Araştırma Makalesi

Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi

Cilt: 8 Sayı: 2 7 Nisan 2025
PDF İndir
TR

Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi

Öz

Bu araştırma, annelerin Covid-19 korkusu ile okul öncesi çocukların kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve anksiyete/içe dönüklük davranışları arasındaki ilişkide annelerin ebeveynlik tutumlarının aracı etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma örneklemi özel ve devlet anaokuluna giden 140 okul öncesi çocuk sahibi ve Covid-19 geçirmemiş anneden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler Covid-19 Korkusu Ölçeği, Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği, Ebeveyn Tutum Ölçeği ve Sosyodemografik Bilgi Formu aracılığıyla uygun örneklem yöntemi ile çevrim içi ortamda toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilere göre otoriter ebeveynlik tutumunun ve aşırı koruyucu ebeveynlik tutumunun, annelerin Covid-19 korkusu ile çocukların anksiyete/içe dönüklük davranışları arasındaki ilişkide tam aracılık ettiği bulunmuştur. Bulgular doğrultusunda, araştırma annelerin Covid-19 korkusu ile çocukların anksiyete/içe dönüklük davranışları ilişkisinin annelerin otoriter ve aşırı koruyucu ebeveynlik tutumları aracılığıyla gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Pandemi sürecinde ebeveynlik tutumlarının aracı etkisine yönelik yapılan araştırmaların kısıtlılığı göz önüne alındığında bu araştırma literatüre ve bu kapsamda klinik çerçevede tedavi planlarına katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Covid-19 korkusu, ebeveynlik tutumları, anksiyete/içe dönüklük, kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik

Kaynakça

  1. Baş, A. ve Siyez, D. (2011). Akranları tarafından kabul gören ve görmeyen ilköğretim okulu öğrencilerinin akran ilişkilerine yönelik algılarının incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 9, 43-70.
  2. Baumrind, D. (1966). Effects of authoritative parental control on child behavior. Child Development, 37(4), 887-908.
  3. Baumrind, D. (1971). Current patterns of parental authority. Developmental Psychology, 4(1), 1-103.
  4. Baydar, N., Akçinar, B. ve İmer, N. (2012). Çevre, Sosyoekonomik Bağlam ve Ana Babalık. Der. M. Sayıl ve B. Yağmurlu. “Ana Babalık: Kuram ve Araştırma” (81-127). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
  5. Bayrakçı, M.(2007). Sosyal Öğrenme Kuramı ve Eğitimde Uygulanması. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 198-210.
  6. Bergman, A.J. ve Walker, E. (1995). “The Relationship Between Cognitive Functions and Behavioral Deviance in Children at Risk for Psychopathology”, Journal of Child Psychology & Psychiatry, 36: 265-278.
  7. Bigras M, Dessen MA (2002) Social competence and behavior evaluation in Brazilian preschoolers. Early Educ Dev 13: 140-151.
  8. Braza, F., Carreras, R., Muñoz, J. M., Braza, P., & Azurmendi, A. (2015). Parental socialization styles and children’s behavioral problems: A study among Spanish preschoolers. Journal of Child and Family Studies, 24(7), 1945-1954.
  9. Bronfenbrenner U (1977) Toward an experimental ecology of human development. Am Psychol 32: 513-530.
  10. Bronfenbrenner U (1986) Ecology of the family as a context for human development: Research perspectives. Dev Psychol 22: 723-742.

Kaynak Göster

APA
Şişman, H., & Aktan, Z. D. (2025). Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 8(2), 248-275. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202482512
AMA
1.Şişman H, Aktan ZD. Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi. EÇÇD. 2025;8(2):248-275. doi:10.24130/eccdjecs.1967202482512
Chicago
Şişman, Hilal, ve Zekeriya Deniz Aktan. 2025. “Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 8 (2): 248-75. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202482512.
EndNote
Şişman H, Aktan ZD (07 Nisan 2025) Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 8 2 248–275.
IEEE
[1]H. Şişman ve Z. D. Aktan, “Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi”, EÇÇD, c. 8, sy 2, ss. 248–275, Nis. 2025, doi: 10.24130/eccdjecs.1967202482512.
ISNAD
Şişman, Hilal - Aktan, Zekeriya Deniz. “Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 8/2 (07 Nisan 2025): 248-275. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202482512.
JAMA
1.Şişman H, Aktan ZD. Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi. EÇÇD. 2025;8:248–275.
MLA
Şişman, Hilal, ve Zekeriya Deniz Aktan. “Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, c. 8, sy 2, Nisan 2025, ss. 248-75, doi:10.24130/eccdjecs.1967202482512.
Vancouver
1.Hilal Şişman, Zekeriya Deniz Aktan. Annelerin covid-19 korkusunun okul öncesi çocuklarda kızgınlık/saldırganlık, sosyal yetkinlik ve kaygı davranışları üzerindeki etkisinde annenin ebeveynlik tutumunun aracı etkisinin incelenmesi. EÇÇD. 07 Nisan 2025;8(2):248-75. doi:10.24130/eccdjecs.1967202482512