testi ve Refia Uğurel-Şemin’in Tamamlama İtemi”nden aldıkları puanlar SPSS 12.0 paket programıyla değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular okul öncesi eğitim kurumlarından yararlanmayan 4-5 yaş çocuklarının dil gelişimlerinde anne-baba eğitim durumu ve ailenin gelir düzeyi faktörlerinin etkili olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk gelişimi,Okul öncesi eğitim,Dil gelişimi

Investigation of Factors Affecting Language Development of 4-5 Years Old Children Not Benefiting from Pre-School Education Institutions

Abstract

In this study, whether the education level of parents, the economic condition of the family, affect the language development of 4-5 year-old children who don’t benefit from pre-school education. The general spectrum of the study is 4-5 year-old children who don’t attend pre- school education facilities in Meram, Selçuklu and Karatay districts in Konya. 100 children on per districts were taken into the study which equals to 300 children totally. Children who bear the characterictics of the sociocultural region taken were included in the study. In order to determine the characterictics of children and their families in the study, personal data form is used, “Limbosh and Wolf’s Language Test and Refia Uğurel-Şemin’s Completion Item” is used to measure language skills and vocabulary of children. The scores children received from “Limbosh and Wolf s Language Test and Refia Uğurel-Şemin’s Completion Item” analyses were evaluated by SPSS 12.0 packet program. The factors of education level of parents and the economic condition of the family found to be effective for 4-5 year-old children who don’t benefit from pre-school education facilities.

Keywords

• Child development,Pre-school education,Language development

Kaynakça

1. Anlar, B. (1983). İlk altı yaşta dil gelişimi, anne baba eğitimi ve cinsiyetin etkisi (Yayınlanmamış uzmanlık tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
2. Aydoğan, Y. (2000). 4-6 yaş çocuklarında dil gelişimlerine etki eden faktörlerin saptanması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya, Türkiye.
3. Bekir, Ş. (2004). Almanya’da okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubu türk çocuklarına uygulanan dil eğitim programının dil gelişimine etkisi (Yayınlanmamış doktora lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
4. Çubukçu, Z. (1991). Okul öncesi eğitimde öğretmen davranışlarının çocuk gelişimine etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
5. Davaslıgil, Ü. (1985). Farklı sosyo-ekonomik ve kültürel çevreden gelen birinci sınıf çocuklarının dil gelişiminde okulun etkisi. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi.
6. Erkan, P. (1990). Sosyo-ekonomik ve eğitim düzeyleri farklı olan ailelerin 48-60 aylar arasındaki çocuklarının dil yapılarının incelenmesi (Yayınlanmamış bilim uzmanlığı tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
7. İpek, N., & Bilgin, A. (2007). İlköğretim çağı çocuklarında kelime dağarcığı gelişimi. İlköğretim Online, 6(3), 344-365.
8. Jersild, A. (1979). Çocuk psikolojisi (Çeviren: Gülseren Günce). Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.

9. Karasar, N. (1998). Bilimsel araştırma yöntemi (8. Baskı). Ankara: Nobel Yayınları.
10. Mussen, P. N., Conger, J. J., & Kagan, J. (1990). Child Development And Personality (Seventh edition). London: Harpercollins College Div.
11. Oğuzkan, Ş., & Oral, G. (1996). Okul öncesi eğitimi. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
12. Öner, N. (1996). Türkiye’de kullanılan psikolojik testler (2. Baskı). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
13. Öztürk, H. (1995). Okul öncesi eğitim kurumlarına giden ve gitmeyen ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin alıcı ve ifade edici dil düzeyleri (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
14. Razon, N. (1976). Özel bir okuma bozukluğu(Disleksi). İstanbul: İstanbul Edebiyat Fakültesi Yayınları.
15. Temel, Z. F. (2000). Erken çocukluk döneminde dil gelişimi: Sosyoekonomik düzey ve cinsiyet ilişkisi. Gazi Eğitim Fakültes Dergisi, 20, 39-53.
16. Tural, A. (1977). Ankara’da anaokuluna giden ve gitmeyen 4-6 yaş çocuklarının bildikleri kelime sayısına yaş, cinsiyet, ailenin eğitim düzeyi ve okula devam süresinin etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye.