LEGAL STATUS OF ELECTRICITY

Öz

ELEKTRİĞİN HUKUKİ NİTELİĞİ

Öz

Elektrik; birbirini takip eden ve üretim, iletim, dağıtım ve arz olarak adlandırılan birçok piyasa faaliyetinin tamamlanması sonucu tüketiciye ulaşmaktadır. Elektriğin tabi olacağı hukuki rejimin tespiti açısından elektriğin “mal” mı yoksa “hizmet” mi olduğu sorusuna verilecek yanıt önem taşımaktadır. Örneğin, tüketiciye ayıplı elektrik sunulması ve tüketiciyle tedarikçi arasında yapılan sözleşmenin uyuşmazlığın çözümünde yeterli olmaması durumunda hangi kanun hükümlerine başvurulacağı elektriğin hukuki mahiyetinin tespitiyle mümkündür. Hukukumuz açısından, uygulanacak hükümlerin tespitinde elektriğin kamu hizmeti olup olmadığı önem taşıdığı gibi, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun uyarınca tüketiciler bakımından ayıplı mal ve hizmete uygulanacak hükümler de birbirinden farklıdır. Avrupa Birliği’nde de elektriğin mal veya hizmet olarak nitelendirilmesinin doğura-cağı sonuçlar farklılık arz etmektedir. Örneğin, elektrik mal olarak nitelendirilirse, iç pazarın temel serbestileri arasında yer alan malların serbest dolaşımı ilkesinden yararlanacaktır11. Bu noktadan hareketle, bu çalışma çerçevesinde, elektriğin hukuki statüsü ele alınacak olup, elektriğin “mal” mı yoksa “hizmet” mi olduğu sorusuna yanıt aranacaktır. Konu Avrupa Birliği ve Türk Mevzuatı açısından incelenecektir

Anahtar Kelimeler

• elektrik enerjisi
• tüketici
• mal
• kamu hizmeti

Kaynakça

1. ASLAN, İ. Yılmaz: Tüketici Hukuku, 3. Bası, Bursa 2006.
2. ASLAN, İ. Yılmaz ve diğerleri: Enerji Hukuku Cilt I, Enerji Piyasasında Rekabet ve Regülâsyon, Bursa 2007.
3. ATİYAS, İzak/ ODER, Burak: Türkiye'de özelleştirmenin hukuk ve ekonomisi., Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), Ankara 2008.
4. AYRANCI, Hasan: Enerji Sözleşmeleri, Yetkin Yayınları, Ankara 2010.
5. BLUM, Françoise/ LOGUE, Anne: State Monopolies under EC Law, John Wiley& Sons Ltd., England 1998.
6. CLIFTON, Judith/ DIAZ-FUENTES, Daniel: “Evaluating EU policies on public services: A citizens’ perspective”, Munih Personel RePEc Archive, MPRA, 2008, <>, 19.02.2012.
7. ERGÜN, Çağdaş Evrim: Elektrik Piyasasında Kamu Hizmeti, Ankara 2010.
8. EIJK, Nico Van: “Universal Service, a new look at an old concept: Broad-band access as a universal service in Europe”, 15th Biennial Conference van de International Telecommunication Society, Berlijn, September 5-7, 2004, <>, 19.02.2012.

9. GÜVEN, Kudret: Enerji Sağlama Sözleşmeleri, Hüküm ve Sonuçları, Ankara 1994.
10. KARAKILIÇ, Hasan: Hukukî Açıdan Elektrik Piyasası- Avrupa Birliği ve Türkiye Örneği, Güncel Yayınevi, İzmir 2006.
11. KLOM, Andy: “Liberalisation of Regulated Markets and its Consequences for Trade: Internal Market for Elektricity as a Case Study”, Journal for Energy and Natural Resources Law, C. 14, S.1, 1996.
12. LOGUE, Anne M.: “Liberalisation of the energy market in the European Community”, International Company and Commercial Law Review, C.3 S.7, 1992.
13. MICKLITZ, Hans- W: “Universal Sevices: Nucleus for Social European Private Law”, European University Institute, EUI Working Papers, Law 2009/12, 2009
14. NAGURNEY, Anna/ MATSYPURA, Dmytro: A Supply Chain Network Perspective for Electric Power, Generation, Supply, Transmission, and Con-sumption, E. J. Kontoghiorghes/ C. Gatu, (eds.), Optimisation, Econometric and Financial Analysis, Springer, Berlin 2006.
15. ONAR, Sıddık Sami: İdare Hukukunun Umumi Esasları, Cilt 1, İstanbul
16. POSCH, Willibald: Introduction, Christian Campbell (ed.), International Product Liability, Yorkhill Publishing, 2007.
17. PROSSER, Tony: The Limits of Competition Law: Markets and Public Services, Oxford University Press, Oxford 2005.
18. TİRYAKİ, Betül: Tüketicinin Korunması Hukuku Açısından Ayıplı Hiz-metten Doğan Sorumluluk, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara 2006.
19. ULUSOY, Ali: “Fransız ve Avrupa Birliği Kamu Hizmeti Anlayışlarının Türk Hukukuna Etkisi”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 48, S.1, 1999.