Diyarbakır’da Hipertansiyon Hastalarında Akdeniz Diyetine Uyumun Değerlendirilmesi ve Yaşam Kalitesine Etkisi
Öz
Amaç: Bu çalışmada Diyarbakır ilindeki hipertansiyon hastalarında Akdeniz diyetine uyum ve yaşam kalitesine olan etkisi incelendi. Materyal ve Metot: Diyarbakır’daki üç farklı hastanede kardiyoloji polikliniklerine başvuran 18 yaş üstü 150 primer hipertansiyon hastası Ekim 2023 – Nisan 2024 tarihleri arasında çalışmaya dahil edildi. Hastalara “Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (MEDAS)” ve “Ferrans and Powers-kardiyak Yaşam Kalitesi Ölçeği (QLI)” anket formları yüz yüze görüşülerek uygulandı. Bulgular: Ortalama hipertansiyon süresi 8.7±7.9 yıl olan hastaların yaş ortalaması 54.75±11.72 yıl olup, 82 (%54.7) hasta kadın hastaydı. Beden kütle indeksi (BKİ) ≥25.0 olan hasta oranı %77.3 sigara içen hastalar %30.0, egzersiz yapan hastalar %15.3 oranındaydı. Hastaların ortalama MEDAS skoru 5.66±1.65 olarak bulundu ve %34 hastada bu değer ≥7 olarak saptandı. Ortalama Total QLI skoru 21.68±5.05 olarak hesaplandı. Total QLI alt kategorileri arasında en düşük skor 20.71±6.47 ile ‘Sağlık ve Fonksiyonellik’ alt kategorisindeydi. MEDAS skorları kentte ikamet eden hastalarda daha yüksek bulundu (p=0,006). MEDAS skorları ile BKİ’nin düşük olması, tansiyon ölçümünün düşük olması ve tuz tüketiminin kısıtlı olması arasında pozitif anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). Total Yaşam Kalitesi İndeksi (QLI) ile BKİ’nin düşük olması, egzersiz yapma ve alkol tüketmeme arasında pozitif anlamlı ilişki saptandı (p<0.05). Total QLI ve MEDAS skorları arasında anlamlı korelasyon görülmedi (p>0.05). Sonuç: Diyarbakır’da hipertansiyon hastalarının Akdeniz diyetine uyma oranlarının ve yaşam kalitelerinin birbirinden bağımsız olarak düşük olduğu; hastaların poliklinik ziyaretlerinde ilaçlarını düzenli kullanmalarının yanı sıra beslenme alışkanlıklarının da ısrarla sorgulanması gerektiği düşünüldü.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acıbuca, V., & Kaya, A. (2023). Mardin İli Artuklu İlçesinde Tüketicilerin Kırmızı Et Tüketim Tercihi ve Alışkanlıkları. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 38(2), 244-253.
- Kan Basıncı Kontrol Düzeylerinin ve Tedavi Uyumlarının Değerlendirilmesi. Cukurova Medical Journal, 38(2), 224-232.
- Barbaros, B., & Kabaran, S. (2014). Akdeniz Diyeti ve Sağlığı Koruyucu Etkileri. Beslenme ve Diyet Dergisi, 42(2), 140-147.
- Burns, J., Persaud-Sharma, D., & Green, D. (2019). Beyond JNC 8: Implications for Evaluation and Management of Hypertension in Underserved Populations. Acta Cardiologica, 74(1), 1–8.
- Demir, Ş., & Özer, Z. (2014). Kardiyovasküler Hastalıklarda Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi. MN Kardiyoloji, 21(3), 182-191.
- Durmaz C., & Arslan P. (2017). Toplumda Hipertansiyon ve Kan Basıncını Etkileyen Etmenler. Beslenme ve Diyet Dergisi, 45(3), 278-286.
- Ekim, M. (2018). Hipertansiyon Tedavisinde Beslenme ve Yaşam Tarzı Değişikliklerinin Önemi. Bozok Tıp Dergisi, 8(2), 80-85.
- Erci, B., Elibol, M., & Aktürk, Ü. (2018). Hipertansiyon Hastalarının Tedaviye Uyumunu ve Yaşam Kalitesini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. FNJN Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 26(2), 79-92.
- Gün, Y., & Korkmaz, M. (2014). Hipertansif Hastaların Tedavi Uyumu ve Yaşam Kalitesi. DEUHYOED, 7(2), 98-108.
- Hagell, P., & Westergren, A. (2006). The Significance of Importance: An Evaluation of Ferrans and Powers’ Quality of Life Index. Quality of Life Research, 15(5), 867-876.