REPRESENTATION OF LEGAL PERSONS IN LITIGATION

Öz

TÜZEL KİŞİLERİN DAVADA TEMSİLİ

Öz

Davada tarafların temsili iki şekilde olur: 1) Kanuni temsil, 2) İradi Temsil. Kanuni Temsil: Dava ehliyeti olmayanların davada kanuni temsilcileri tarafından temsil edilmesidir. Kanuni temsil gücünü kanundan alır ve yetkiler kanunla belirlenmiştir. İradi temsil: Tarafların (veya kanuni temsilcilerinin) iradelerine dayanan temsildir. Dava ehliyeti olan kişi (taraf) davasını kendisi açıp takip edebilceği gibi, atadığı (seçtiği) bir temsilci (vekil) aracılığı ile de açabilir ve takip edebilir (HUMK. m. 5 9 ,1; AK. m. 35, III). Kanuni temsil yalnız dava ehliyeti bulunmayanlar için söz konusu olduğu halde, iradi temsil kanuni temsil hallerinde de mümkündür. Şöyle ki, kanuni temsilci, temsilcisi olduğu kişinin taraf bulunduğu bir davayı kendisi takip edebileceği gibi, davanın takibi için bir vekil de (avukat da ) atayabilir (seçebilir) (HUMK. m. 59, II). Hukukumuzda davaya vekalet işiyle asıl görevli kişiler avukatlardır. Başka bir ifade ile, ülkemizde kaza mercilerinde dava açmak, savunmak, iş takip etmek işlemleri ruhsatnameyi haiz ve baroda kayıtlı avukatlara hasredilmiştir7. Avukatlar dışında dava vekilleri ve dava takipçilerinin dava takip yetkileri, başka bir ifade ile, davaya vekalet ehliyetleri vardır (Avukatlık Kanunu-AK- geçici 17. m.). Kısaca belirtmek gerekirse, Avukatlık Kanunu'nun geçici 17. maddesi hükmü hariç, davada temsil baroya kayıtlı avukatların tekelindedir. Yukarıda görüldüğü gibi, yalnız avukatlar ve davavekilleri ile dava takipçileri vekil sıfatiyle dava takip edebilirler. Fakat Avukatlık Kanunu (AK. m. 35 son fıkra) "diğer kanun hükümlerini saklı" tutmuştur. Özel bir kanun hükmünde, belirli kişilerin temsilcisi oldukları kişileri mahkemelerde de temsil edebilecekleri belirtilmiş ise, o kişiler (temsilciler) avukat olmadıkları halde, temsilci olarak mahkemelerde usul işlemlerini yapabilirler yani dava açıp takip edebilirler.

Anahtar Kelimeler

• tüzelkişiler
• dava
• temsili

Kaynakça

1. İktisadi Devlet Teşekkülleriyle Müesseseleri ve İştirakler hakkında 440 sayılı Kanun m. 10. II