Araştırma Makalesi

Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi

Cilt: 3 Sayı: 1 26 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışmada Diyarbakır ilindeki hipertansiyon hastalarında Akdeniz diyetine uyum ve yaşam kalitesine olan etkisi incelendi. Materyal ve Metot: Diyarbakır’daki üç farklı hastanede kardiyoloji polikliniklerine başvuran 18 yaş üstü 150 primer hipertansiyon hastası Ekim 2023 – Nisan 2024 tarihleri arasında çalışmaya dahil edildi. Hastalara “Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (MEDAS)” ve “Ferrans and Powers-kardiyak Yaşam Kalitesi Ölçeği (QLI)” anket formları yüz yüze görüşülerek uygulandı. Bulgular: Ortalama hipertansiyon süresi 8.7±7.9 yıl olan hastaların yaş ortalaması 54.75±11.72 yıl olup, 82 (%54.7) hasta kadın hastaydı. Beden kütle indeksi (BKİ) ≥25.0 olan hasta oranı %77.3 sigara içen hastalar %30.0, egzersiz yapan hastalar %15.3 oranındaydı. Hastaların ortalama MEDAS skoru 5.66±1.65 olarak bulundu ve %34 hastada bu değer ≥7 olarak saptandı. Ortalama Total QLI skoru 21.68±5.05 olarak hesaplandı. Total QLI alt kategorileri arasında en düşük skor 20.71±6.47 ile ‘Sağlık ve Fonksiyonellik’ alt kategorisindeydi. MEDAS skorları kentte ikamet eden hastalarda daha yüksek bulundu (p=0,006). MEDAS skorları ile BKİ’nin düşük olması, tansiyon ölçümünün düşük olması ve tuz tüketiminin kısıtlı olması arasında pozitif anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). Total Yaşam Kalitesi İndeksi (QLI) ile BKİ’nin düşük olması, egzersiz yapma ve alkol tüketmeme arasında pozitif anlamlı ilişki saptandı (p<0.05). Total QLI ve MEDAS skorları arasında anlamlı korelasyon görülmedi (p>0.05). Sonuç: Diyarbakır’da hipertansiyon hastalarının Akdeniz diyetine uyma oranlarının ve yaşam kalitelerinin birbirinden bağımsız olarak düşük olduğu; hastaların poliklinik ziyaretlerinde ilaçlarını düzenli kullanmalarının yanı sıra beslenme alışkanlıklarının da ısrarla sorgulanması gerektiği düşünüldü.

Anahtar Kelimeler

Akdeniz Diyeti, Hipertansiyon, Yaşam Kalitesi

Kaynakça

  1. Acıbuca, V., & Kaya, A. (2023). Mardin İli Artuklu İlçesinde Tüketicilerin Kırmızı Et Tüketim Tercihi ve Alışkanlıkları. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 38(2), 244-253.
  2. Kan Basıncı Kontrol Düzeylerinin ve Tedavi Uyumlarının Değerlendirilmesi. Cukurova Medical Journal, 38(2), 224-232.
  3. Barbaros, B., & Kabaran, S. (2014). Akdeniz Diyeti ve Sağlığı Koruyucu Etkileri. Beslenme ve Diyet Dergisi, 42(2), 140-147.
  4. Burns, J., Persaud-Sharma, D., & Green, D. (2019). Beyond JNC 8: Implications for Evaluation and Management of Hypertension in Underserved Populations. Acta Cardiologica, 74(1), 1–8.
  5. Demir, Ş., & Özer, Z. (2014). Kardiyovasküler Hastalıklarda Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi. MN Kardiyoloji, 21(3), 182-191.
  6. Durmaz C., & Arslan P. (2017). Toplumda Hipertansiyon ve Kan Basıncını Etkileyen Etmenler. Beslenme ve Diyet Dergisi, 45(3), 278-286.
  7. Ekim, M. (2018). Hipertansiyon Tedavisinde Beslenme ve Yaşam Tarzı Değişikliklerinin Önemi. Bozok Tıp Dergisi, 8(2), 80-85.
  8. Erci, B., Elibol, M., & Aktürk, Ü. (2018). Hipertansiyon Hastalarının Tedaviye Uyumunu ve Yaşam Kalitesini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. FNJN Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 26(2), 79-92.
  9. Gün, Y., & Korkmaz, M. (2014). Hipertansif Hastaların Tedavi Uyumu ve Yaşam Kalitesi. DEUHYOED, 7(2), 98-108.
  10. Hagell, P., & Westergren, A. (2006). The Significance of Importance: An Evaluation of Ferrans and Powers’ Quality of Life Index. Quality of Life Research, 15(5), 867-876.

Kaynak Göster

APA
Gürkan, F. Z., & Demirci, Ü. (2026). Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1-17. https://izlik.org/JA46ME32AT
AMA
1.Gürkan FZ, Demirci Ü. Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi. EBYUSBED. 2026;3(1):1-17. https://izlik.org/JA46ME32AT
Chicago
Gürkan, Fehime Zeynep, ve Ülkü Demirci. 2026. “Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 3 (1): 1-17. https://izlik.org/JA46ME32AT.
EndNote
Gürkan FZ, Demirci Ü (01 Haziran 2026) Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 3 1 1–17.
IEEE
[1]F. Z. Gürkan ve Ü. Demirci, “Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi”, EBYUSBED, c. 3, sy 1, ss. 1–17, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46ME32AT
ISNAD
Gürkan, Fehime Zeynep - Demirci, Ülkü. “Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 3/1 (01 Haziran 2026): 1-17. https://izlik.org/JA46ME32AT.
JAMA
1.Gürkan FZ, Demirci Ü. Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi. EBYUSBED. 2026;3:1–17.
MLA
Gürkan, Fehime Zeynep, ve Ülkü Demirci. “Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 3, sy 1, Haziran 2026, ss. 1-17, https://izlik.org/JA46ME32AT.
Vancouver
1.Fehime Zeynep Gürkan, Ülkü Demirci. Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi. EBYUSBED [Internet]. 01 Haziran 2026;3(1):1-17. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46ME32AT