Araştırma Makalesi

29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi

Cilt: 5 Sayı: 1 2 Mayıs 2021
PDF İndir
TR

29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi

Öz

Yalan söyleme davranışları konusunda yapılan çalışmalar çocukların genellikle üç yaşından itibaren basit yalanlar söyleyebildiklerini göstermektedir. Ancak ülkemizde bu konuda çalışmaların yapılmamış olması, Türkiye’deki çocukların yalan söyleme becerileri konusunda yorum yapılmasını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, mevcut çalışmada ülkemizdeki okul öncesi dönem çocuklarının olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışları incelenmiştir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel yöntem ile yürütülmüş, yapılandırılmış doğrudan gözlemle davranışlar kaydedilmiştir. Çalışmaya yaşları 29-72 ay (Ortay= 51,94) arasında değişen 62’si kız, 62’si erkek olmak üzere toplam 124 çocuk katılmıştır. Katılımcıların olumsuz yalan söyleme davranışlarını değerlendirmek için cazibeye karşı koyma görevi, prososyal yalan söyleme davranışlarını değerlendirmek için de hayal kırıklığına uğratan hediye görevi kullanılmıştır. Analizler sonucunda, olumsuz yalan söyleme konusunda büyük yaş çocuklarının anlamlı olarak daha başarılı oldukları; prososyal yalanların ise yaşa göre anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur. Bulgular büyük yaş çocuklarının gelişmekte olan bilişsel becerileri ve yaşla birlikte daha çok etkilendikleri sosyalleşme süreçleri kapsamında tartışılmıştır. Sonuçlar, Türkiye’de henüz emekleme aşamasında olan küçük yaş çocuklarının yalan söyleme davranışları konusunda öncü bilgiler sağlaması bakımından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yalan Söyleme, Kandırma, Olumsuz Yalan, Prososyal Yalan, Beyaz Yalan.

Kaynakça

  1. Aydın, M. Ş. (2020). Yalanın renkleri: Yalanın tanımlanması ve türleri üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Sosyal AraştırmalarDergisi, 13(69), 1-9.
  2. Cole, P. M. (1986). Children's spontaneous control of facial expression. Child Development, 57, 1309-1321.
  3. DePaulo, B. M., Ansfield, M. E., Kirkendol, S. E.,&Boden, J. M. (2004). Serious lies.Basic and Applied Social Psychology,26(2-3), 147-167.
  4. DePaulo, B. M., Kashy, D. A., Kirkendol, S. E., Wyer, M. M., &Epstein, J. A. (1996). Lying in everyday life. Journal of Personality and Social Psychology, 70, 979–995.
  5. Ekman, P. (2016). Çocuklar Neden Yalan Söyler?. (Ç. Dirhemsiz, çev.) İstanbul:Yakamoz Yayınları.
  6. Evans, A. D.,&Lee, K. (2013). Emergence of lying in very young children.Developmental Psychology,49(10), 1958-1963.

Kaynak Göster

APA
Aydın, M. S. (2021). 29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 5(1), 90-108. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202151234
AMA
1.Aydın MS. 29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi. EÇÇD. 2021;5(1):90-108. doi:10.24130/eccd-jecs.1967202151234
Chicago
Aydın, Muhammed Sukru. 2021. “29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 5 (1): 90-108. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202151234.
EndNote
Aydın MS (02 Mayıs 2021) 29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 5 1 90–108.
IEEE
[1]M. S. Aydın, “29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi”, EÇÇD, c. 5, sy 1, ss. 90–108, May. 2021, doi: 10.24130/eccd-jecs.1967202151234.
ISNAD
Aydın, Muhammed Sukru. “29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi 5/1 (02 Mayıs 2021): 90-108. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202151234.
JAMA
1.Aydın MS. 29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi. EÇÇD. 2021;5:90–108.
MLA
Aydın, Muhammed Sukru. “29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi”. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Mayıs 2021, ss. 90-108, doi:10.24130/eccd-jecs.1967202151234.
Vancouver
1.Muhammed Sukru Aydın. 29-72 aylık çocukların olumsuz ve prososyal yalan söyleme davranışlarının incelenmesi. EÇÇD. 02 Mayıs 2021;5(1):90-108. doi:10.24130/eccd-jecs.1967202151234