1. Genel İlkeler
-Üretken Yapay Zeka (ÜYZ), bir belirli veya belirsiz sayıda kaynaktan aldığı bilgileri üreten, değiştiren, yeniden üreten “chatgpt, gemini” gibi araçlardır. Buna Google translate gibi çeviri araçları da dahildir.
-Günümüz araştırma hayatının önemli bir parçası haline gelen ÜYZ, araştırma ve eser yazımı sırasında intihal ve bilimsel araştırma kurallarına uygun ve titiz bir şekilde kullanılmalıdır.
-ÜYZ ile üretilen atıflar/içerikler asli kaynaklarına gidilerek bilimsel makale, kitap ve yargı kararlarından kontrol edilmelidir.
-Bu Politikalarda yer almayan hususlarda, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Faaliyetlerinde Üretken Yapay Zekâ Kullanımına Dair Etik Rehber hükümleri uygulanır.
2. Yazarlar İçin Yapay Zeka Kuralları
-Makalenin içeriğinin (giriş, ana metin, sonuç dahil) yazımında, üretiminde veya tercüme edilmesinde ÜYZ kullanılamaz. ÜYZ ile üretilen içeriğin, başka bir ÜYZ ile beşerîleştirilerek (humanize) kullanılması da kabul edilemez. Aksine bir durum, makale yayımlanmadan fark edilirse, makale yayım sürecinden çıkarılır, yayımlanmışsa etik süreç işletilerek iptal edilir.
-Makalenin içeriği (giriş, ana metin ve sonuç) üretilirken, kullanılan bir bilimsel kaynağın veya yargı kararının ÜYZ tarafından oluşturulan özeti veya ÜYZ tarafından kısmen veya tamamen yeniden ifade edilmiş taslağı, yazarın kendisininmiş gibi kullanılamaz. Yazar bunu bir taslak olarak kabul etmeli ve ÜYZ’nin oluşturduğu bu içeriği, kendisi değiştirmeli, geliştirmeli ve kendi cümleleri ile yeniden ifade (paraphrase) etmelidir.
-Makalenin başlıkları, özeti ve genişletilmiş özetinin oluşturulmasında veya başka bir dile tercüme edilmesinde ÜYZ kullanılabilir. Ancak bu yapılırken ÜYZ’nin veri kaynağı, yazar tarafından oluşturulmuş özgün makale metni olmalıdır.
-Makalenin dil bilgisi ve yazım kurallarına uygunluğu ÜYZ ile yapılabilir. Fakat bu, metnin anlamında önemli değişiklikler yapacak dereceye varmamalı, sadece şeklî bir denetim olarak kalmalıdır.
-ÜYZ vasıtasıyla, olmayan bir bilimsel kaynağa veya yargı kararına varmış gibi atıf yapılamaz. Atıflar ve kaynaklar da bizzat yazar tarafından oluşturulmalıdır.
-Dergipark üzerinden makale yükleme yapılırken, dergimiz tarafından oluşturulan “Yapay Zeka Beyan Formu” doldurulup imzalanarak yazar tarafından sisteme yüklenmelidir.
3. Hakemler İçin Yapay Zeka Kuralları
-Hakemler, bir makalenin değerlendirilmesi sırasında ÜYZ’den faydalanamaz. İlgili makaleyi kısmen veya tamamen ÜYZ’ye yükleyemez. Değerlendirme raporunu ÜYZ’ye yazdıramaz.
-Hakemler, yazarın oluşturduğu metnin ÜYZ tarafından Yapay Zeka Politikamıza aykırı bir şekilde oluşturulduğunu tespit ederse, bunu raporunda beyan etmelidir.
4. Editörler İçin Yapay Zeka Kuralları
-Editörler bir makalenin ön şekil ve içerik kontrolünde ÜYZ’den faydalanamaz. Makaleyi kısmen veya tamamen ÜYZ’ye yükleyemez.
-Editörler, sürecin herhangi bir aşamasında sürecini yürüttüğü makalenin kısmen veya tamamen ÜYZ vasıtasıyla üretildiğini tespit ederse, editör kurulu kararı ile makalenin süreçten çıkarılmasına karar verilir. Gerekli görülürse, etik inceleme süreci başlatılır.
-Editörler, makalelerin intihal ve benzerlik oranı tespitini yaparken, yapay zekaya entegre olan benzerlik programlarını (turnitin gibi) kullanabilir.