Satış Sonrası Hizmetlerde Yetkili Servis İstasyonunun Yedek Parça Tedarik Borcunu Yerine Getirmemesi Nedeniyle Bakım ve Onarım Süresinin Aşılmasına İlişkin Yasal Düzenlemelerin Değerlendirilmesi

Öz

Tüketici hukukunda karşılaşılan uyuşmazlıkların önemli bir kısmı satış sonrası hizmetlerle ilgilidir. Üretici veya ithalatçılar, kullanım ömrü süresi içindeki garanti süresi sona eren malın satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorundadır. Kullanım ömrü süresince, malın yetkili servis istasyonlarındaki bakım ve onarım süresi, azami tamir süresini geçemez (SSHY m. 10/IV). Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği’nde her mal grubu için farklı bir kullanım ömrü belirtilmiştir. Kullanım ömrü, ortalama 5-10 yıl olarak belirlenmiştir. SSHY’nin ekindeki listede azami tamir süreleri de her mal için tek tek belirtilmiştir. Bahsedilen listedeki ürünler için azami tamir süresi genel olarak 20 iş günüdür. Ancak garanti süresi sona eren malın yetkili servis istasyonunun yedek parça tedarik borcunu yerine getirmemesi nedeniyle azami bakım ve onarım süresinin aşılması halinde kimlere karşı hangi yaptırımların uygulanabileceği hususunda 6502 sayılı TKHK’da veya SSHY’de herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu kapsamda; yetkili servis istasyonunun, üretici, ithalatçı ve satıcının sorumluluklarının değerlendirilmesi gerekir. Üretici veya ithalatçılar, yetkili servis istasyonlarının ayrı bir tüzel kişiliği olsa dahi, satış sonrası hizmetlerin sağlanmasından ve yürütülmesinden yetkili servis istasyonları ile birlikte müteselsilen sorumludur (SSHY m. 14/I).

Anahtar Kelimeler

• Satış Sonrası Hizmetler
• Kullanım Ömrü
• Yetkili Servis İstasyonu
• Bakım ve Onarım Süresi
• Yedek Parça.

Evaluation of Legal Regulations Regarding Exceeding the Maintenance and Repair Period Due to Failure of the Authorized Service Station to Fulfill Its Spare Parts Supply Obligation in After-Sales Services

Öz

A significant part of the disputes encountered in consumer law is related to after-sales services. Manufacturers or importers are obliged to provide after-sales maintenance and repair services for vehicles that are within their lifetime but whose warranty period has expired. During the lifetime, the maintenance and repair period of the vehicle at authorized service stations cannot exceed the maximum repair period (Art. 10/IV of the ASR). The Regulation on After Sales Services sets a different lifetime for each group of goods. The lifetime is determined to be an average of 5-10 years. The maximum repair period for each product is also specified individually in the list attached to the ASR. In the aforementioned list, the maximum repair period for products is generally set at 20 business days. However, there is no regulation in the CPL No. 6502 or the ASR regarding the sanctions that may be imposed against the authorized service station of the vehicle whose warranty period has expired, in case the maximum maintenance and repair period is exceeded due to the failure of the authorized service station to fulfill its obligation to supply spare parts. In this context, the liability of the authorized service station, manufacturer, importer and seller should be evaluated. Manufacturers or importers are jointly and severally liable with authorized service stations for the provision and execution of after-sales services, even if the authorized service stations have a separate legal entity (Art. 14/I of the ASR).

Anahtar Kelimeler

• After-Sales Services
• Lifetime
• Authorized Service Station
• Maintenance and Repair Period
• Spare Part.

Kaynakça

1. Akipek Öcal, Şebnem/Kara, İlhan, Tüketici Hukuku Ders Kitabı, 3. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2025.
2. Akçaal, Mehmet, Sözleşme Sonrası Sorumluluk (Sözleşme Sonrası Yü- kümlülüklerin İhlâlinden Doğan Sorumluluk), Sayram Yayınları, Konya 2018.
3. Aydoğdu, Murat/Kahveci, Nalan, Tüketici Hukuku Dersleri, Adalet Ya- yınevi, Ankara 2021.
4. Aslan, Bayram, “Onarım Borcunun İfa Edilmesi”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 25, S. 1, 2017, s. 289-339.
5. Ceylan, Ebru, “6502 Sayılı Yeni Tüketicinin Korunması Hakkında Ka- nun’a Göre Garanti Belgesi ve Satış Sonrası Hizmetlere İlişkin Hükümle- rin Değerlendirilmesi”, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Der- gisi, C. 15, S. 2-1, 2016, s. 415-438.
6. Çabri, Sezer, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Şerhi, 2. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2021.
7. Çelik, Yağmur Esin, “Satış Sonrası Hizmetler”, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun Hükümlerine Göre Tüketici Hukuku Uy- gulamalarında Tüketicinin Korunması, Editör, Selin Sert Sütçü, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2019, s. 117-145.
8. Çolak, Mehmet/Çetin, Tahsin/Atılgan, Abdi, “Mobilya Endüstrisinde Tamir Bakımının Önemi ve Bir Uygulama”, Akademia Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, C. II, S. 3, 2017, s. 60-70.

