Gebelerin Doğum Öncesi Bakıma İlişkin Beklenti ve Memnuniyetlerini Etkileyen Faktörler

Öz

Amaç: Bu araştırma, gebelerin doğum öncesi verilen bakımdan memnuniyet ve beklenti düzeylerini etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde olan bu araştırmanın evrenini, bir eğitim ve araştırma hastanesinin doğum polikliniğine başvuran ve NST ünitesine gelen gebeler oluşturmuştur. Araştırma verileri Haziran 2018–Ağustos 2019 tarihleri arasında “Kişisel Bilgi Formu” ve “Gebelerin Doğum Öncesi Bakıma İlişkin Beklenti ve Memnuniyetlerini Etkileyen Faktörler Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde parametrik ve non-parametrik testler kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan gebelerin yaşlarının 18–44 arasında değiştiği belirlenmiştir. Gebelerin çoğunluğunun sigara kullanmadığı, orta gelir düzeyine sahip olduğu, çekirdek ailede yaşadığı ve il merkezinde ikamet ettiği saptanmıştır. Gebelerin beklenti ölçeği puan ortalaması 21.29±6.66, memnuniyet ölçeği puan ortalaması ise 56.85±17.16 olarak bulunmuştur. Sonuç: Araştırmaya katılan gebelerin büyük çoğunluğunun isteyerek gebe kaldığı, neredeyse tamamının doğum öncesi bakım aldığı ve doğum öncesi bakıma ilişkin memnuniyet ile beklenti düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Gebe
• Doğum
• Beklenti
• Memnuniyet.

Factors Affecting the Expectations and Satisfactions of the Pregnant Women about Prenatal Care

Öz

Aim: This study aimed to investigate the factors influencing pregnant women’s satisfaction with and expectations of prenatal care. Material and Method: This descriptive and correlational study was conducted with pregnant women who attended the obstetrics outpatient clinic and the Non-Stress Test (NST) unit of a training and research hospital. Data were collected between June 2018 and August 2019 using a “Personal Information Form” and the “Scale of Factors Affecting Pregnant Women’s Expectations and Satisfaction with Prenatal Care.” Data analysis was performed using both parametric and non-parametric statistical tests. Results: The participants’ ages ranged from 18 to 44 years. The majority of the pregnant women were non-smokers, had a moderate income level, lived in nuclear families, and resided in urban areas. The mean expectation score was 21.29±6.66, while the mean satisfaction score was 56.85±17.16. Most of the participants had planned pregnancies, and nearly all received prenatal care. Overall, the levels of satisfaction and expectations regarding prenatal care were found to be high. Conclusion: The findings indicate that pregnant women generally have high levels of satisfaction and expectations regarding prenatal care. These results highlight the importance of maintaining and improving the quality of prenatal care services to meet pregnant women’s expectations and enhance their satisfaction.

Anahtar Kelimeler

• Pregnancy
• Birth
• Expectation
• Satisfaction.

Kaynakça

1. Aksakallı, M., Çapık, A., Ejder Apay, S., Pasinlioğlu, T., & Bayram, S. (2012). Loğusaların destek ihtiyaçlarının ve doğum sonu dönemde alınan destek düzeylerinin belirlenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 3(3), 129–135.
2. Aksu, S., & Akgün, T. (2020). Prenatal care status and factors of pregnant women in Balıkesir province center. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(3), 179–188.
3. Anieche, D. J. E., Nkemdilim, O. C., & Florence, M. (2022). Assessment of maternal satisfaction with the quality of antenatal care rendered by midwives at a tertiary health institution in southeast Nigeria. International Journal of Preventive Medicine and Health, 2(3), 1–7. https://doi.org/10.54105/ijpmh.c1017.032322
4. Arabacıoğlu, C. (2012). Gebelerde yaşam kalitesi ve eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Bilim Üniversitesi, İstanbul.
5. Arslan Gürcüoğlu, E., & Vural, G. (2017). Annelerin doğum sonu dönemde hastanede verilen ebe/hemşirelik bakımından memnuniyetleri. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 5(3), 342–352.
6. Arslan, S., Nazik, E., Tanrıverdi, D., & Gürdil, S. (2012). Hastaların sağlık hizmetlerinden ve hemşirelik bakımından memnuniyetlerinin değerlendirilmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 11(6), 717–724.
7. Aslantekin, F. (2006). Prenatal bakım memnuniyet ölçeği: Metodolojik incelenmesi ve uygulanması. Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
8. Aydemir Gedük, E. (2018). Developing roles of the nursing profession. Archives of Health Science and Research, 5(2), 253-258.

