Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış

Ferdane Karayel-Gülmez

doi:10.24130/eccdjecs.19672026101611

TR EN

Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış

Öz

Okul öncesi bütünleştirmede özel gereksinimi olan çocukların eğitim ortamlarına erişimleri ve katılımlarının sağlanması birincil amaçtır. Çocukların eğitim ortamı, öğrenme etkinlikleri, oyun etkinlikleri gibi bağlamlara katılımlarını desteklemede öğretmenlerin kullanabileceği çeşitli uygulamalar bulunmaktadır. Bilimsel araştırmalardan ve çok aşamalı modellerden desteğini alan Temel Yapı Taşları bu uygulamalardan biridir. Bu araştırmada okul öncesi bütünleştirmede Temel Yapı Taşları sisteminin kavramsal temellerini ortaya koymak, bileşenleri hakkında bilgi vermek ve okul öncesi öğretmenlerinin bütünleştirme ortamlarında yapabilecekleri uyarlamalara ilişkin açıklamalarda bulunmak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Temel Yapı Taşları sisteminin bileşenleri açıklanmış, bu bileşenlerin basamakları ayrıntılı olarak tanımlanmış ve bütünleştirme ortamlarında öğretmenlerin yapabilecekleri uyarlama örnekleri verilmiştir. Çalışmanın okul öncesi öğretmenlerine sınıflarında özel gereksinimi olan çocukların katılımlarını desteklemede rehber olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Temel Yapı Taşları, Özel Gereksinimli Çocuk, Bütünleştirme, Okul Öncesi

Kaynakça

Acer, D. (2011). Okul öncesi eğitim kurumlarının fiziksel ve eğitsel ortamları. İçinde G. Haktanır (Ed.) Okul öncesi eğitime giriş (s. 235- 262). Ankara: Anı Yayıncılık
Akers, J. S., Higbee, T. S., Pollard, J. S., Pellegrino, A. J., & Gerencser, K. R. (2016). An evaluation of photographic activity schedules to increase independent playground skills in young children with autism. Journal of Applied Behavior Analysis, 49(4), 954–959. doi:10.1002/jaba.327
Alberto, P. A., & Troutman, A. C. (2015). Uygulamalı Davranış Analizi. (H. Sarı, çev.). İstanbul: Nobel Akademi
Ault, M. J., Gast, D. L., & Wolery, M. (1988). Comparison of progressive and constant time-delay procedures in teaching community-sign word reading. American Journal of Mental Retardation: AJMR, 93(1), 44-56.
Avcıoğlu, H. (2018). Özel gereksinimi olan bireylerin değerlendirilmesi. Ankara: Vize Akademik
Aydoğan, C., Farran, D. C., & Sağsöz, G. (2015). The relationship between kindergarten classroom environment and children' s engagement. European Early Childhood Education Research Journal, 23(5), 604-618. doi: 10.1080/1350293X.2015.1104036
Bakkaloğlu, H. (2021). Okul öncesi kaynaştırma uygulamalarında temel yapı taşları [video dosyası]. https://www.youtube.com/watch?v=O4oeeTEJK5A adresinden erişildi.
Bakkaloğlu, H., Kumaş, Ö. A., & Aykaç, P. N. (2017). Okul öncesi kaynaştırma sınıflarının niteliğini öğretmenler ve bağımsız gözlemciler nasıl değerlendiriyorlar? İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 229-249. doi: 10.17679/inuefd.303060
Bakkaloğlu, H., Sucuoğlu, N. B., & Yılmaz, B. (2019). Quality of inclusive preschool classrooms: predictive variables. Education and Science, 44(199), 223-238. doi: 10.15390/EB.2019.7839
Bellini, S., Gardner, L., Hudock, R., & Yashima-Ellingson, Y. (2016). The use of video self-modeling and peer training to increase social engagement in preschool children on the autism spectrum. School Psychology Forum: Research in Practice, 10(2), 201–219.

Biddle, K. A. G., Garcia-Nevarez, A., Henderson, W. J. R., & Valero-Kerrick, A. (2013). Early childhood education: Becoming a professional. USA: Sage
Bozarslan, B., & Batu, S. (2014). Özel anaokullarında çalışan eğiticilerin okulöncesi dönemde kaynaştırma ile ilgili görüş ve önerileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2),86-108.
Brigman, G., Lane, D., Switzer, D., Lane, D., & Lawrence, R. (1999). Teaching children school success skills. Journal of Educational Research, 92(6), 323-329. doi: 10.1080/00220679909597615
Brodhead, M. T., Higbee, T. S., Pollard, J. S., Akers, J. S., & Gerencser, K. R. (2014). The use of linked activity schedules to teach children with autism to play hide-and-seek. Journal of Applied Behavior Analysis, 47(3), 645–650. doi:10.1002/jaba.145
Carta, J. J. & Greenwood, C. R., (2023). Multi-tiered systems of support an approach for reducing disparities in school readiness and increasing equity in early literacy and learning opportunities for young children. İçinde S. Q. Cabell, S. B. Neuman and N. P. Terry (Ed.) Handbook on the science of early literacy (s. 347- 358). New York: The Guilford Press
Cavkaytar, A. (2018). Özel eğitim alanı. İçinde A. Cavkaytar ve D. Tekin Ersan (Ed.), Özel eğitim ve kaynaştırma (s. 1- 25). Ankara: Eğiten Kitap
Chan, J. M., Lang, R., Rispoli, M., O’Reilly, M., Sigafoos, J., & Cole, H. (2009). Use of peer-mediated interventions in the treatment of autism spectrum disorders: A systematic review. Research in Autism Spectrum Disorders, 3(4), 876-889. doi: 10.1016/j.rasd.2009.04.003
Comprehensive Center Network [CCN] (2024). Minnesota multi-tiered system of supports framework. Department of Education. USA.
Cooper, J. T., Whitney, T., & Lingo, A. S. (2018). Using immediate feedback to increase opportunities to respond in a general education classroom. Rural Special Education Quarterly, 37(1), 52-60.
Coşkun, Y. D., Tosun, Ü., & Macaroğlu, E. (2009). Classroom teachers styles of using and development materials of inclusive education. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 1(1), 2758-2762. doi:10.1016/j.sbspro.2009.01.489
Daugherty, S., Grisham-Brown, J., & Hemmeter, M. L. (2001). The effects of embedded skill instruction on the acquisition of target and non-target skills in preschoolers with developmental delays. Topics in Early Childhood Special Education, 21, 213-221. doi:10.1177/027112140102100402
The Division for Early Childhood [DEC] (2007). Promoting positive outcomes for children with disabilities: Recommendations for curriculum, assessment and program evaluation, division for early childhood. Missoula, MT: DEC.
The Division for Early Childhood [DEC] (2014). Recommended practices in early ıntervention/early childhood special education. The Division for Early Childhood of the Council for Exceptional Children.
The Division for Early Childhood [DEC]/ National Association for the Education of Young Children [NAEYC] (2009). Early childhood inclusion: A joint position statement of the Division for Early Childhood and the National Association for the Education of Young Children. Chapel Hill: The University of North Carolina, FPG Child Development Institute.
Dede, Ş. (1996). Özel eğitim hakkında Salamanca bildirisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 2(02), 91-94.
Demirtaş, Ş., & Aykut, Ç. (2022). Yanlışsız öğretim yöntemleri. İçinde E. Sazak (Ed.) Yanlışsız öğretim yöntemleri (s.121- 145). Ankara: Pegem Akademi
Diken, H. İ. (2019). Okul öncesi kaynaştırma ortamlarında doğal öğretim. İçinde B. Sucuoğlu ve H. Bakkaloğlu (Ed.) Okul öncesinde kaynaştırma (s. 161- 314). Ankara: Kök Yayıncılık
Doğaroğlu, T., & Dümenci, S. B. (2015). Sınıflarında kaynaştırma öğrencisi bulunan okul öncesi öğretmenlerin kaynaştırma eğitimi ve erken müdahale hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 1(2). 460- 473.
Doğru, S. S. (2019). Zihinsel yetersizliği olanlar ve eğitimleri. İçinde Ü. Şahbaz (Ed.) Özel eğitim ve kaynaştırma (s. 182- 222). Ankara: Anı Yayıncılık
Dunst, C. J., Trivette, C. M., & Hamby, D. W. (2012). Meta‐analysis of studies incorporating the interests of young children with autism spectrum disorders into early intervention practices. Autism research and treatment, 2012(1), 1-10. doi:10.1155/2012/462531
Early Intervention Technical Assistance [EITA], (2024). Assistive technology: using modified and specialized tools in early childhood online course. Pennsylvania, United States.
Early Childhood Technical Assistance Center [ECTA] (2017a). Embedded instruction practices. 27 Ocak 2025 tarihinde https://ectacenter.org/~pdfs/decrp/PG_Ins_EmbeddedInstr_prac_print_2017.pdf adresinden erişildi.
Early Childhood Technical Assistance Center [ECTA] (2017b). Early Childhood technical assistance Center. 27 Ocak 2025 tarihinde https://www.ectacenter.org adresinden erişildi.
Erbaş, D. (2005). Olumlu davranışsal destek. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 6(01), 1-25.
Fırat Aldemir, Ö. & Ergenekon, Y. (2021). Effectiveness of the embedded instructions provided by preschool teachers on the acquisition of target behaviors by inclusion students. Education and Science, Early Release, 46(207), 1-20.
Fırat Aldemir, Ö., & Ergenekon, Y. (2018). Personel eğitimi alan uygulamacıların gelişimsel yetersizliği olan okulöncesi çocuklara sunduğu gömülü öğretimle ilgili araştırmaların incelenmesi. International Online Journal of Educational Sciences, 10(4), 63-87. doi: 10.15345/iojes.2018.04.004
Gadaire, D. M., Creel, K. L., & Noto, J. (2020). Effects of group activity schedule training on preference for social play among children with autism. Learning and Motivation, 71, 101638. doi:10.1016/j.lmot.2020.101638
Garfinkle, A. N., & Schwartz, I. S. (2002). Peer imitation: Increasing social interactions in children with autism and other developmental disabilities in inclusive preschool classrooms. Topics in Early Childhood Special Education, 22(1), 26-38. doi:10.1177/027112140202200103
Gök, G., & Erbaş, D. (2011). Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin görüşleri ve önerileri [Early childhood teachers’ opinions about and suggestions for inclusion programs]. International Journal of Early Childhood Special Education, 3(1), 66-87.
Grisham-Brown J., Pretti-Frontczak K., Hawkins S. R., & Winchell, B. N. (2009). Addressing early learning standards for all children with in blended preschool classrooms. Topics in Early Childhood Special Education, 29(3), 131-142. doi:10.1177/0271121409333796
Gulboy, E., Yucesoy-Ozkan, S., & Rakap, S. (2023). Embedded instruction for young children with disabilities: A systematic review and meta-analysis of single-case experimental research studies. Early Childhood Research Quarterly, 63, 181-193.
Hall, T., Strangman, N., & Meyer, A. (2003). Differentiated ınstruction and ımplications for udl ımplementation. National Center on Accessing the General Curriculum (NCAC) Effective Classroom Practices Report.
Hanley, G. P., and Tiger, J. H. (2011). Differential reinforcement procedures. İçinde W. W. Fisher, C. C. Piazza and H. S. Roane (Ed.) Handbook of applied behavior analysis (s. 229-249). New York: Guildford Press
Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of educational research, 77(1), 81-112.
Hill, C. M. (1981). Achievement, productivity, and participation as a function of task feedback among kindergarten students. University of Northern Iowa, USA:Iowa
Holden, L., Kaiser, M., Sykes, D., & Tyree, R. (1993). Quilting ıntegration: A technical assistance guide on ıntegrated early childhood programs. Columbus, OH: Ohio State University, Center for Special Needs Populations.
Horn, E., Lieber, J., Li, S. M., Sandall, S., & Schwartz, I. (2000). Supporting young children's IEP goals in inclusive settings through embedded learning opportunities. Topics in Early Childhood Special Education, 20, 208-223. doi: 10.1177/027112140002000402
Hu, X., Zheng, Q., & Lee, G. T. (2018). Using peer-mediated LEGO® play intervention to improve social interactions for Chinese children with autism in an inclusive setting. Journal of autism and developmental disorders, 48, 2444-2457.
Hughes, M. T., & Valle-Riestra, D. M. (2007). Experiences of kindergarten teachers implementing instructional practices for diverse learners. International Journal of Special Education, 22(2), 119-128.
Hundert, J., Rowe, S. R., & Harrison, E. (2014). The combined effects of social script training and peer buddies on generalized peer interaction of children with ASD in inclusive classrooms. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 29(4), 206–215. doi:10.1177/1088357614522288
IDEA (2004). Individuals with Disabilities Education Act. 26 Ocak 2025 tarihinde https://sites.ed.gov/idea/ adresinden erişildi.
Integrating Behavior Support and Team Technology [ibesttt], (2022). Using children’s interests in the classroom. 27 Ocak 2025 tarihinde https://ibestt.org/wp-content/uploads/2022/04/Using-Children_s-Interests-in-the-Classroom.pdf adresinden erişildi.
Jowett, E. L., Moore, D. W., & Anderson, A. (2012). Using an iPad-based video modelling package to teach numeracy skills to a child with an autism spectrum disorder. Developmental Neurorehabilitation, 15(4), 304–312. doi:10.3109/17518423.2012.682168
Kargın, T. (2007). Eğitsel değerlendirme ve bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlama süreci. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 8(01), 1-15.
Kargın, T. (2019). Okul öncesinde öğretimin bireyselleştirilmesi ve öğretimsel uyarlamalar. İçinde B. Sucuoğlu ve H. Bakkaloğlu (Ed.) Okul öncesinde kaynaştırma (s. 141- 189). Ankara: Kök Yayıncılık
Kılıçkaya, A., & Zelyurt, H. (2015). Okul öncesi programlarında özel gereksinimli bireylerin yer alma durumlarının incelenmesi (1989-2013). Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4, 200-212.
Knopf, H. T. & Welsh, K. L. (2010). Preschool materials guide the south carolina department of social services abc child care program. University of South Carolina, South Carolina, USA.
Kocaoğlu, A., Acartürk, H. T., İskenderoğlu, A., & Çelenk, H. B. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarına ilişkin görüş ve önerileri. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 47-69.
Kohler, F. W., Anthony, L. J., Steighner, S. A., & Hoyson, M. (1998). Teaching social interaction skills in the integrated preschool: An examination of naturalistic tactics. Topics in Early Childhood Special Education, 21, 93-103. doi: 10.1177/027112140102100203
Kuhn, L. R., Bodkin, A. E., Devlin, S. D., & Doggett, R. A. (2008). Using pivotal response training with peers in special education to facilitate play in two children with autism. Education and Training in Developmental Disabilities, 43(1), 37-45.
Lee, L. P. (2018). Kindergarten teachers’understanding of the aims of giving students “feedback” and its implementation: The study of Hong Kong. European Journal of Education Studies, 4(6), 295-313. doi: 10.5281/zenodo.1245958
Lieber, J., Schwartz, I., Sandall, S., Horn, E., & Wolery, R. A. (2001). Curricular considerations for young children in inclusive settings. NHSA Dialog: A Research-to-Practice Journal for the Early Intervention Field, 4(3), 432-452. doi:10.1207/s19309325nhsa0403_6
Maag, J. W. (2018). Behavior management: From theoretical implications to practical applications. USA: Cengage Learning.
Martinez, M. (2020). Naturalistic instructional approaches in the early childhood inclusive classroom (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). California State University, San Bernardino.
McBride, B. J., & Schwartz, I. S. (2003). Effects of teaching early interventionists to use discrete trials during ongoing classroom activities. Topics in Early Childhood Special Education, 23(1), 5-17. doi:10.1177/027112140302300102
McDonnell, J., & Laughlin, B. (1989). A comparison of backward and concurrent chaining strategies in teaching community skills. Education and Training in Mental Retardation, 24(3), 230-238.
McDonnell, J., Johnson, J. W., Polychronis, S., Riesen, T., Kercher, K., & Jameson, M. (2006). Comparison of one-to-one embedded instruction in general education classes with small group instruction in special education classes. Education and Training in Developmental Disabilities, 41(2), 125-138.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2006). Okul öncesi eğitim programı. Ankara.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2013). Okul öncesi eğitim programı. Ankara.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2024a). Okul öncesi eğitim programı. Ankara.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2024b). Okul öncesi eğitim programı. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. Ankara.
Nacaroğlu, G. (2014). Okul öncesi kaynaştırma eğitimi uygulamalarının öğretmen tutumlarına göre incelenmesi (Gaziantep ili örneği) (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