9. Deryal, Yahya/Korkmaz, Yakup, Tüketici Hukuku Ders Kitabı, Gelişti- rilmiş ve Güncellenmiş 5. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2024.
10. Dokutan, Canan, Tüketici Hukuku Bakımından Ayıplı İfa Çerçevesinde Bayi ve Servisin Sorumluluğu, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi SBE, 2010.
11. Erdoğan, İhsan, “Tüketicinin Ayıplı Mal ve Hizmet İfalarına Karşı Ko- runması”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 1, S. 2, 1997, s. 53-66.
12. Eren, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 30. Baskı, Legem Yayı- nevi, Ankara 2025.
13. Göger, Yunus Emre, “Tüketici Hukukunda Satış Sonrası Hizmetler ve Servis İstasyonlarının Sorumluluğu”, Terazi Hukuk Dergisi, S. 197, 2023, s. 60-78.
14. Güllülü, Uğur/Bilgili, Bilsen, “Satış Sonrası Hizmetlerde Kalite Algısı ve Müşteri Memnuniyeti İlişkileri”, Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, S. 7, 2011, s. 23-41.
15. Hatunoğlu, Seda Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun Kapsamında Satıcının Ayıba Karşı Tekeffülden Doğan Sorumluluğu, Seçkin Yayıncı- lık, Ankara 2019. https://kazanci.com.tr/
16. İlhan, Onur, “Yetkili Servis Sözleşmesi ve Yetkili Servislerin Sorumlu- luğu”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 3, S. 2, 2020, s. 233-261.
17. Kara, İlhan, Tüketici Hukuku, 3. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2023. Karakocalı, Ahmet, “Satış Sonrası Hizmetler”, Tüketici Hukuku Dava- ları, Editörler, Oya Şahin Mccarthy ve Mutlu Dinç, 3. Baskı, Seçkin Ya- yıncılık, Ankara 2022, s. 885-894.
18. Koç, Feride/Darıcan, Şule, “Satış Sonrası Hizmetlerin Dijital Platformda Yönetilmesinde Müşteri Memnuniyeti ve Sadakati”, Akşehir Meslek Yüksek Okulu Sosyal Bilimler Dergisi, S. 15, 2023, s. 73-90.
19. Korkmaz, Sezer, “Satış Sonrası Hizmetler ve Satış Sonrası Hizmetlerin Tüketiciler Açısından Değerlendirilmesi”, Mevzuat Dergisi, S. 42, Y. 4, 2001, https://www.mevzuatdergisi.com/2001/06a/02.htm. E.T. 09.10.2024.
20. Oğuzman, M. Kemal/Öz, M. Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt – 1, Gözden Geçirilmiş 13. Baskı, Vedat Kitapçılık, İstanbul 2015. Özel, Çağlar, Tüketicinin Korunması Hukuku, 8. Baskı, Seçkin Yayıncı- lık, Ankara 2023.
21. Suluk, Cahit, “Yedek Parça Tasarımının Korunması ya da Otomotiv Yan Sanayinin Var Olma Mücadelesi”, Ankara Barosu Uluslararası Hukuk Kurultayı, 8-11 Ocak 2002, s. 541-570.
22. Tutumlu, Mehmet Akif/Tutumlu, Özge, Ayıplı Mal Hukuku, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2023. (Ayıplı Mal Hukuku).
23. Tutumlu, Mehmet Akif/Tutumlu, Özge, Tüketicinin Korunması Hak- kında Kanun Şerhi, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2024.
24. Uyumaz, Alper, Yetkili Servis Sözleşmesi, Oniki Levha Yayıncılık, İs- tanbul 2018.