Kardeş kıskançlığı ve kardeşe uyum sorunu yaşayan çocuklar için Bibliyoterapi
Öz
Bu araştırmada, okul öncesi dönem 3-6 yaş çocuklarına yönelik olarak yayınlanan ve kardeş
kıskançlığı konusunu ele alan resimli hikâye kitaplarının bibliyoterapide kullanım açısından
uygunluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Veriler, amaçsal örnekleme yöntemi ile kardeş
kıskançlığını/ilişkilerini konu alan ve belirli kriterleri karşılayan 17 resimli hikâye kitabından doküman
analizi aracılığıyla elde edilmiştir. Bu nitel araştırmada kitaplardan elde edilen veriler, bibliyoterapi
temaları altında (özdeşim, katarsis ve içgörü-bütünleşme) kod ve kategoriler belirlenerek içerik analizi
aracılığıyla yorumlanmıştır. Analiz sonucunda, incelenen kitaplarda yeni bir kardeşin doğumu veya var
olan kardeşlerle yaşanan olumlu ve olumsuz ilişkilerin ele alındığı görülmüştür. İncelenen kitaplar,
çocukların kardeş kıskançlığı, kardeşe uyum sorunlarına yönelik olarak bibliyoterapide kullanıma uygun
bulunmuş ve makale sonunda bibliyoterapide kullanılabilecek çocuk kitaplarının örneği sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kardeş Kıskançlığı, Kardeş Uyum Sorunu, Bibliyoterapi, Gelişimsel Bibliyoterapi, Resimli Hikâye Kitapları
Kaynakça
- Alat, K. (2002) Traumatic events and children how early childhood educators can help. Childhood Education, 79 (1), 2-8.
- Aydın, B. (2005) Çocuk ve ergen psikolojisi (2. Baskı). İstanbul: Atlas Yayın Dağıtım.
- Braaksma, M. A. H., Rijlaarsdam, G., ve van den Bergh, H. (2002) Observational learning and the effects of model-observer similarity. Journal of Educational Psychology, 94(2), 405–415.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E. Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016) Bilimsel Araştırma Yöntemleri. (20 Baskı). Ankara: Pegem Akademi
- Cornett, C. E. ve Cornett, C. F. (1980) Bibliotherapy, the right book at the right time. Bloomington, IN: Phi Delta Kappa Educational Foundation.
- Creswell, J. R. (2021). Nitel Araştırma Yöntemleri (S. B. Demir ve M. Bütün çev.) İstanbul: Siyasal Kitabevi (Orijinal eserin yayın tarihi 2013)
- DeVries, D. ve Sunden, S. (2019) Bibliotherapy with children who have a sibling with a disability. Journal of Poetry Therapy, 32 (3), 135-155.
- Dilidüzgün, S. (2003) Çağdaş çocuk yazını – yazın eğitimine atılan ilk adım. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
- Forgan, J. W. (2002) Using bibliotherapy to teach problem solving. Intervention in School and Clinic, 38 (2), 75-82.
- Gladding, S. T. ve Gladding, C. (1991) The ABCs of bibliotherapy for school counselors. The School Counselor, 39 (1), 7-13.