National Association for the Education of Young Children [NAEYC] (2009). Developmentally appropriate practice in early childhood programs serving children from birth through age 8. A position statement of the National Asssociation for the Education of Young Children.
The National Center on Quality Teaching and Learning [NCQTL] (2014). Curriculum modifications: activity Simplification US. Department of Health and Human Services, Administration for Children and Families, Office of Head Start. https://eclkc.ohs.acf.hhs.gov/sites/default/files/pdf/no-search/iss/curriculum-modifications/activity-simplification-presenter-notes.pdf adresinden erişildi.
National Professional Development Center on Autism Spectrum Disorder [NPDC] (2014). Evidence-based practices. Erişim adresi: https://autismpdc.fpg.unc.edu/evidence-based-practices adresinden erişildi.
Nelson, C., McDonnell, A. P., Johnston, S. S., Crompton, A., & Nelson, A. R. (2007). Keys to play: a strategy to increase the social interactions of young children with autism and their typically developing peers. Education and Training in Developmental Disabilities, 42(2), 165–181.
Noh, J., Allen, D., & Squires, J. (2009). Use of embedded learning opportunities within daily routines by early intervention/early childhood special education teachers. International Journal of Special Education, 24(2), 1-10.
Notari-Syverson, A., & Sadler, F. H. (2008). Math is for everyone: Strategies for supporting early mathematical competencies in young children. Young Exceptional Children, 11(3), 2-16. doi:10.1177/1096250608314589
Odluyurt, S. (2011). Etkinlikler içine gömülen sabit bekleme süreli öğretimin gelişimsel yetersizliği olan küçük çocuklara giysi isimlendirme becerisinin öğretimi üzerindeki etkililiği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(3), 1445-1460.
Odom, S. L. (2000). Preschool inclusion: What we know and where we go from here. Topics in Early Childhood Special Education, 20(1), 20-27.
Odom, S. L., Buysse, V., & Soukakou, E. (2011). Inclusion for young children with disabilities: A quarter century of research perspectives. Journal of early intervention, 33(4), 344-356.
Odom, S. L., Buysse, V., & Soukakou, E. (2011). Inclusion for young children with disabilities: A quarter century of research perspectives. Journal of Early Intervention, 33(4), 344-356. doi: 10.1177/1053815111430094
Odom, S. L., Vitztum, J., Wolery, R., Lieber, J., Sandall, S. Hanson, M. J., … Horn, E. (2004). Preschool inclusion in the United States: a review of research from an ecological systems perspective. Journal of Research in Special Educational Needs, 4(1), 17-49. doi: 10.1111/J.1471-3802.2004.00016.x
Olçay-Gül, S. (2016). Ayrımlı pekiştirme. İçinde E. Tekin-İftar (Ed.) Uygulamalı davranış analizi (s. 443-485). Ankara: Vize Yayıncılık
Özen, A., Ergenekon, Y., Kürkçüoğlu, B. Ü., & Genç, D. (2013). Kaynaştırma öğrencisi olan okulöncesi öğretmenlerinin sınıflarında yaptıkları öğretim uygulamalarının belirlenmesi. Anadolu University Journal of Social Sciences, 13(2), 153- 166.
Peckham- Hardin, D. K. (2017). Olumlu davranış destekleri: Sorunlu davranışların yönetimi ve önlenmesi (N. Altun Könez, Çev.; H. Bakkaloğlu & B. Sucuoğlu, Ed.), Okul Öncesinde Bütünleştirmeyi Hayata Geçirme- Çocuklar, Öğretmenler ve Okulları Destekleyen Stratejiler (s. 195-218). Ankara: Nobel Akademi
Polloway, E. A., Serna, L., Patton, J. R. & Bailey, J. W. (2014). Etkili ve farklılaştırılmış öğretim için stratejiler (N. Öncül, Çev.; Ş. Yücesoy Özkan, Ed.) Özel Gereksinimi Olan Öğrenciler İçin Öğretim Stratejileri (s. 13-35). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
Rakap, S., & Gülboy, E. (2024). Ulusal Alanyazında Gömülü Öğretim: Tek-Denekli Deneysel Araştırmaların Sistematik Derlemesi. Turkish Journal of Special Education Research and Practice, 6(1), 22-45.
Rakap, S., & Parlak-Rakap, A. (2011). Effectiveness of embedded instruction in early childhood special education: A literature review. European Early Childhood Education Research Journal, 19(1), 79–96. doi:10.1080/1350293X.2011.548946
Richardson-Gibbs, A. M. & Klein, M. D. (2017). Anasınıfına hazırlık müfredat uyarlamaları ve destekler (E. Ergin, Çev.; H. Bakkaloğlu & B. Sucuoğlu, Ed.) Okul Öncesinde Bütünleştirmeyi Hayata Geçirme- Çocuklar, Öğretmenler ve Okulları Destekleyen Stratejiler (s. 219-248). Ankara: Nobel Akademi