9. Aydemir, H., & Uyar Hazar, H. (2014). Düşük riskli, riskli, yüksek riskli gebelik ve ebenin rolü. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2), 815–833.
10. Aydınlı, A., & Taşçı Duran, E. (2017). Doğum öncesi bakım memnuniyeti ve hasta beklentileri ölçeğinin Türkiye’deki geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 33(3), 41–46.
11. Bal, Z., Gökbulut, N., & Uçar, T. (2022). The relationship between birth care satisfaction and birth satisfaction. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 10(2), 798–808. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1091966
12. Birol, L. (2011). Hemşirelik süreci. Etki Yayınları.
13. Burçoğlu Karaca, Ş., & Sayın, E. (2014). Sağlık hizmetlerinde kalite yönetimi ve hasta beklentileri konusunda bir uygulama. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
14. Çapık, C. (2014). İstatistiksel güç analizi ve hemşirelik araştırmalarında kullanımı: Temel bilgiler. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(4), 268–274.
15. Demirbaş, H., & Kadıoğlu, H. (2014). Prenatal dönemdeki kadınların gebeliğe uyumu ve ilişkili faktörler. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(4), 200–206. https://doi.org/10.5455/musbed.20140902023654
16. Durmaz, N., & Taşpınar, A. (2023). Gebelerin doğum öncesi bakım hizmetlerine ilişkin beklenti ve memnuniyetleri. Yüksek Lisans Tezi. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
17. Eray, A. (2017). Birinci basamakta gebe takibi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı.
18. Ergin, F., Aksu, H., & Demiröz, H. (2010). Doğum öncesi ve doğum sonrası bakım hizmetlerinin nicelik ve niteliği. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4), 1–9.
19. Ersoy Şen, B., Şanver, T. M., Aslan, D., & Özvarış, Ş. B. (2016). Doğum öncesi bakım kavramı ve uygulamaları. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum Eğitim Sunumları.
20. Fang, J., Liu, L., & Fang, P. (2019). What is the most important factor affecting patient satisfaction? A study based on gamma coefficient. Patient Preference and Adherence, 13, 515–525. https://doi.org/10.2147/PPA.S197015
21. Galle, A., Van Parys, S., Roelens, K., & Keygnaert, I. (2015). Women's health expectations and satisfaction with antenatal care among pregnant women with a focus on vulnerable groups: A descriptive study in Ghent. BMC Women's Health, 15(112), 1–12.
22. Gökmen, Ö. (2017). Doğum memnuniyet ölçeği revize formunun Türk toplumuna uyarlanması. Yüksek Lisans Tezi. Ordu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ordu.
23. Gözükara, F., & Eroğlu, K. (2011). Sezaryen doğum artışını önlemenin bir yolu: “Bir sezaryen hep sezaryen” yaklaşımı yerine sezaryen sonrası vajinal doğum ve hemşirenin rolleri. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi, 18(2), 89–100.
24. Güleç, D., & Sevil, Ü. (2013). Gebelik intrahepatik kolestazı ve hemşirelik bakımı. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 29(2), 93–103.
25. T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü. (2005). Güvenli annelik modülü. T.C. Sağlık Bakanlığı.
26. Hacıhasanoğlu, R., & Yıldırım, A. (2011). Erzincan Devlet Hastanesinde yatan hastaların hemşirelik bakımından memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 3(2), 55–62.
27. Hirwa, P., & Nazik, E. (2024). Women’s expectations and experiences of childbirth: A cross-sectional study. Women’s Health Sciences Journal, 8(2), 1–9.
28. John, L., Odero, N., Nziku, J., & Njau, B. (2021). Gap analysis between expectations and perceptions of pregnant women attending prevention of maternal to child transmission of HIV services in a private referral hospital in northern Tanzania: A cross-sectional descriptive study. PLOS ONE, 16(9), 1–12. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0257771
29. Karabulutlu, Ö., & Akdemir, G. (2021). 15–49 yaş grubundaki kadınların doğum öncesi bakım alma sıklığı ve etkileyen faktörleri belirleme, verilen hizmetin uygunluğunu değerlendirme. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 24(4), 520–530. https://doi.org/10.17049/ataunihem.767194
30. Kaya, S., Tengilimoğlu, D., Işık, O., Akbolat, M., & Yılmaz, A. (2013). Sağlık kurumlarında kalite yönetimi. S. Kaya (Ed.). Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları, Eskişehir.
31. Kılıç, M. (2014). Doğum öncesi bakım almayı etkileyen faktörlerin çoklu analizi: Bir İç Anadolu örneği. Journal of Clinical and Analytical Medicine, 5(6), 498-502.
32. Kılıçarslan, S. (2008). Edirne şehir merkezindeki son trimester gebelerin sosyodemografik özellikleri, yaşam kaliteleri ve kaygı düzeyleri. Aile Hekimliği Uzmanlık Tezi. Trakya Üniversitesi, Tekirdağ.
33. Mete, S. (2008). Doğum öncesi eğitim. A. Şirin (Ed.), Kadın sağlığı hemşireliği kitabı (ss. 501–521). Bedray Basın Yayıncılık.