Richardson-Gibbs, A. M. & Klein, M. D. (2017). Tüm öğrencilerin gereksinimlerini destekleyen stratejiler (A. B. Özbek, Çev.; H. Bakkaloğlu & B. Sucuoğlu, Ed.) Okul Öncesinde Bütünleştirmeyi Hayata Geçirme- Çocuklar, Öğretmenler ve Okulları Destekleyen Stratejiler (s. 135-156). Ankara: Nobel Akademi
Root, J. R., & Davis, L. L. (2015). Constant time delay: An evidence-based practice to support ınstruction. doi:10.13140/2.1.1180.4968
Sandall, S. R., & Schwartz, I. S. (2014). Özel gereksinimli okul öncesi çocukların öğretiminde temel yapı taşları. (H. Bakkaloğlu, çev.). Ankara: Pegem Akademi
Sandall, S., Schwartz, I., & Joseph, G. (2001). A building blocks model for effective instruction in inclusive early childhood settings. Young Exceptional Children, 4(3), 3-9.
Saral, D., Olçay, S. ve Gürses, İ. (2022). Yanlışsız öğretim yöntemleri. İçinde Ç. Aykut ve S. Olçay (Ed.) Özel gereksinimli bireyler için etkilin öğretim yöntemleri (s. 29- 61). Ankara: Vize Akademik
Sarı, H., & Pürsün, T. (2016). Özel eğitimde etkili kaynaştırma/ bütünleştirme. Ankara. Nobel Akademik Yayıncılık
Sazak-Pınar, E. (2017). Sonuçlara dayalı teknikler. İçinde D. Erbaş ve Ş. Yücesoy Özkan (Ed.) Uygulamalı davranış analizi (s. 399-439). Ankara: Pegem Akademi
Shepley, C., & Grisham-Brown, J. (2019). Multi-tiered systems of support for preschool-aged children: A review and meta-analysis. Early Childhood Research Quarterly, 47, 296–308. doi:10.1016/j.ecresq.2019.01.004
Shrestha, A., Anderson, A., & Moore, D. W. (2013). Using point-of-view video modeling and forward chaining to teach a functional self-help skill to a child with autism. Journal of Behavioral Education, 22, 157-167.
Slocum, S. K., & Tiger, J. H. (2011). An assessment of the efficiency of and child preference for forward and backward chaining. Journal of Applied Behavior Analysis, 44(4), 793-805.
Smith, G. J. (1999). Teaching a long sequence of behavior using whole task training, forward chaining, and backward chaining. Perceptual and Motor skills, 89(3), 951-965.
Snell, M. E., & Gast, D. L. (1981). Applying time delay procedure to the instruction of the severely handicapped. Journal of the Association for the Severely Handicapped, 6(3), 3-14.
Snyder, P. A., Rakap, S., Hemmeter, M. L., McLaughlin, T. W., Sandall, S., & McLean, M. E. (2015). Naturalistic instructional approaches in early learning: A systematic review. Journal of Early Intervention, 37(1), 69-97. doi: 10.1177/1053815115595461
Soukakou, E. P. (2012). Measuring quality in inclusive preschool classrooms: Development and validation of the inclusive classroom profile (ICP). Early Childhood Research Quarterly, 27(3), 478-488. doi:10.1016/j.ecresq.2011.12.003
Sperry, L., Neitzel, J., & Engelhardt-Wells, K. (2010). Peer-mediated instruction and intervention strategies for students with autism spectrum disorders. Preventing School Failure: Alternative Education for Children and Youth, 54(4), 256-264. doi:10.1080/10459881003800529
Steed, E. A., & Shapland, D. (2020). Adapting social emotional multi-tiered systems of supports for kindergarten classrooms. Early Childhood Education Journal, 48(2), 135-146.
Steinbrenner, J. R., Hume, K., Odom, S. L., Morin, K. L., Nowell, S. W., Tomaszewski, B., Szendrey, S., McIntyre, N. S., Yücesoy-Özkan, S., & Savage, M. N. (2020). Evidence-based practices for children, youth, and young adults with autism. The University of North Carolina at Chapel Hill, Frank Porter Graham Child Development Institute, National Clearinghouse on Autism Evidence and Practice [NCAEP] Review Team.
Sucuoğlu, B., Bakkaloğlu, H., Karasu, F., Demir, Ş., & Akalın, S. (2014). Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırmaya ilişkin bilgi düzeyleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Educational Sciences: Theory & Practice, 14(4),1467-1485.
Sucuoğlu, B. ve Bakkaloğlu, H. (2018). Okul öncesinde kaynaştırma: öğretmen eğitimi. Ankara: Pegem Akademi
Tate, T. L., Thompson, R. H., & McKerchar, P. M. (2005). Training teachers in an infant classroom to use embedded teaching strategies. Education and Treatment of Children, 28(3), 206-221.
Tekin, E. (1999). Yanlışsız öğretim yöntemleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 2(03). 87-102.
Tereshko, L., MacDonald, R., & Ahearn, W. H. (2010). Strategies for teaching children with autism to imitate response chains using video modeling. Research in Autism Spectrum Disorders, 4(3), 479–489.
The National Center on Quality Teaching and Learning [NCQTL] (2014). Curriculum Modifications: Materials Adaptation. https://headstart.gov/sites/default/files/pdf/no-search/iss/curriculum-modifications/mat-adapt-presenter-notes.pdf
Thiemann-Bourque, K. S., McGuff, S., & Goldstein, H. (2017). Training peer partners to use a speech–generating device with classmates with autism spectrum disorder: exploring commnication out comes across preschool contexts. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 60(9), 2648–2662. doi: 10.1044/ 2017_jslhr-l-17-0049
Toelken, S., & Miltenberger, R. G. (2012). Increasing independence among children diagnosed with autism using a brief embedded teaching strategy. Behavioral Interventions, 27(2), 93-104. doi: 10.1002/bin.337
Tsao, L. L., Odom, S. L., Buysse, V., Skinner, M., West, T., & Vitztum-Komanecki, J. (2008). Social participation of children with disabilities in inclusive preschool programs: Program typology and ecological features. Exceptionality, 16(3), 125-140. doi: 10.1080/09362830802198203
Uysal, H. ve Uysal Ç. (2021). Kapsayıcı eğitim ve öğretim süreçleri. İçinde H. Gürgür ve S. Rakap (Ed.) Kapsayıcı eğitim: Özel eğitimde bütünleştirme (s. 131- 153). Ankara: Pegem Akademi
Vickerius, M., & Sandberg, A. (2006). The significance of play and the environment around play. Early Child Development and Care, 176(2), 207-217. doi:10.1080/0300443042000319430
Vuran, S. (2018). Otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler. İçinde A. Cavkaytar ve D. Tekin Ersan (Ed.) Özel eğitim ve kaynaştırma (s. 27-55). Ankara: Eğiten Kitap
Wackerle-Hollman, A., Spencer, T. D., Artman-Meeker, K., Spencer Kelley, E., Durán, L., & Foster, M. E. (2021). Multi-tiered system of supports in early childhood: identifying gaps, considerations for application, and solutions. Early Childhood Research Quarterly, 56, 201-212. doi:10.1016/j.ecresq.2021.03.010
Walker, G. (2008). Constant and progressive time delay procedures for teaching children with autism: A literature review. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38(2), 261-275. Doi: 10.1007/s10803-007-0390-4
Wieder, S., & Greenspan, S. I. (2003). Climbing the symbolic ladder in the DIR model through floor time/interactive play. Autism, 7(4), 425-435. doi: 10.1177/1362361303007004008
Wolery, M. (2000). Recommended practices in child- focused ınterventions. İçinde S. Sandal, M. E. McLean and B. J. Smith (Ed.) DEC Recommended Practices in Early Intervention/Early Childhood Special Education (s. 29-38). Longmont: Sopris West
Wolery, M., & Gast, D. L. (1984). Effective and efficient procedures for the transfer of stimulus control. Topics in Early Childhood Special Education, 4(3), 52-77. doi:10.1177/027112148400400305
Wolery, M., & Sainato, D. (1993). General curriculum and intervention strategies. In DEC Recommended Practices: Indicators of quality in programs for infants and young children with special needs and their families (s. 50-60). Reston: Council for Exceptional Children
Wolery, M., Anthony, L., Caldwell, N. K., Snyder. E. D., & Morgante, J. D. (2002). Embedding and distributing constant time delay in circle time and transitions. Topics in Early Childhood Special Education, 22(1), 14-25. doi: 10.1177/027112140202200102
Woods, J., Kashinath, S., & Goldstein, H. (2004). Effects of embedding caregiver-implemented teaching strategies in daily routines on children's communication outcomes. Journal of Early Intervention, 26, 175-193. doi:10.1177/105381510402600302
Yıkmış, A., Aktaş, B., Karabulut, A. H., & Terzioğlu, N. K. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma sürecinde yaptıkları çalışmalar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1841-1860.
Yılmaz, B. (2014). Okul öncesi kaynaştırma sınıflarının kalitesinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Gazi Üniversitesi, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Ferdane Karayel-Gülmez
0000-0002-6112-4061
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