34. Omar, A. M., Schiffman, R. F., & Bingham, C. R. (2001). Development and testing of the patient expectations and satisfaction with prenatal care instrument. Research in Nursing & Health, 24(3), 218–229. https://doi.org/10.1002/nur.1024
35. Özvarış, Ş. B., & Akın, A. (2002). Türkiye’de doğum öncesi bakım hizmetlerinden yararlanma. A. Akın (Ed.), Türkiye’de ana sağlığı, aile planlaması hizmetleri ve isteyerek düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 ileri analiz sonuçları içinde (ss. 1–61). Hacettepe Üniversitesi Türkiye Aile Sağlığı ve Planlaması Vakfı & UNFPA.
36. Papageorghiou, A. T. (2021). Turning antenatal care upside down. BJOG: An International Journal of Obstetrics and Gynaecology, 128(13), 2059–2060. https://doi.org/10.1111/1471-0528.17018
37. Pillay, P. S., Catherine, N. P., Tolppanen, H., & Mebazaa, A. (2016). Physiological changes in pregnancy. Cardiovascular Journal of Africa, 27(2), 89–94. https://doi.org/10.5830/CVJA-2016-021
38. Pirinçci, E., Polat, A., Kumru, S., & Köroğlu, A. (2010). Bir üniversite hastanesinde doğum yapan kadınların doğum öncesi bakım alma durumu ve etkileyen faktörler. ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 11(2), 1–7.
39. Rudge, C. V. C., Calderon, I. M. P., Dias, A., Lopes, G. P., Barbosa, A. P., Maestá, I., Odland, J. Ø., & Rudge, M. V. C. (2009). Design and validity of a questionnaire to assess sexuality in pregnant women. Reproductive Health, 6(12), 1–6.
40. Sütlü, S., Çatak, B., Kılınç, A. S., Taşdemir, A. B., Dinç, M., Ayaş, H., ve ark. (2012). Doğum öncesi bakımın neresindeyiz? Toplum tabanlı bir araştırma. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 21(5), 264–270.
41. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. (2014). Gebe bilgilendirme sınıfı eğitim kitabı. http://kadinureme.thsk.saglik.gov.tr/bilgi-dokumanlar/kitaplar/940-gebe-bilgilendirme-sinifi-egitim-kitabi.html
42. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2016). Gebelikte bakım rehberi. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürlüğü.
43. Tekin, N. (2010). İlk gebeliğini yaşayan kadınların gebeliğe ilişkin beklentileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
44. Terzioğlu, F. (2016). Ebeveynliğe hazırlanma ve doğum öncesi bakım. L. Taşkın (Ed.), Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği içinde (ss. 183–215). Özyurt Matbaacılık.
45. Tocchioni, V., Seghieri, C., De Santis, G., & Nuti, S. (2018). Socio-demographic determinants of women’s satisfaction with prenatal and delivery care services in Italy. International Journal for Quality in Health Care, 30(8), 594–601. https://doi.org/10.1093/intqhc/mzy078
46. Tuz Doğaner, G. (2014). Gebelerin aldıkları prenatal bakımdan memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
47. Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı. (2012). Doğum öncesi izlem ve bakım. Hemşirelik: Gebe muayene yöntemleri ve gebe bakımı içinde (ss. 3–22). Millî Eğitim Bakanlığı.
48. Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı. (2014). Doğum öncesi bakım yönetim rehberi. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Daire Başkanlığı.
49. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2008). Türkiye nüfus ve sağlık araştırması 2008. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü.
50. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2013). Türkiye nüfus ve sağlık araştırması 2013. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü.
51. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2018). Türkiye nüfus ve sağlık araştırması 2018. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü.
52. Türk Dil Kurumu. (2024). Memnuniyet. https://www.tdk.gov.tr
53. Tulchinsky, T. H., Varavikova, E. A., & Cohen, M. J. (2023). Family health and primary prevention. In The new public health (4th ed., pp. 467–549). Academic Press.
54. Ünalan, D., Öztürk, A., Tolga, Y., Taşdelen, C., Yazlak, Z., Öğüt, E., Gündüz, E., & Elmalı, F. (2008). Kayseri Devlet Hastanesi’nden poliklinik hizmeti alan SSK mensubu erişkin hastalarda memnuniyet durumu. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 3(8), 85–98.
55. World Health Organization. (2018). Pregnancy. https://www.who.int/topics/pregnancy/en/
56. Yekenkunrıl, D., & Mete, S. (2012). Gebelikte bulantı kusma, evlilik uyumu ve eş ilişkisi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
57. Yeşiltaş, A. (2018). Şiddet ve defansif tıp uygulamaları üzerine nitel bir çalışma. Doktora Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
58. Zaim, H., & Tarım, M. (2010). Hasta memnuniyeti: Kamu hastaneleri üzerine bir alan araştırması. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 59, 1–24.