3 Şubat 2026

Kabul Tarihi

29 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.24130/eccdjecs.19672026101611

IZ

https://izlik.org/JA55TT56WC

APA

Karayel-Gülmez, F. (2026). Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 10(1), 88-128. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.19672026101611

AMA

1.Karayel-Gülmez F. Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış. EÇÇD. 2026;10(1):88-128. doi:10.24130/eccdjecs.19672026101611

Chicago

Karayel-Gülmez, Ferdane. 2026. “Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 10 (1): 88-128. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.19672026101611.

EndNote

Karayel-Gülmez F (01 Haziran 2026) Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 10 1 88–128.

IEEE

[1]F. Karayel-Gülmez, “Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış”, EÇÇD, c. 10, sy 1, ss. 88–128, Haz. 2026, doi: 10.24130/eccdjecs.19672026101611.

ISNAD

Karayel-Gülmez, Ferdane. “Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 10/1 (01 Haziran 2026): 88-128. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.19672026101611.

JAMA

1.Karayel-Gülmez F. Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış. EÇÇD. 2026;10:88–128.

MLA

Karayel-Gülmez, Ferdane. “Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2026, ss. 88-128, doi:10.24130/eccdjecs.19672026101611.

Vancouver

1.Ferdane Karayel-Gülmez. Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış. EÇÇD. 01 Haziran 2026;10(1):88-128. doi:10.24130/eccdjecs.19672026101611

Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiQ0NfQlktTkMtTkQuc3ZnLnBuZyIsInBhdGgiOiIwM2QxL2Q1NjUvZjYwZi82YTk0OTY1ZWI2MzljNC41MDU2Mzg5My5wbmciLCJleHAiOjE3ODgxMjYzMTksIm5vbmNlIjoiMDIxZjg0ZDgxMmNmODg5MGI1MjhjYzNmZDE3NGZhZGYifQ.IE8_WGTWTB8S2mC_-vvf01xeNW-9SzGqOB8-1RFHjr4

Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış

Okul Öncesi Bütünleştirmede Özel Gereksinimi Olan Çocuklar İçin Etkili Stratejiler: Temel Yapı Taşlarına Bir Bakış

Öz

Anahtar Kelimeler

Effective Strategies for Children with Special Needs in Inclusive Preschool: The Building Blocks

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster